Λευκή της Καστίλης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Λευκή της Καστίλης
Blancheofcastile.jpg
Βασίλισσα της Γαλλίας
Περίοδος 14 Ιουλίου 1223 - 8 Νοεμβρίου 1226
Στέψη Καθεδρικός Ναός της Ρενς
Προκάτοχος Αγνή της Μερανίας
Διάδοχος Μαργαρίτα της Προβηγκίας
Αντιβασίλισσα της Γαλλίας
Περίοδος 8 Νοεμβρίου 1226 - 25 Απριλίου 1235
Σύζυγος Λουδοβίκος Η΄ της Γαλλίας
Επίγονοι Φίλιππος της Γαλλίας
Αλφόνσος, κόμης του Πουατιέ
Λουδοβίκος Θ΄ της Γαλλίας
Ροβέρτος Α΄ του Αρτουά
Ιωάννης της Γαλλίας
Αλφόνσος, κόμης του Πουατιέ
Φίλιππος της Γαλλίας
Αγία Ισαβέλλα της Γαλλίας
Κάρολος ο Ανδεγαυός
Οίκος Οίκος των Καπέτων
Πατέρας Αλφόνσος Η΄ της Καστίλης
Μητέρα Ελεονώρα της Αγγλίας
Γέννηση 4 Μαρτίου 1188
Παλένθια, Βασίλειο της Καστίλης
Θάνατος 27 Νοεμβρίου 1252 (64 ετών)
Μελέν, Βασίλειο της Γαλλίας
Θρησκεία Καθολική
Commons page Πολυμέσα σχετικά με το θέμα
δεδομέναπ  σ  ε )

Η Λευκή της Καστίλλης (Blanca de Castilla, 4 Μαρτίου 1188 - 27 Νοεμβρίου 1252) ήταν βασίλισσα της Γαλλίας ως σύζυγος του Λουδοβίκου Η΄. Ήταν η τρίτη κόρη του βασιλιά της Καστίλλης Αλφόνσου του Η΄ και της Ελεονώρας της Αγγλίας (κόρης των βασιλιάδων Ερρίκου Β΄ και Ελεονώρας της Ακουιτανίας, αδελφής του Ιωάννη του Ακτήμονα).

Όταν ήταν νέα επισκέφτηκε το αβαείο του Σάντα Μαρία λα Ρέαλ ντε λα Ουέλγκας που είχε ιδρυθεί απο τους γονείς της αρκετές φορές.[1] [2]

Γάμος της Λευκής με τον Λουδοβίκο, δελφίνο της Γαλλίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Μάιο του 1200 επήλθε συμφωνία μεταξύ του βασιλιά της Γαλλίας Φιλίππου Β΄ Αυγούστου, και του θείου της Άγγλου βασιλιά Ιωάννη του Ακτήμονα, με την οποία ο γιος και διάδοχος του Γάλλου βασιλιά Λουδοβίκος θα παντρευόταν την αδελφή της Λευκής, Ουρράκα. Η γιαγιά τους Ελεονόρα της Ακουιτανίας αφού συνάντησε τις δυο αδελφές έκρινε ότι η δυναμική Λευκή ήταν καταλληλότερη για σύζυγος του μελλοντικού βασιλιά της Γαλλίας, την άνοιξη του 1200 η Ελεονόρα διέσχισε τις Άλπεις φέρνοντας σαν σύζυγο για τον διάδοχο την Λευκή αντί της Ουρράκας. [3] Η συνθήκη του γάμου επικυρώθηκε στις 22 Μαΐου 1200, ο Ιωάννης ο Ακτήμονας έδωσε σαν προίκα στην ανιψιά του τα φέουδα του Ισσοδούν και του Γκρασάι, ο γάμος έγινε την επόμενη μέρα στο Πορτ - Μόρτ στην δεξιά όχθη του Σηκουάνα που ήταν ιδιοκτησία του Ιωάννη αφού η περιοχή του Φιλίππου ήταν υπό απαγόρευση. [4]

