Τζόζεφ Λ. Μάνκιεβιτς

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Τζόζεφ Μάνκιεβιτς
Γέννηση Τζόζεφ Λίο Μάνκιεβιτς
11 Φεβρουαρίου 1909
Γουίλκς-Μπαρ, Πενσιλβάνια, Ηνωμένες Πολιτείες ΑμερικήςCountry flag
Θάνατος 5 Φεβρουαρίου 1993 (83 ετών)
Μπέντφορντ, Νέα Υόρκη, Ηνωμένες Πολιτείες ΑμερικήςCountry flag
Αιτία θανάτου έμφραγμα του μυοκαρδίου
Υπηκοότητα Αμερικανική
Σπουδές Πανεπιστήμιο Κολούμπια (1928) και Λύκειο Στούιβεσαντ (1924)
Ιδιότητα παραγωγός ταινιών, σκηνοθέτης κινηματογραφικών έργων, σεναριογράφος, ηθοποιός, μεταφραστής και συνδικαλιστής
Σύζυγος Ρόουζ Στράντνερ (1939, 1958)
Τέκνα Τομ Μάνκιεβιτς
Αδέλφια Herman J. Mankiewicz
Είδος τέχνης Σκηνοθέτης
Βραβεύσεις Όσκαρ Σκηνοθεσίας (2)
Commons page Πολυμέσα σχετικά με τον καλλιτέχνη

Ο Τζόζεφ Μάνκιεβιτς (αγγλικά: Joseph Leo Mankiewicz, 11 Φεβρουαρίου 1909 - 5 Φεβρουαρίου 1993) ήταν Αμερικανός σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός. Ο Μάνκιεβιτς φημίζεται για την ταινία του 1950 Όλα για την Εύα (All About Eve) για την οποία βραβεύτηκε με Όσκαρ σεναρίου και Σκηνοθεσίας, ένα χρόνο μετά την πρώτη του νίκη για την ταινία Ένα Γράμμα σε Τρεις Γυναίκες (A Letter to Three Wives, 1949). Ήταν αδελφός του Χέρμαν Μάνκιεβιτς, ο οποίος συνέγραψε την ταινία Πολίτης Κέιν (Citizen Kane) με τον Όρσον Γουέλς για την οποία κέρδισε όσκαρ σεναρίου.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μάνκιεβιτς γεννήθηκε στο Γουίλκς-Μπαρ της Πενσιλβάνια το 1909. Οι γονείς του Φρανκ Μάνκιεβιτς και Γιοχάνα Μπλούμενω, ήταν Εβραίοι μετανάστες από τη Γερμανία[1][2][3]. Είχε μια αδελφή την Έρνα κι έναν αδελφό τον Χέρμαν που έγινε επιτυχημένος σεναριογράφος[4][5][6].

Οι γονείς του Μάνκιεβιτς μετακόμισαν στη Νέα Υόρκη όταν εκείνος ήταν 4 χρονών. Το 1928 πήρε πτυχίο στη δημοσιογραφία από το Πανεπιστήμιο της Κολούμπια. Πριν ασχοληθεί με τον κινηματογράφο εργάστηκε στο Βερολίνο ως ξένος ανταποκριτής για την εφημερίδα Chicago Tribune.

