Φούλκων των Ιεροσολύμων

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Φούλκων των Ιεροσολύμων
Melisende and Fulk of Jerusalem.jpg
Γέννηση 1092
Ανζέ
Θάνατος 13  Νοεμβρίου 1143
Άκρα
Αιτία θανάτου πτώση από άλογο
Σύζυγος Ερμενγάρδη του Μαιν και Μελισσάνθη της Ιερουσαλήμ
Τέκνα Γοδεφρείδος Ε΄ του Ανζού, Ηλίας Β΄ του Μαιν, Ματθίλδη του Ανζού, Σιβύλλα του Ανζού, Βαλδουίνος Γ΄ της Ιερουσαλήμ και Αμωρί Α΄ της Ιερουσαλήμ
Γονείς Φούλκων Δ΄ του Ανζού και Βερτράδη του Μονφόρ
Αδέλφια Σεσίλια της Γαλλίας, Ερμενγκάρδη του Ανζού, Philipp von Mantes και Γοδεφρείδος Δ΄ του Ανζού
Ο θάνατος του Φούλκωνα των Ιεροσολύμων σύμφωνα με την περιγραφή του Γουλιέλμου της Τύρου.
Η σφραγίδα του Φούλκωνα του Ανζού.
Ο Φούλκων των Ιεροσολύμων - μικρογραφία 13ου αιώνα.

Ο Φούλκων Ε΄ του Ανζού ή Φούλκων των Ιεροσολύμων (γαλλ.: Foulques V d'Anjou, Ανζού, 1092 - Άκρα, 13 Νοεμβρίου 1143) κόμης του Ανζού (1109 - 1129) και βασιλιάς των Ιεροσολύμων (1131 - 1143), ήταν ο πρώτος κόμης του Ανζού που χρησιμοποίησε βασιλική σφραγίδα. [1]. Ο Φούλκων ήταν γιος και διάδοχος του Φούλκωνος Δ΄ του Ανζού και της τέταρτης συζύγου του Βερτράδης του Μονφόρ, την επόμενη χρονιά μετά την γέννηση του οι γονείς του χώρισαν για να παντρευτεί η μητέρα του τον Φίλιππο Α΄ της Γαλλίας.

Γάμος του γιου του Γοδεφρείδου με την Ματθίλδη, κληρονόμο του Αγγλικού θρόνου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Φούλκων αν και αρχικά αντίπαλος του Ερρίκου Α΄ της Αγγλίας και οπαδός του Λουδοβίκου ΣΤ΄ της Γαλλίας συμμάχησε με τον Ερρίκο Α' όταν τακτοποιήθηκε ο γάμος του διαδόχου του Ερρίκου Α' Γουλιέλμου Αντελίν με την κόρη του Φούλκωνα Ματθίλδη (1118). Συμμετείχε σε Σταυροφορία στους Αγίους Τόπους(1119 - 1120) στην οποία κατατάχθηκε στους Ναΐτες ιππότες, αναφέρεται ως εξέχων Ναΐτης και για αυτό οι απόγονοι του βασιλείς της Αγγλίας Πλανταγενέτες ήταν πάντα ευνοϊκοί σε αυτούς. Ο Ερρίκος Α' της Αγγλίας αργότερα (1127) ζήτησε να παντρέψει τον μεγαλύτερο γιο και διάδοχο του Φούλκωνα Γοδεφρείδο Πλανταγενέτη με την κόρη του Αυτοκράτειρα Ματθίλδη, τους όρισε διαδόχους του στον Αγγλικό θρόνο.

Βασιλιάς των Ιεροσολύμων, δεύτερος γάμος του Φούλκωνα με την Μελισσάνθη διάδοχο του βασιλείου των Ιεροσολύμων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1127 ενώ ο Φούλκων ήταν έτοιμος να επιστρέψει στο Ανζού δέχθηκε πρόσκληση από τον Βαλδουίνο Β' των Ιεροσολύμων να τον παντρέψει με την κόρη και διάδοχο του Μελισσάνθη. Ο Φούλκων ήταν χήρος, έμπειρος στρατιωτικός ηγέτης με μεγάλη συμμετοχή στις Σταυροφορίες και Ναίτης ιππότης, προσόντα που θεωρήθηκαν από τον Βαλδουίνο άριστες επιλογές για την διαδοχή του.

