Αγκουσελιανά Ρεθύμνης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 35°14′20.92″N 24°26′9.51″E / 35.2391444°N 24.4359750°E / 35.2391444; 24.4359750

Αγκουσελιανά
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Αγκουσελιανά
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΚρήτη
ΔήμοςΑγίου Βασιλείου
Γεωγραφία και στατιστική
ΝομόςΡεθύμνης
Υψόμετρο350
Πληθυσμός213 (2011)

Τα Αγκουσελιανά είναι χωριό και έδρα ομώνυμης Κοινότητος του Δήμου Αγίου Βασιλείου,[1] στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνης της Κρήτης.

Γενικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα Αγκουσελιανά είναι χτισμένα σε μια μικρή πεδιάδα που ενώνεται με τον κάμπο της Κοξαρέ, 24 χλμ νοτιοδυτικά του Ρεθύμνου, σε υψόμετρο 350 μέτρων[2]. Βόρεια του οικισμού βρίσκεται ο λόφος Κεφάλα, ενώ στα νότια βρίσκονται τα Ατσιπαδιανά Όρη. Παλαιότερα, με την καποδιστριακή διοικητική διαίρεση αποτελούσαν, μαζί με το χωριό Παλαιόλουτρα, το δημοτικό διαμέρισμα Αγκουσελιανών του δήμου Φοίνικα[3]. Οι κάτοικοι του οικισμού ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Πλησίον των Αγκουσελιανών βρίσκεται το σπήλαιο Νεραϊδότρυπα.

Η κύρια εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο. Εκκλησιαστικά αποτελεί ενορία που υπάγεται στην Α΄ Αρχιερατική περιφέρεια της Ιεράς Μητροπόλεως Λάμπης, Συβρίτου και Σφακίων.

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο οπλαρχηγός Στυλιανός Κλειδής.

Στην ευρύτερη περιοχή έχουν βρεθεί θραύσματα κεράτων που ανήκουν σε κερατοστεγείς τάφους καθώς και αγγεία χρονολογούμενα στην ελληνιστική και τη ρωμαϊκή εποχή[3]. Σύμφωνα με μια εκδοχή, ο οικισμός, ο οποίος φαίνεται να δημιουργήθηκε επί Τουρκοκρατίας[4], έλαβε το όνομά του από κάτοικο που εγκαταστάθηκε στο χωριό από τον Κουσέ Ηρακλείου (Κουσελιανός - Αγκουσελιανός - Αγκουσελιανά)[3]. Σύµφωνα µε τα ελλιπή στοιχεία της απογραφής του 1834, οι μουσουλμάνοι αποτελούσαν τη συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού του χωριού[5] (208 μουσουλμανικές οικογένειες έναντι 50 χριστιανικών[6]). Το 1868, κατά την περίοδο της Κρητικής Επανάστασης του 1866 - 1869, τα Αγκουσελιανά αποτέλεσε βάση των οθωμανικών στρατευμάτων που επιχειρούσαν εναντίον των Ελλήνων επαναστατών που κατείχαν το νότιο τμήμα του νομού Ρεθύμνης[7].

To 1881 ο οικισμός υπαγόταν στο δήμο Λάμπης της επαρχίας Αγίου Βασιλείου και είχε 134 κατοίκους[8], ενώ το 1894, σύμφωνα με εκτίμηση του αξιωματικού του ελληνικού στρατού, Νικόστρατου Καλομενόπουλου, στο χωριό ζούσαν 30 ελληνικές οικογένειες[9].

Από τα Αγκουσελιανά καταγόταν ο οπλαρχηγός και μακεδονομάχος Στυλιανός Κλειδής (1870 - 1912)[10]. Επίσης ο Μαμαλάκης Ιωαν. Γεώργιος ένας από τους 200 εκτελεσθέντες στην Καισαριανή από τους Ναζί στις 1/5/1944.[11] Κάτοικοι του χωριού συμμετείχαν ενεργά στις επαναστάσεις του νησιού από το 1866 και μετά [6], καθώς και στη μάχη της Κρήτης, ενώ αργότερα μερίμνησαν για την προστασία και τη φυγάδευση στρατιωτών των συμμαχικών δυνάμεων που είχαν αποκοπεί στο νησί[3][12].