Καριέρα στο Χόλιγουντ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μάνκιεβιτς εργάστηκε για δεκαεφτά χρόνια ως σεναριογράφος για την Paramount κι ως παραγωγός για την Metro-Goldwyn-Mayer, πριν του δοθεί η ευκαιρία να σκηνοθετήσει ταινίες για λογαριασμό της εταιρίας 20th Century Fox. Κατά τη διάρκεια της καριέρας του έγραψε το σενάριο για σαρανταοκτώ ταινίες και έκανε τη παραγωγή είκοσι ταινιών όπως: Κοινωνικά σκάνδαλα (The Philadelphia Story, 1940), Η Γυναίκα της Χρονιάς (Woman of the Year, 1942) και Τα Κλειδιά του Παραδείσου (The Keys of Kingdom, 1944) στο οποίο εμφανιζόταν η δεύτερη του σύζυγος Ρόουζ Στράντνερ πλάι στον Γκρέγκορι Πεκ. Από το 1946 εως και το 1951 σκηνοθέτησε 11 ταινίες για την 20th Century Fox και κέρδισε Όσκαρ Σκηνοθεσίας και Όσκαρ Πρωτότυπου Σεναρίου για τις ταινίες Ένα Γράμμα σε Τρεις Γυναίκες (A Letter to Three Wives, 1949) και Όλα για την Εύα (All About Eve) για δυο συνεχόμενες χρονιές.

Το 1951 ο σκηνοθέτης έφυγε από τη Fox για να πραγματοποιήσει το όνειρό του, να γίνει συγγραφέας του Μπρόντγουεϊ. Τα σχέδια του απέτυχαν κι επέστρεψε στο Χόλιγουντ όπου συνέχισε να γυρίζει ταινίες που πραγματεύονταν τα αγαπημένα του θέματα (η σύγκρουση των κοινωνικών τάξεων, η ζωή ως παράσταση και η σύγκρουση των ανθρώπων με την επιθυμία τους να ελέγχουν τη μοίρα τους).

Το 1953 ανέλαβε τη σκηνοθεσία της κινηματογραφικής μεταφοράς του έργου του Σαίξπηρ Ιούλιος Καίσαρ. Η ταινία έλαβε θετικές κριτικές και ο Ντέιβιντ Σίπμαν στο βιβλίο του The Great Movie Stars: The Hollywood Years την χαρακτήρισε ως μια από τις καλύτερες μεταφορές έργου του Σαίξπηρ στη μεγάλη οθόνη.

Το 1958, σκηνοθέτησε την ταινία Οι Συνωμότες της Σαϊγκόν (The Quiet American) μεταφορά του μυθιστορήματος του Γκράχαμ Γκριν πάνω στα γεγονότα που επρόκειτο να οδηγήσουν στον πόλεμο του Βιετνάμ. Σε μια περίοδο που το άντικομμουνιστικό κλίμα επικρατούσε στις Η.Π.Α., ο Μάνκιεβιτς που είχε αναλάβει και τη συγγραφή του σεναρίου, έλαβε πιέσεις όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο θα το αναπαριστούσε στη μεγάλη οθόνη. Αναγκάστηκε λοιπόν να κάνει αλλαγές ώστε να ικανοποιήσει τη συντηρητική μερίδα του κοινού, αλλάζοντας εντελώς το νόημα του μυθιστορήματος[7].

Η ταινία Κλεοπάτρα (Cleopatra), που σκηνοθέτησε το 1963, έμελλε να γίνει μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές αποτυχίες όλων των εποχών κι είχε ως αποτέλεσμα να υποστεί ανεπανόρθωτο πλήγμα η καριέρα του και να οδηγήσει την 20th Century Fox ένα βήμα πριν τη χρεοκοπία. Αρκεί και μόνο το γεγονός ότι η ταινία άρχισε να γυρίζεται το 1961 για να προβληθεί τελικά το 1963. Μεσολάβησαν παραιτήσεις άλλων σκηνοθετών, ασθένειες πρωταγωνιστών, ορισμένες, μάλιστα, πολύ σοβαρές, όπως η βαρύτατη πνευμονία της Ελίζαμπεθ Τέιλορ από την οποία κινδύνεψε η ζωή της. Η τελική εκδοχή οφείλεται στο πείσμα ενός γίγαντα της παραγωγής, του Ντάριλ Ζανούκ. Στην δαπανηρή αυτή υπερπαραγωγή, η Ελίζαμπεθ Τέιλορ ως Κλεοπάτρα άλλαξε 30 περούκες και 58 κοστούμια[8].

