Φούλκων των Ιεροσολύμων

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Φούλκων των Ιεροσολύμων
Melisende and Fulk of Jerusalem.jpg
Γέννηση
Ανζέ
Θάνατος
Άκρα
Αιτία θανάτου πτώση από άλογο
Σύζυγος Ερμενγάρδη του Μαιν και Μελισσάνθη της Ιερουσαλήμ
Τέκνα Γοδεφρείδος Ε΄ του Ανζού, Ηλίας Β΄ του Μαιν, Ματθίλδη του Ανζού, Σιβύλλα του Ανζού, Βαλδουίνος Γ΄ της Ιερουσαλήμ και Αμωρί Α΄ της Ιερουσαλήμ
Γονείς Φούλκων Δ΄ του Ανζού και Βερτράδη του Μονφόρ
Αδέλφια Cecile of France, Ερμενγκάρδη του Ανζού, Philipp von Mantes και Γοδεφρείδος Δ΄ του Ανζού
Commons page Πολυμέσα
Ο θάνατος του Φούλκωνα των Ιεροσολύμων σύμφωνα με την περιγραφή του Γουλιέλμου της Τύρου.
Η σφραγίδα του Φούλκωνα του Ανζού.

Ο Φούλκων Ε΄ του Ανζού ή Φούλκων των Ιεροσολύμων (Foulques V d'Anjou, Ανζού, 1092 - Άκρα, 13 Νοεμβρίου 1143) ήταν κόμης του Ανζού (1109 - 1129) και βασιλιάς των Ιεροσολύμων (1131 - 1143), ήταν ο πρώτος κόμης του Ανζού που χρησιμοποίησε βασιλική σφραγίδα. [1]. Υιός και διάδοχος του Φούλκωνος Δ΄ κόμητος του Ανζού και της Βερτράδης του Μονφόρ, η οποία την χρονιά που τον γέννησε, χώρισε τον άντρα της προκειμένου να παντρευτεί τον βασιλιά της Γαλλίας Φίλιππο Α΄.

Γάμος του γιου του Γοδεφρείδου με την Ματθίλδη, διάδοχο του Ερρίκου Α' στον Αγγλικό θρόνο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Φούλκων ήταν αρχικά αντίπαλος του βασιλιά της Αγγλίας Ερρίκου Α΄ και οπαδός του βασιλιά της Γαλλίας Λουδοβίκου ΣΤ΄ αλλά συμμάχησε με τον Ερρίκο Α' όταν τακτοποιήθηκε ο γάμος του μεγαλύτερου γιου και διαδόχου του Ερρίκου Α' Γουλιέλμου Αντελίν με την κόρη του Φούλκωνα Ματθίλδη (1118). Ο Φούλκων συμμετείχε σε Σταυροφορία στους Αγίους Τόπους(1119 - 1120) στην οποία κατατάχθηκε στους Ναΐτες ιππότες, αναφέρεται ως εξέχων Ναΐτης και για αυτό οι απόγονοι του βασιλείς της Αγγλίας Πλανταγενέτες ήταν πάντα ευνοϊκοί σε αυτούς. Ο Ερρίκος Α' της Αγγλίας αργότερα (1127) ζήτησε να παντρέψει τον μεγαλύτερο γιο και διάδοχο του Φούλκωνα Γοδεφρείδο Ε΄ με την κόρη του Ματίλντα δίνοντας του και σημαντικό προβάδισμα για τον Αγγλικό θρόνο.

Βασιλιάς των Ιεροσολύμων, δεύτερος γάμος του Φούλκωνα με την Μελισσάνθη διάδοχο του βασιλείου των Ιεροσολύμων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1127 ενώ ήταν ο Φούλκων έτοιμος να επιστρέψει στο Ανζού δέχθηκε πρόσκληση από τον βασιλιά των Ιεροσολύμων Βαλδουίνο Β' ο οποίος δεν είχε γιους να παντρέψει τον Φούλκωνα με την κόρη του Μελισσάνθη και να τον κηρύξει διάδοχο του στον θρόνο των Ιεροσολύμων, ο Φούλκων ήταν χήρος, έμπειρος στρατιωτικός ηγέτης με μεγάλη συμμετοχή στις Σταυροφορίες και Ναίτης προσόντα που θεωρήθηκαν από τον Βαλδουίνο ως άριστες επιλογές για την διαδοχή του. Ο Φούλκων έθεσε ως όρο για τον γάμο να γίνει και ο ίδιος συμβασιλιάς των Ιεροσολύμων με την κόρη του Μελισσάνθη, ο Βαλδουίνος το δέχτηκε αφού τον εμπιστευόταν απόλυτα, στην συνέχεια παραιτήθηκε από όλα τα δικαιώματα του στο Ανζού υπέρ του μεγαλύτερου γιου του από τον πρώτο του γάμο Γοδεφρείδο και παντρεύτηκε την δεύτερη σύζυγο του Μελισσάνθη στις 2 Ιουνίου/1129. Ο πεθερός του Βαλδουίνος Β' στην συνέχεια διόρισε την Μελισσάνθη αντιβασιλιά στο όνομα του γιου τους Βαλδουίνου Γ' που γεννήθηκε το 1130, ο Φούλκωνας και η Μελισσάνθη έγιναν βασιλείς με τον θάνατο του Βαλδουίνου Β' (1131), ο Φούλκων προσπάθησε να ευνοήσει στα Ιεροσόλυμα την αριστοκρατία από την ιδιαίτερη πατρίδα του το Ανζού όπως και ο πεθερός του Βαλδουίνος αλλά με μικρότερη επιτυχία. Η αδελφή της Μελισσάνθης Αλίκη της Αντιόχειας που είχε εξοριστεί απο τους πατέρα της Βαλδουίνο Β' μετά τον θάνατο του κατέλαβε την Αντιόχεια συμμαχώντας με τον Πονς της Τρίπολης και τον Τζοσελίν Β΄ της Έδεσσας για να σταματήσουν την προέλαση του Φούλκωνα στα βόρεια, μετά απο σύντομη μάχη ηττήθηκε και εξορίστηκε ξανά.