Η Λευκή την ημέρα του γάμου της ήταν 12 ετών και ο δελφίνος σύζυγος της μόλις έναν χρόνο μεγαλύτερος, ο γάμος επισημοποιήθηκε λίγο αργότερα όταν γεννήθηκε το πρώτο παιδί τους (1205). [5]

Προσπάθειες της Λευκής να γίνει βασίλισσα της Αγγλίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά την διάρκεια της εξέγερσης των Άγγλων βαρόνων εναντίον του αυταρχικού βασιλιά τους Ιωάννη του Ακτήμονα (1215) η ίδια η Λευκή η οποία ήταν ανιψιά του Άγγλου βασιλιά πρότεινε στον σύζυγο της να διεκδικήσει τον θρόνο της Αγγλίας ως Λουδοβίκος Α΄ κάτι που οι Άγγλοι ευγενείς είχαν δεχτεί. Με τον θάνατο του Ιωάννη του Ακτήμονα τον Οκτώβριο του 1216 οι ευγενείς άλλαξαν γνώμη αποφασίζοντας να κηρύξουν βασιλιά της Αγγλίας τον 9χρονο γιο του Ιωάννη Ερρίκο, αλλά ο Λουδοβίκος συνέχιζε να διεκδικεί και το στέμμα της Αγγλίας. Ο Λουδοβίκος συνέχισε τον πόλεμο με τους Άγγλους προκειμένου να διεκδικήσει το στέμμα με την βία παρά το ότι ήταν ανεπιθύμητος, οι προσπάθειες αυτές του Λουδοβίκου έγιναν ύστερα από έντονες προτροπές της συζύγου του Λευκής παρά το ότι ο πατέρας του Φίλιππος Β΄ διαφωνούσε και είχε αρνηθεί να τον βοηθήσει. Η Λευκή διεκδίκησε χρήματα από τον πεθερό της για τον πόλεμο κατά των Άγγλων με την απειλή να θέσει τα παιδιά της υπό ομηρία, [6] η Λευκή οργάνωσε την πρώτη επίθεση στο Καλαί υπό την διοίκηση του Ευστάθιου του μοναχού στρατηγού του Λατίνου αυτοκράτορα Ροβέρτου Α΄.[7] Οι Γαλλικές δυνάμεις έπαθαν πανωλεθρία τον Μάιο του 1217 στην μάχη του Λίνκολν και ο Λουδοβίκος ζήτησε από την σύζυγο του Λευκή νέες δυνάμεις από την Γαλλία, μετά την νέα ήττα του Γαλλικού στόλου στις 24 Αυγούστου 1217 στο Σάντουιτς ο Λουδοβίκος αναγκάστηκε να συνθηκολογήσει εκλιπαρώντας ειρήνη.

Βασίλισσα της Γαλλίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στέψη του βασιλιά της Γαλλίας Λουδοβίκου Η' και της Λευκής της Καστίλης (1223) - χειρόγραφο του 1450 απο τα Μεγάλα Χρονικά της Γαλλίας
Η γέννηση του Αγίου Λουδοβίκου - Μεγάλα Χρονικά της Γαλλίας του Καρόλου Ε'
O Άγιος Λουδοβίκος αναθέτει την αντιβασιλεία στην μητέρα του Λευκή της Καστίλης - πίνακας του Joseph-Marie Vien τον 18ο αιώνα.