Απογραφές πληθυσμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Απογραφή 1881 1900 1913 1920 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός 134[8] 170[13] ; ; 197[14] 242[14] 243[14] 268[14] 214[14] 221[14] 227[14] 261[15] 213[16]

Διοικητικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κοινότητα Αγκουσελιανών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εκτός από την έδρα της, η Κοινότητα Αγκουσελιανών περιλαμβάνει και τον οικισμό Παιαόλουτρα. Η απογραφή του 2011 αναφέρει:[17]

  • Αγκουσελιανά, τα (213)
  • Παλαιόλουτρα, τα (59)

Συνολικά η κοινότητα έχει 272 κατοίκους.

Η Κοινότητα εκπροσωπείται από τον Πρόεδρο κ. Ιωάννη Κουρμούλη.

Κοινοτάρχες Αγκουσελιανών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι κάτωθι εκλέχθηκαν και υπηρέτησαν (ή υπηρετούν) ως Πρόεδροι της Κοινότητος Αγκουσελιανών

Πρόεδροι Κοινότητος Αγκουσελιανών
περίοδος όνομα
1978–1986 Κουρμούλης Εμμανουήλ
1986–1994 Κουρμούλης Ανδρέας
1994–1998 Κουρμουλάκης Μιχαήλ
2010–2019 Μαυρογιαννακης Αλεξανδρος
2019– Κουρμούλης Ιωάννης

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των Οικισμών». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 10 Μαρτίου 2022. 
  2. «Προορισμός ΑΓΚΟΥΣΕΛΙΑΝΑ (Χωριό) ΡΕΘΥΜΝΟ - Greek Travel Pages». www.gtp.gr. Ανακτήθηκε στις 10 Μαρτίου 2022. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Δήμος Αγίου Βασιλείου: Αγκουσελιανά Αρχειοθετήθηκε 2015-01-24 στο Wayback Machine..
  4. Μαρίνος Σαρηγιάννης, Ο ναχιγές Αγίου Βασιλείου μετά την οθωμανική κατάκτηση στο συλλογικό, Πρακτικά του Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου «Η επαρχία Αγίου Βασιλείου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα: Περιβάλλον - Αρχαιολογία - Ιστορία - Κοινωνία» (Σπήλι - Πλακιάς 19-23 Οκτωβρίου 2008), τ. Γ1: Τουρκοκρατία - Νεότεροι Χρόνοι, Ρέθυμνο 2014, σελ. 15.
  5. Μαρίνος Σαρηγιάννης, Ρέθυμνο 2014, σελ. 34.
  6. 6,0 6,1 Κρυοβρυσανάκης, Λευτέρης (21 Ιουλίου 2015). «Αγκουσελιανά Αγ. Βασιλείου». rethnea.gr. Ρεθεμνιώτικα Νέα. Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2016. 
  7. Ιωάννου Π. Μαμαλάκη, Η Κρητική Επανάστασις του 1866 - 1869, Ιστορική Λαογραφική και Αρχαιολογική Εταιρεία Κρήτης, Χανιά 1983, σελ. 379.
  8. 8,0 8,1 Κρήτης Ανθρωπογεωγραφία, τόμος Β', Ένθετο εφημερίδας Πατρίς, Φεβρουάριος 2008, σελ 131.
  9. Κρήτης Ανθρωπογεωγραφία, 2008, σελ 148.
  10. 100 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΣΟΒΟΥ: Κρήτες αγωνιστές
  11. Οι 200 της Καισαριανής (μια μελέτη του Spiridione)
  12. Εμμανουήλ Χαλκιαδάκης, Η Μάχη της Κρήτης στο Ρέθυμνο: η συμβολή της επαρχίας Αγίου Βασιλείου και της Μονής Πρέβελη στην ασφαλή αποχώρηση των βρετανικών στρατευμάτων στο συλλογικό,' 'Πρακτικά του Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου « Η πρώην επαρχία Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου από την αρχαιότητα έως σήμερα Περιβάλλον - Αρχαιολογία - Ιστορία - Κοινωνία» (Σπήλι - Πλακιάς 19-23 Οκτωβρίου 2008), τ. Γ2, Ρέθυμνο 2014, σελ. 230.
  13. Κρήτης Ανθρωπογεωγραφία, 2008, σελ. 166.
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 14,5 14,6 Σταματελάτος Μιχαήλ - Βαμβά Σταματελάτου Φωτεινή, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, ΤΑ ΝΕΑ, 2012, Α' τόμος, σελ 40.
  15. Απογραφή 2001, σελ 278.
  16. Δήμος Αγ. Βασιλείου - Απογραφή 2011 Αρχειοθετήθηκε 2013-01-08 στο Wayback Machine..
  17. «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού», σελ. 10882 (σελ. 408 του pdf)

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Larousse Britannica" τομ.2ος, σελ.37.