Ο Φούλκων έθεσε ως όρο για τον γάμο του με την Μελισσάνθη να γίνει και ο ίδιος συμβασιλέας των Ιεροσολύμων μαζί της. Ο Βαλδουίνος ο οποίος τον εμπιστευόταν απόλυτα το δέχτηκε, στην συνέχεια παραιτήθηκε στο Ανζού υπέρ του μεγαλύτερου γιου του από τον πρώτο του γάμο Γοδεφρείδου Πλανταγενέτη. Όταν έκλεισε όλες τις εκκρεμότητες με την ιδιαίτερη πατρίδα του μετέβη στα Ιεροσόλυμα και πραγματοποίησε τον δεύτερο γάμο του με την Μελισσάνθη στις 2 Ιουνίου 1129. Ο Βαλδουίνος όρισε στην συνέχεια τον Φούλκων και την κόρη του Μελισσάνθη διαδόχους του στον θρόνο των Ιεροσολύμων, την επόμενη χρονιά όρισε την Μελισσάνθη αντιβασίλισσα στο όνομα του γιου του Φούλκων και της Μελισσάνθης Βαλδουίνου Γ'. Ο Φούλκωνας και η Μελισσάνθη έγιναν βασιλείς των Ιεροσολύμων μετά τον θάνατο του Βαλδουίνου Β' (1131). Ο Φούλκων όπως και ο πεθερός του Βαλδουίνος προσπάθησε να ευνοήσει στα Ιεροσόλυμα την αριστοκρατία από την ιδιαίτερη πατρίδα του το Ανζού αλλά με μικρότερη επιτυχία. Η αδελφή της Μελισσάνθης Αλίκη της Αντιόχειας που είχε εξοριστεί από τους πατέρα της Βαλδουίνο Β' μετά τον θάνατο του κατέλαβε την Αντιόχεια συμμαχώντας με τον Πονς της Τρίπολης και τον Τζοσελίν Β΄ της Έδεσσας για να σταματήσουν την προέλαση του Φούλκων στα βόρεια. Η Αλίκη ηττήθηκε και εξορίστηκε.

Στάση εναντίον του Φούλκωνα από τον Ούγο, ξάδελφο της Μελισσάνθης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Φούλκων ενοχλήθηκε έντονα από την δεύτερη γενιά των ιπποτών της Α' Σταυροφορίας που είχαν εγκατασταθεί στα Ιεροσόλυμα, δεν είχαν εμπιστοσύνη στον Φούλκωνα και ήθελαν βασιλιά τον δημοφιλή ξάδελφο της Μελισσάνθης Ούγο Β΄ της Γιάφας. Ξέσπασε μεγάλη εχθρότητα με αποκορύφωμα την κατηγορία του Φούλκωνα απέναντι στον Ούγο για σχέσεις μοιχείας με την Μελισσάνθη (1134). Ο Ούγος επαναστάτησε, οχυρώθηκε στην Γιάφφα και συμμάχησε με τους μουσουλμάνους της Ασκαλών. Ο πατριάρχης παρενέβη υπέρ του Φούλκωνα ο οποίος συμφώνησε να κλείσει ειρήνη με την προϋπόθεση να εξοριστεί ο Ούγος για τρία χρόνια κάτι που εθεωρείτο η επιεικέστερη ποινή. Ωστόσο στην συνέχεια νέα ένταση προκλήθηκε όταν σε μια απόπειρα δολοφονίας του Ούγου κατηγορήθηκαν ο Φούλκων και οι οπαδοί του, η ένταση δημιούργησε τον φόβο πραξικοπήματος, ο ιστορικός Μπέρναρντ Χάμιλτον γράφει ότι οι οπαδοί του Φούλκωνα φοβήθηκαν για τις ζωές τους. Σύγχρονοι συγγραφείς όπως ο Γουλιέλμος της Τύρου καταγράφουν ότι ο Φούλκων ποτέ δεν έπαιρνε αποφάσεις χωρίς την συγκατάθεση της συζύγου του, η Μελισσάνθη είχε την πραγματική εξουσία στο βασίλειο.