O πεθερός της πέθανε τον Ιούλιο του 1223 και στέφθηκε η ίδια με τον σύζυγο της Λουδοβίκο Η' βασίλισσα της Γαλλίας στις 6 Αυγούστου/1233, [8] ο σύζυγος της πέθανε το 1226 από δυσεντερία [9] αφήνοντας την σύζυγο του αντιβασίλισσα για λογαριασμό του μεγαλύτερου γιου του Λουδοβίκου που ήταν τότε 12 ετών. Τον έστεψε η ίδια η Λευκή βασιλιά έναν μήνα μετά τον θάνατο του πατέρα του εξαναγκάζοντας τους βαρόνους να ορκιστούν πίστη σε αυτόν, η περίοδος ήταν κρίσιμη επειδή ο σύζυγος της πέθανε χωρίς να κατορθώσει να υποτάξει τους βαρόνους του νότου. Αναγκάστηκε προκειμένου να κερδίσει συμμάχους να ελευθερώσει τον Φερδινάνδο, κόμη της Φλάνδρας ο οποίος ήταν αιχμάλωτος από την μάχη του Μπουβίν και να παραχωρήσει γή και κάστρα στον Φίλιππο Α', κόμη της Βουλώνης ετεροθαλή αδελφό του συζύγου της γιο του Φιλίππου Β' από την δεύτερη σύζυγο του Αγνή της Μερανίας.[10]

Αντιβασιλέας του ανήλικου Λουδοβίκου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μερικοί βαρόνοι με πρωταγωνιστή τον Πέτρο Α' της Βρετάνης αρνήθηκαν να υποστηρίξουν τον ανήλικο βασιλιά, η Λευκή τότε άρχισε τις περιοδείες στο Παρίσι καλώντας τον λαό της πόλης να ξεσηκωθεί υπέρ του βασιλιά του κάτι που έκανε. Ήθελε να υποστηρίξει έντονα τα δικαιώματα της δυναστείας των Καπετιδών απέναντι στους εχθρούς της Γάλλους βαρόνους και τον βασιλιά της Αγγλίας Ερρίκο Γ' γι'αυτό οργάνωσε ισχυρό στρατό με την βοήθεια του κόμη της Καμπανίας Θεοβάλδου Δ' και του παπικού απεσταλμένου στην Γαλλία Ρομάνο Μποναβεντούρα. Η Λευκή οργάνωσε ξαφνική επίθεση τον χειμώνα (1228 - 1229), οι στρατιωτικές δυνάμεις που οργάνωσε επιτέθηκαν στον Πέτρο και τον υποχρέωσαν να αναγνωρίσει τον νέο βασιλιά, τον στρατό διηύθυνε η ίδια η Λευκή, η ίδια επίσης φρόντιζε να μαζέψει ξύλα για την θέρμανση των στρατιωτών.[11] Δεν είχε αφήσει όλους ικανοποιημένους από τον αυστηρή διοίκηση της, οι εχθροί της την έλεγαν "Κυρία σβάρνα" (ο λύκος στον μύθο του Ρευνάρδου)[12]