Στάση εναντίον του Φούλκωνα από τον Ούγο, ξάδελφο της Μελισσάνθης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο μεταξύ ο Φούλκων ενοχλήθηκε έντονα από την δεύτερη γενιά Σταυροφόρων της Α' Σταυροφορίας που είχαν εγκατασταθεί στα Ιεροσόλυμα, αυτοί δεν είχαν εμπιστοσύνη στον Φούλκωνα, και ήθελαν για βασιλιά τον δημοφιλή ξάδελφο της Μελισσάνθης Ούγο Β΄ της Γιάφας, σύντομα ξέσπασε μεγάλη εχθρότητα μεταξύ τους, με αποκορύφωμα την κατηγορία του Φούλκωνα απέναντι στον Ούγο για σχέσεις μοιχείας με την Μελισσάνθη (1134). Ο Ούγος επαναστάτησε, οχυρώθηκε στην Γιάφφα και συμμάχησε με τους μουσουλμάνους της Ασκαλών, ο πατριάρχης παρενέβη υπέρ του Φούλκωνα ο οποίος συμφώνησε να κλείσει ειρήνη με την προυπόθεση να εξοριστεί ο Ούγος για τρία χρόνια κάτι που εθεωρείτο η επιεικέστερη ποινή. Ωστόσο στην συνέχεια σε μια απόπειρα δολοφονίας εναντίον του Ούγου κατηγορήθηκαν ο Φούλκων και οι οπαδοί του, η ένταση που δημιουργήθηκε οδήγησε στον φόβο πραξικοπήματος, ο ιστορικός Μπέρναρντ Χάμιλτον γράφει ότι οι οπαδοί του Φούλκωνα φοβήθηκαν για τις ζωές τους. Σύγχρονοι συγγραφείς του Φούλκωνα όπως ο Γουλιέλμος της Τύρου γράφουν ότι ποτέ δεν έπαιρνε ο ίδιος από μόνος του αποφάσεις χωρίς την συγκατάθεση της συζύγου του με αποτέλεσμα η Μελισσάνθη να έχει την πραγματική εξουσία ιδιαίτερα μετά το 1136.

Στρατιωτικές επιχειρήσεις στα Ιεροσόλυμα και οχύρωση της πόλης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα βόρεια σύνορα του βασιλείου υπήρχε μεγάλη ανησυχία, ο Φούλκων όταν ήταν βασιλιάς ο πεθερός του Βαλδουίνος Β' είχε διοριστεί αντιβασιλιάς της Αντιόχειας την ίδια εποχή ο Ραϋμόνδος της Αντιόχειας παντρεύτηκε την Κωνσταντία της Αντιόχειας κόρη του Βοϊμόνδου Β΄ της Αντιόχειας και της Αλίκης της Αντιόχειας αδελφής της Μελισσάνθης. Η μεγαλύτερη απειλή όμως που εμφανίστηκε ήταν ο Ζένγκι της Μοσούλης ο οποίος νίκησε τις δυνάμεις των Ιεροσολύμων κοντά στην πόλη Μπαρίν (1137) αλλά συμμάχησε με τον Μουίν - αντ - Ντινούρ τον βεζίρη της Δαμασκού που επίσης είχε απειληθεί από τον Ζένγκι και κυρίευσαν το κάστρο του Μπανιάς στα βόρεια της λίμνης Τιβεριάδας εξασφαλίζοντας τα βόρεια σύνορα του. Ο Φούλκων προσπάθησε να εξασφαλίσει με τον ίδιο τρόπο τα νότια σύνορα του χτίζοντας το κάστρο του Κεράκ στα νότια της Νεκράς θάλασσας δίνοντας με αυτόν τον τρόπο πρόσβαση στο βασίλειο του με την Ερυθρά Θάλασσα, έκτισε επίσης μια σειρά απο κάστρα στα νοτιοδυτικά για να εξασφαλίσει το βασίλειο του απο τους Φατιμίδες της Αιγύπτου που χρησιμοποιούσαν το κάστρο της Ασκαλών ως βάση των επιδρομών τους στα Ιεροσόλυμα.

Ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Ιωάννης Β΄ Κομνηνός έφτασε στην Συρία (1137, 1142) με σκοπό να ασκήσει έλεγχο στα Σταυροφορικά κράτη, έφτασε στα Ιεροσόλυμα με έναν εντυπωσιακό στρατό και με πρόθεση ότι πάει να πραγματοποιήσει προσκύνημα. Ο Φούλκων φοβήθηκε και έγραψε στον Ιωάννη οτι η χώρα του είναι πολύ φτωχή για να μπορέσει να συντηρήσει την διάβαση ενός τόσο μεγάλου στρατού, ο Ιωάννης όταν διάβασε την επιστολή αποφάσισε να αναλάβει το προσκύνημα το οποίο δεν θα το κάνει τελικά ποτέ επειδή πέθανε πριν το επόμενο ταξίδι του. [2]

Θάνατος του Φούλκωνα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1143 ο βασιλιάς και η σύζυγος του Μελισσάνθη βρίσκονταν σε διακοπές στην Άκρα εκεί κατά την διάρκεια κυνηγιού σκοτώθηκε σε ατύχημα, [3] το άλογο του σκόνταψε και έπεσε ο ίδιος έπεσε από μεγάλο ύψος στο έδαφος και το κρανίο του σκίστηκε στα δύο όπως περιγράφει ο Γουλιέλμος της Τύρου, διατήρησε τις αισθήσεις του για τρεις μέρες μέχρι τον θάνατο του. Τάφηκε στην εκκλησία του Παναγίου Τάφου στα Ιεροσόλυμα, η σύζυγος του Μελισσάνθη παρόλο που δεν είχε καλές σχέσεις μαζί του τον θρήνησε.

Κληρονόμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την πρώτη σύζυγό του (από το 1110) Ερμενγάρδη του Μαιν παιδιά του ήταν:

  • Γοδεφρείδος Ε΄ κόμης του Ανζού. Νυμφεύτηκε τη Ματίλντα της Νορμανδίας, κόρη του Ερρίκου Α΄ της Αγγλίας.
  • Σίβυλλα. Παντρεύτηκε τον Γουιέλμο-Κλείτο της Νορμανδίας, γιο του Ροβέρτου δούκα της Νορμανδίας και αργότερα τον Τιερρύ του Μετς κόμη της Φλάνδρας, γιο του Τιερρύ Β΄ δούκα της Λωρραίνης.
  • Ματίλντα (1111 - 1154). Παντρεύτηκε τον Γουλιέλμο-Άδελιν της Νορμανδίας, γιο του Ερρίκου Α΄ της Αγγλίας.
  • Ηλίας Β΄ κόμης του Μαιν. Νυμφεύτηκε τη Φιλίππα των Chateaudun, κόρη του Rotrou Γ΄ κόμη του Perche.

Με τη δεύτερη σύζυγό του Μελισσάνθη των Ιεροσολύμων παιδιά του ήταν:

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Brigitte Bedos Rezak, "Women, Seals, and Power in Medieval France, 1150–1350", Women and Power in the Middle Ages, ed. Mary Erler and Maryanne Kowaleski (University of Georgia Press, 1988), p. 63.
  2. Runciman, pp. 212-213, 222-224
  3. Life among the Europeans in Palestine and Syria in the Twelfth and Thirteenth Centuries, Urban Tignor Holmes, A History of the Crusades: The Art and Architecture of the Crusader States, Volume IV, ed. Kenneth M. Setton and Harry W. Hazard, (University of Wisconsin Press, 1977), 19.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Judith Tarr, "Queen of Swords", A Forge Book, Published by Tom Doherty LLC., 1997
  • Runciman, Steven (1952) A History of the Crusades, Vol. II: The Kingdom of Jerusalem, Cambridge University Press.
  • Medieval Women, edited by Derek Baker, the Ecclesiastical History Society, 1978
  • Payne, Robert. The Dream and the Tomb, 1984
  • The Damascus Chronicle of Crusades, trans. H.A.R. Gibb, 1932.
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Fulk of Jerusalem της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
Προηγούμενος
Βαλδουίνος Β΄ της Ιερουσαλήμ
Βασιλέας της Ιερουσαλήμ
1131–1143 μαζί με τη Μελισάνθη της Ιερουσαλήμ
Επόμενος
Βαλδουίνος Γ΄ της Ιερουσαλήμ