Στρατιωτικές επιχειρήσεις στα Ιεροσόλυμα και οχύρωση της πόλης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα βόρεια σύνορα του βασιλείου υπήρχε μεγάλη ανησυχία. Την εποχή του Βαλδουίνου Β' είχε διοριστεί αντιβασιλιάς της Αντιόχειας ο Ραϋμόνδος της Αντιόχειας σύζυγος της Κωνσταντίας της Αντιόχειας κόρης του Βοϊμόνδου Β΄ της Αντιόχειας και της Αλίκης της Αντιόχειας αδελφής της Μελισσάνθης. Η μεγαλύτερη απειλή ήταν ο Ζένγκι της Μοσούλης ο οποίος νίκησε τα στρατεύματα των Ιεροσολύμων κοντά στην πόλη Μπαρίν (1137). Ο Φούλκων συμμάχησε με τον βεζίρη της Δαμασκού Μουίν-αντ- Ντινούρ που επίσης είχε επίσης απειληθεί από τον Ζένγκι, κυρίευσαν το κάστρο του Μπανιάς στα βόρεια της λίμνης Τιβεριάδας εξασφαλίζοντας τα βόρεια σύνορα του. Ο Φούλκων προσπάθησε να εξασφαλίσει με τον ίδιο τρόπο και τα νότια σύνορα του χτίζοντας το κάστρο του Κεράκ στα νότια της Νεκράς θάλασσας, το βασίλειο των Ιεροσολύμων απέκτησε πρόσβαση με την Ερυθρά Θάλασσα. Οικοδόμησε στην συνέχεια μια σειρά απο κάστρα στα νοτιοδυτικά για να εξασφαλίσει το βασίλειο του από τους Φατιμίδες της Αιγύπτου που χρησιμοποιούσαν το κάστρο της Ασκαλών ως βάση των επιδρομών τους στα Ιεροσόλυμα.

Ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Ιωάννης Β΄ Κομνηνός έφτασε στην Συρία με έναν εντυπωσιακό στρατό με σκοπό να ασκήσει έλεγχο στα Σταυροφορικά κράτη (1137, 1142), στην συνέχεια μετέβη στα Ιεροσόλυμα για να πραγματοποιήσει προσκύνημα. Ο Φούλκων φοβήθηκε και έγραψε στον Ιωάννη ότι η χώρα του είναι πολύ φτωχή για να μπορέσει να συντηρήσει την διάβαση ενός τόσο μεγάλου στρατού. Ο Ιωάννης όταν διάβασε την επιστολή αποφάσισε να αναλάβει το προσκύνημα το οποίο δεν θα το κάνει τελικά ποτέ επειδή πέθανε πριν το επόμενο ταξίδι του. [2]

Θάνατος του Φούλκωνα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1143 ο βασιλιάς και η σύζυγος του Μελισσάνθη βρίσκονταν σε διακοπές στην Άκρα εκεί κατά την διάρκεια κυνηγιού σκοτώθηκε σε ατύχημα. [3] Το άλογο του τινάχτηκε ο ίδιος έπεσε από μεγάλο ύψος στο έδαφος και το κρανίο του σκίστηκε στα δύο όπως περιγράφει ο Γουλιέλμος της Τύρου. Παρέμεινε αναίσθητος τρεις μέρες μέχρι τον θάνατο του. Τάφηκε στην εκκλησία του Παναγίου Τάφου στα Ιεροσόλυμα, η σύζυγος του Μελισσάνθη παρόλο που δεν είχε καλές σχέσεις μαζί του τον θρήνησε.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την πρώτη σύζυγό του (από το 1110) Ερμενγάρδη του Μαιν απέκτησε:

Με τη δεύτερη σύζυγό του Μελισσάνθη των Ρεθέλ βασίλισσα της Ιερουσαλήμ απέκτησε:

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Brigitte Bedos Rezak, "Women, Seals, and Power in Medieval France, 1150–1350", Women and Power in the Middle Ages, ed. Mary Erler and Maryanne Kowaleski (University of Georgia Press, 1988), p. 63.
  2. Runciman, pp. 212-213, 222-224
  3. Life among the Europeans in Palestine and Syria in the Twelfth and Thirteenth Centuries, Urban Tignor Holmes, A History of the Crusades: The Art and Architecture of the Crusader States, Volume IV, ed. Kenneth M. Setton and Harry W. Hazard, (University of Wisconsin Press, 1977), 19.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Judith Tarr, "Queen of Swords", A Forge Book, Published by Tom Doherty LLC., 1997
  • Runciman, Steven (1952) A History of the Crusades, Vol. II: The Kingdom of Jerusalem, Cambridge University Press.
  • Medieval Women, edited by Derek Baker, the Ecclesiastical History Society, 1978
  • Payne, Robert. The Dream and the Tomb, 1984
  • The Damascus Chronicle of Crusades, trans. H.A.R. Gibb, 1932.
Προκάτοχος:
Φούλκων Δ΄
Κόμης του Ανζού
Blason duche fr Anjou (moderne).svg
11091129
Διάδοχος:
Γοδεφρείδος Πλανταγενέτης
Προκάτοχος:
Βαλδουίνος Β΄
Βασιλέας της Ιερουσαλήμ
Armoiries de Jérusalem.svg
μαζί με την σύζυγο του Μελισάνθη
11311143
Διάδοχος:
Βαλδουίνος Γ΄
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Fulk of Jerusalem της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).