Το 1229 υποχρέωσε τον Ραυμόνδο Ζ', κόμη της Τουλούζης να υπογράψει την Συνθήκη των Παρισίων σύμφωνα με την οποία έπρεπε να δηλώσει την υποταγή του στον γιο της Λουδοβίκο, [13] η κόρη και διάδοχος του Ραυμόνδου Ιωάννα παντρεύτηκε σύμφωνα με την ίδια συνθήκη τον γιο της Λευκής Αλφόνσο με αυτό τον τρόπο θα περάσουν στα χέρια του η κληρονομιά της, η συνθήκη των Παρισίων ήταν το τέλος της Αλβιγηνής Σταυροφορίας Προσπάθησε με κάθε μέσο να εμποδίσει τον βασιλιά της Αγγλίας Ερρίκο Γ' να κερδίσει περισσότερα εδάφη στην ηπειρωτική Γαλλία γι'αυτό όταν ο Ερρίκος ζήτησε σύζυγο την Γιολάντα της Βρετάνης κόρη του δούκα Πέτρου Α'. Η Λευκή αρνήθηκε να δεχτεί αυτόν τον γάμο πιέζοντας τον πατέρα της Πέτρο να δώσει την Γιολάντα σύζυγο στον γιο της Ιωάννη (1227) κάτι που δεν έγινε τελικά λόγω του προώρου θανάτου του γιου της (1232). Ο Ερρίκος στην συνέχεια αναζήτησε σύζυγο την Ιωάννα κόμισσα του Πονθιέ, η Λευκή πάλι αντέδρασε έντονα πιέζοντας τον πάπα να ακυρώσει τον γάμο επειδή ήταν συγγενείς κάτι που τελικά έγινε, ο Ερρίκος Γ' αποφάσισε τότε να επιτεθεί στην Γαλλία (1230), η Λευκή προσπάθησε να κρατήσει την βασιλομήτωρ της Αγγλίας Ισαβέλλα, κόμισσα της Ανγκουλέμης και τον δεύτερο σύζυγο της Ούγο Ι' των Λουζινιάν μακριά από τους Άγγλους. Ο Πέτρος Α΄ της Βρετάνης στράφηκε ξανά εναντίον της Λευκής υποστηρίζοντας τους Άγγλους (1230), τα Γαλλικά στρατεύματα έπνιξαν την εξέγερση ανεβάζοντας σημαντικά την φήμη της Λευκής και του ανήλικου ακόμα γιου της Λουδοβίκου. [14] Οι συνεχείς αποτυχημένες προσπάθειες του Ερρίκου Γ' να αποκτήσει οποιαδήποτε πρόσβαση στο Γαλλικό έδαφος ανάγκασαν τελικά τον Πέτρο Α' της Βρετάνης να δηλώσει την υποταγή του στον γιο της Λευκής Λουδοβίκο (1234). Ο Άγιος Λουδοβίκος ακόμα και μετά την ενηλικίωση του βρισκόταν υπό την έντονη επίδραση της μητέρας του ως το τέλος της ζωής της.[15]

Βασιλομήτωρ της Γαλλίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

To 1233 ενώ ο βασιλιάς Λουδοβίκος είχε ενηλικιωθεί o Ραϊμόνδος της Τουλούζης άρχισε να αισθάνεται μεγάλη δυσφορία με τους όρους της Συνθήκης των Παρισίων, η Λευκή έστειλε εναν από τους ιππότες της τον Ζίλ της Φλαγκί να συνεργαστεί μαζί της αλλά η υποδοχή που δέχτηκε ήταν ψυχρή. Η Λευκή έμαθε εν τω μεταξύ ότι οι κόρες του Ραϋμόνδου Βερεγγάριου Δ' κόμητος της Προβηγκίας είναι πανέμορφες και βαθιά θρησκευόμενες, πρότεινε στον Ζίλ της Φλαγκί να πάει σε αυτόν προκειμένου να διαλέξει μια νύφη για τον Λουδοβίκο, ο ιππότης της Λευκής ενθουσιάστηκε από την υποδοχή που του έκανε ο κόμης της Τουλούζης επιλέγοντας καλύτερη επιλογή για νύφη στον Λουδοβίκο την μεγαλύτερη κόρη του Μαργαρίτα της Προβηγκίας, ο γάμος έγινε το 1234.

Από την πρώτη στιγμή οι σχέσεις της Λευκής με την νύφη της δεν ήταν καθόλου καλές λόγω του ότι επειδή είχε έντονη αγάπη στον σύζυγο της τον απομάκρυνε από την επίδραση της, η Λευκή διέταξε να απομακρυνθούν από την Γαλλική αυλή όλοι οι συνοδοί της Μαργαρίτας από την Προβηγκία. Η Μαργαρίτα πρίν έρθει στην Γαλλία ήταν έντονα γνωστή στην αυλή του πατέρα της για την ομορφιά της, την έντονη χριστιανική ποίηση, την αγάπη της στις τέχνες, τα γράμματα, την ποίηση και το τραγούδι, με τον Λουδοβίκο είχε πολύ θερμή σχέση ιδιαίτερα τα πρώτα χρόνια αυτό ενόχλησε την μητέρα του Λευκή που προσπαθούσε με κάθε μέσο να μην βρίσκονται μαζί. Ο διάσημος χρονικογράφος Ιωάννης του Τζοινβίλλ περιγράφει περιστατικά που όταν η Μαργαρίτα βρισκόταν στο κρεβάτι της εγκυμοσύνης έμπαινε διατάζοντας τον γιο της Λουδοβίκο να απομακρυνθεί από το δωμάτιο και η Μαργαρίτα λιποθυμούσε, άλλος σύγχρονος ιστορικός περιγράφει ότι στην Λευκή δεν άρεσε ποτέ να βρίσκονται ο Λουδοβίκος και η Μαργαρίτα μαζί παρά μόνο τις ώρες του ύπνου τους. [16]

