Κεραμές Ρεθύμνου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 35°9′41.76″N 24°31′1.60″E / 35.1616000°N 24.5171111°E / 35.1616000; 24.5171111

Κεραμές Ρεθύμνης
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Κεραμές Ρεθύμνης
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα[1]
ΠεριφέρειαΚρήτης
Περιφερειακή ΕνότηταΡεθύμνης
ΔήμοςΑγίου Βασιλείου
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΚρήτη
ΝομόςΡεθύμνης
Πληθυσμός129 (2011)

Ο Κεραμές είναι χωριό και έδρα ομώνυμης Κοινότητος του Δήμου Αγίου Βασιλείου, στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνης της Κρήτης. Απέχει 47,5 χιλιόμετρα από το Ρέθυμνο και είναι κτισμένος σε υψόμετρο 300 μ.[2] Έχει ανακηρυχθεί παραδοσιακός οικισμός.

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχαιότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη θέση Πύργος, σε ύψωμα κοντά στη θάλασσα περίπου 4 χιλιόμετρα νότια του Κεραμέ, έχουν βρεθεί κατάλοιπα αρχαίου οικισμού. Όστρακα από τη θέση χρονολογούνται από την υστερομινωική εποχή ΙΙΙΑ έως ΙΙΙΓ,[3] ενώ βρέθηκαν επίσης ανάγλυφο Ευρώπης επί Ταύρου, νομίσματα και αγαλματίδια, που χρονολογούνται την προανακτορική περίοδο (2600-2000 π.Χ).[4]

Η θέση συνέχισε να κατοικείται κατά τους αρχαϊκούς και κλασικούς χρόνους και έχει ταυτοποιηθεί ως η αρχαία πόλη Βίωννος ή Κιονία, ενώ μπορεί να ήταν η αρχαία Απολλωνία ή η Λάμων. Τα κατάλοιπα της πόλης που διακρίνονται χρονολογούνται από τον 4ο αιώνα π.Χ. και πέρα από λείψανα οικιών και κεραμική, περιλαμβάνουν και κατάλοιπα τείχους μήκους 100 μέτρων σε άξονα ανατολής-δύσης, πιθανόν κατάλοιπα οχύρωσης, και έχουν ανασκαφεί επίσης λείψανα πύργων.[3] Ήταν μια από τις εκατό μεγάλες πόλεις της Κρήτης. Πιθανότατα εγκαταλείφθηκε λόγω πειρατικών επιδρομών κατά τον 3ο αιώνα π.Χ., με τους κατοίκους της να μετακινούνται για λόγους ασφαλείας στη θέση όπου σήμερα είναι ο Κεραμές και ο Αγαλλιανός.[4] Ερείπια ενός άλλου οικισμού, του οποίου σώζονται κατάλοιπα από την υστερομινωική και αρχαϊκή εποχή, έχουν βρεθεί στη θέση Βησάλα.[5]

Σύγχρονος οικισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το χωριό αναφέρεται από τον Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 ως Cheramea στην επαρχία Αγίου Βασιλείου. Στην ενετική απογραφή του 1583 από Καστροφύλακα αναφέρεται ως Chieramea με 207 κατοίκους και 181 οφειλόμενες αγγαρείες, ενώ μνεία στο χωριό κάνει και ο Βασιλικάτα το 1630, με την ονομασία Cheramea. Στην οθωμανική απογραφή του 1659 αναφέρεται ως Kerame, με 15 σπίτια.[2]