Η Λευκή σε αντίθεση με τον γιο της Λουδοβίκο έδειξε μεγάλη ανοχή στους Ιουδαίους την ίδια εποχή που στην Γαλλία του 13ου αιώνα υπήρχε έντονο το αίσθημα του αντι - Σημιτισμού, όταν διέταξε ο Λουδοβίκος το κάψιμο των βιβλίων του Ταλμούδ η Λευκή εγγυήθηκε στον ραββίνο Ρεχιέλ του Παρισιού την προστασία του ίδιου και των εμπορευμάτων του. [17]

Θάνατος της Λευκής της Καστίλης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το αβαείο του Μαουμπουισσόν με τον τάφο της Λευκής της Καστίλης

Το 1248 η Λευκή έγινε ξανά αντιβασίλισσα της Γαλλίας όταν ο γιος της Λουδοβίκος Θ' αναχώρησε για την Ζ' Σταυροφορία, είχε αντιδράσει έντονα στην πραγματοποίηση της αλλά δεν κατάφερε να μεταπείσει τον γιο της. Η Σταυροφορία είχε δυσάρεστη κατάληξη, ο Λουδοβίκος συνελήφθη αιχμάλωτος των Μαμελούκων και η Λευκή προσπάθησε να συγκεντρώσει χρήματα επειδή χρειαζόταν λίτρα για την απελευθέρωση του. Αρρώστησε στο Μελάν τον Νοέμβριο του 1252, μεταφέρθηκε στο Παρίσι και πέθανε σε λίγες μέρες σε ηλικία 64 ετών, τάφηκε στο αβαείο του Μαουμπουίσσον που είχε ιδρύσει η ίδια. [18] Ο Λουδοβίκος Θ' όταν έμαθε την ερχόμενη άνοιξη τα νέα για τον θάνατο της μητέρας του στενοχωρήθηκε τόσο που δεν μιλούσε σε κανέναν για δυο μέρες. [19]

Προστάτης των γραμμάτων και του χριστιανισμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Λευκή της Καστίλης ήταν προστάτης των γραμμάτων, των τεχνών και ιδιαίτερα της χριστιανικής θρησκείας, έγραψε πολλά βιβλία στα Γαλλικά και τα Λατινικά τα περισσότερα από τα οποία τα χρησιμοποιούσε σαν οδηγίες για τον γιο της Λουδοβίκο ιδιαίτερα αλλά και για τα υπόλοιπα παιδιά της. Αφοσιώθηκε έντονα στην μόρφωση των παιδιών της τα οποία έμαθαν όλα την Λατινική γλώσσα και την πιστή προσήλωση στον χριστιανισμό, δυο από αυτά ο βασιλιάς Λουδοβίκος Θ' και η Ισαβέλλα αγιοποιήθηκαν από την Καθολική εκκλησία.[20]

Κληρονόμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με τον γάμο της με τον βασιλιά της Γαλλίας Λουδοβίκο Η' παιδιά της ήταν :