Σύμφωνα με την αιγυπτιακή απογραφή του 1834, ο Κεραμές είχε αμιγώς χριστιανικό πληθυσμό και αναφέρεται στην απογραφή ότι στο χωριό κατοικούν 40 οικογένειες. Στην απογραφή του 1881 αναφέρεται ως Κεραμέ και Άγιος Ιωάννης στον δήμο Αγίου Πνεύματος και είχε αμιγώς χριστιανικό πληθυσμό, 337 κατοίκους. Στην απογραφή του 1900 είχε 440 κατοίκους. Στην απογραφή του 1920 αναφέρεται ως έδρα ομώνυμου αγροτικού δήμου.[2] Το 1925, ο Κεραμές ορίστηκε έδρα της κοινότητας Κεραμέ, η οποία περιλάμβανε επίσης τους οικισμούς Αγαλλιανός, Αγία Φωτείνη και Λίγκρες, μέχρι την Καποδιστριακή διοικητική διαίρεση, όταν το χωριό προσαρτήθηκε στον Δήμο Λάμπης.[6] Στα Κεραμέ υπάρχει και η συλλογή ιστορικών κειμηλίων Κωνσταντίνου Σπυριδάκη.

Ετυμολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με τον Στέργιο Σπανάκη, το όνομα του χωριού αποτελεί παραφθορά του επαγγελματικού ονόματος κεραμεύς.[2] Σύμφωνα με τον Λευτέρη Κρυοβρυσανάκη, υπάρχουν δύο εκδοχές για το όνομα. Η μία αναφέρει ότι σε ένα ορμίσκο κοντά στο χωριό λειτουργούσε τόπος παρασκευής και εμπορίας κεραμικών και άλλων ειδών αγγειοπλαστικής και η άλλη ότι το όνομα προέρχεται από τις πλάκες σε σχήμα κεραμιδιών που εξορύσσονταν στον λόφο κοντά στο χωριό.[7]

Απογραφές πληθυσμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναλυτικά η δημογραφική πορεία του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές:

Απογραφή 1900 1920 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός[2] 440 516 468 505 500 440 326 247 244 129

Διοικητικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κοινότητα Κεραμέ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εκτός από την έδρα της, η Κοινότητα Κεραμε περιλαμβάνει και τους οικισμούς Αγαλιανός και Αγία Φωτεινή. Η απογραφή του 2011 αναφέρει:

  • Αγαλιανός, ο (19)
  • Αγία Φωτεινή, η (5)
  • Κεραμές, ο (129)

Συνολικά η κοινότητα έχει 153 κατοίκους.

Η Κοινότητα εκπροσωπείται από τον Πρόεδρο κ. Γεώργιο Αλεβυζάκη.

Κοινοτάρχες Κεραμέ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι κάτωθι εκλέχθηκαν και υπηρέτησαν (ή υπηρετούν) ως Πρόεδροι της Κοινότητος Κεραμέ

Πρόεδροι Κοινότητος Κεραμέ
περίοδος όνομα
1978–1982 Σαββοργινάκης Νικόλαος
1982–1990 Στρατιδάκης Νικόλαος
1990–1998 Γρηγοράκης Σπυρίδων
2010–2019
2019– Αλεβυζάκης Γεώργιος

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. (Ελληνικά) Βάση δεδομένων της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Σπανάκης, Στέργιος (1993). Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων, τόμος Α΄. Ηράκλειο: Γραφικές Τέχνες Γ. Δετοράκης. σελ. 385. 
  3. 3,0 3,1 «Πύργος ή Κιονία». digitalcrete.ims.forth.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2019. [νεκρός σύνδεσμος]
  4. 4,0 4,1 «Κιονία ή Βίωννος». www.kionia.com. Ανακτήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2019. 
  5. «ΒΗΣΑΛΑ». digitalcrete.ims.forth.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2019. [νεκρός σύνδεσμος]
  6. «Κ. Κεραμέ (Ρεθύμνης)». Διοικητικές Μεταβολές Δήμων και Κοινοτήτων - Αναλυτικά. ΕΕΤΑΑ-Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε. Ανακτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 2019. 
  7. Κρυοβρυσανάκης, Λευτέρης (9 Ιανουαρίου 2016). «Κεραμές Αγ. Βασιλείου». Ρεθεμνιώτικα Νέα. Ανακτήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2019.