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Shadis 2010, p. 40-41.
  2. Wheeler 2002, p. 192-193.
  3. Wheeler 2002, p. 192-193.
  4. Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Blanche of Castile". Encyclopædia Britannica. 4 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 40.
  5. Wheeler 2002, p. 192-193.
  6. https://epistolae.ccnmtl.columbia.edu/woman/77.html Λευκή της Καστίλης, βασίλισσα της Γαλλίας
  7. Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Blanche of Castile". Encyclopædia Britannica. 4 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 40.
  8. https://epistolae.ccnmtl.columbia.edu/woman/77.html Λευκή της Καστίλης, βασίλισσα της Γαλλίας
  9. Gies, Frances; Gies, Joseph (1978). Women in the Middle Ages. Harper & Row. p. 103.
  10. Weiler 2007, p. 53.
  11. Abulafia 1999, p. 286-287.
  12. https://epistolae.ccnmtl.columbia.edu/woman/77.html Λευκή της Καστίλης, βασίλισσα της Γαλλίας
  13. Jackson 1999, p. 64.
  14. Abulafia 1999, p. 286-287.
  15. Shadis 2010, p. 17-19.
  16. Jean de Joinville, The History of Saint Louis trans. J.Evans 1938: p 184 (New York Press)
  17. Labarge 1997, p. 193.
  18. Klaniczay 2002, p. 236.
  19. Bradbury 2007, p. 213.
  20. Nolan 2003, p. 181-182, 212.
  21. Kerrebrouck records the birth of this daughter, and her death soon after her birth. P. Van Kerrebrouck, Les Capétiens 987-1328, Villeneuve d'Asq, 2000, p. 124.
  22. Η ύπαρξη του αμφισβητείται
  23. The Chronicle of Alberic de Trois-Fontaines records the death in 1232 of "duo de fratribus regie Francie, Iohannes et Dagobertus". Chronica Albrici Monachi Trium Fontium 1232, Monumenta Germaniæ Historica Scriptorum, vol. XXIII, p. 930.
  24. The Chronicon Turonense records the birth in 1224 "mense martio" of "Isabellis, filia Ludovici Regis Franciæ". Chronicon Turonense, Recueil des historiens des Gaules et de la France, vol. XVIII, p. 305.
  25. The Chronicon Turonense records the birth in 1225 (at the end of the text dealing with events in that year) of "Stephanus, Ludovici Regis Francorum filius" and his baptism in Paris. Chronicon Turonense, Recueil des historiens des Gaules et de la France, vol. XVIII, p. 313. He must have been born after the testament of King Louis VIII dated June 1225 which only names five (surviving) sons. Layettes du Trésor des Chartes, vol. II, 1710, p. 54.
  26. The Chronicon Turonense records that King Louis VIII left six sons (in order) "Ludovicum primogenitum, Robertum, Amfulsum, Johannem, Dagobertum id est Philippum, et Stephanum" and one daughter "Isabellam" when he died. Chronicon Turonense, Recueil des historiens des Gaules et de la France, vol. XVIII, p. 317.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Abulafia, David (1999). The New Cambridge Medieval History: c. 1198-c. 1300.
  • Bradbury, Jim (2007). The Capetians: Kings of France, 987-1328. Continuum Books.
  • Gies, Frances; Gies, Joseph (1980). Women in the Middle Ages. Harper & Row.
  • Jackson, Guida M. (1999). Women rulers throughout the ages: an illustrated guide. ABC-CLIO, Inc.
  • Klaniczay, Gábor (2002). Holy rulers and blessed princesses: dynastic cults in medieval central Europe. Cambridge University Press.
  • Labarge, Margaret W. (1997). A medieval miscellany. Canada: Carleton University Press.
  • Nolan, Kathleen D. (2003). Capetian Women.
  • Putnam, Bill; Wood, John Edwin (2005). The Treasure of Rennes-le-Château: A Mystery Solved. Sutton Publishing.
  • Shadis, Miriam (2010). Berenguela of Castile (1180–1246) and Political Women in the High Middle Ages. Palgrave Macmillan.
  • Weiler; Burton; Schofield; Stöber (2007). Thirteenth century England: Proceedings of the Gregynog Conference. The Boydell Press.
  • Wheeler, B.; Parsons, J. (2002). Eleanor of Aquitaine: Lord and Lady. Palgrave Macmillan.
  • Wright, Hannah (16 October 2008). "French rugby fans blanche at multi-coloured shirt". The Independent. Retrieved 21 October 2009.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Blanche of Castile της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).