Ο Μάνκιεβιτς συνέχισε να γυρίζει ταινίες και το 1972 έλαβε την τελευταία του υποψηφιότητα για Όσκαρ Σκηνοθεσίας για την τελευταία του ταινία Σλουθ (Sleuth, 1972) με πρωταγωνιστές τους Λόρενς Ολίβιε και Μάικλ Κέιν.

Ο Μάνκιεβιτς απεβίωσε το 1993, τρεις μέρες πριν τα 84α γενέθλιά του, στο Μπέντφορντ της Νέας Υόρκης[9].

Ταινίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σκηνοθεσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χρονιά Ταινία
1946 Μιράντα (Dragonwyck)
1946 Backfire
1946 Κάπου Μεσ` τη Νύχτα (Somewhere in the Night)
1947 Άσωτα Χρόνια (The Late George Apley)
1947 Ψυχές στην ομίχλη (The Ghost and Mrs. Muir)
1948 Ο Φυγάς (Escape)
1949 Ενα Γράμμα σε Τρεις Γυναίκες (A Letter to Three Wives)
1949 Το Σπίτι των Ξένων (House of Strangers)
1950 Το Μίσος Προστάζει (No Way Out)
1950 Όλα για την Εύα (All About Eve)
1951 Αποπλάνησις Ενηλίκου (People Will Talk)
1952 Υπόθεση Κικέρων (5 Fingers)
1953 Ιούλιος Καίσαρ (Julius Caesar)
1954 Η Ξυπόλητη Κόμισσα (The Barefoot Contessa)
1955 Μάγκες και Κούκλες (Guys and Dolls)
1958 Οι Συνωμότες της Σαϊγκόν (The Quiet American)
1959 Ξαφνικά, Πέρυσι το Καλοκαίρι (Suddenly, Last Summer)
1963 Κλεοπάτρα (Cleopatra)
1964 Carol for Another Christmas
1967 Ο Κολασμένος της Βενετίας (The Honey Pot)
1970 King: a Filmed Record...Montgomery To Memphis
1970 Ήταν Ένας Παλιάνθρωπος (There Was a Crooked Man...)
1972 Σλουθ (Sleuth)

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. The Scribner Encyclopedia of American Lives. Charles Scribner's Sons. 1998. ISBN 0-684-80620-7. http://books.google.com/books?id=FVUYAAAAIAAJ&q=%22Franz+Mankiewicz%22&dq=%22Franz+Mankiewicz%22&pgis=1. «Mankiewicz was the youngest of three children born to the German immigrants Franz Mankiewicz, a secondary schoolteacher, and Johanna Blumenau, a homemaker.» 
  2. Joseph L. Mankiewicz. 1983. ISBN 0-8057-9291-0. «The father, Franz Mankiewicz, emigrated from Germany in 1892, living first in New York and then moving to Wilkes-Barre, Pennsylvania, in to take a job ...» 
  3. «Dr. Frank Mankiewicz». New York Times. 1941-12-05. «Mankiewicz, Mr. Frank, dearly beloved husband of Johanna, devoted father of Herman, Joseph, and Mrs. Erna Stenbuck. Services Park West Memorial Chapel, ...» 
  4. «Joseph Mankiewicz Weds. MGM Producer Marries Rose Stradner, Viennese Actress». New York Times. 1939-07-29. http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F50C15FA3954107A93CBAB178CD85F4D8385F9. Ανακτήθηκε στις 2008-07-02. 
  5. «Erna Mankiewicz Stenbuck, 78, Retired New York Schoolteacher». New York Times. 1979-08-19. http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F2071FF9355C12728DDDA00994D0405B898BF1D3. Ανακτήθηκε στις 2008-07-02. «Erna Mankiewicz Stenbuck, a retired, teacher in the New York City schools, died Aug. 1 in Villach, Austria, where she had lived for several years. She was 78 years old. ... She was married in ... to Dr. Joseph Stenbuck, a New York City surgeon who died in 1951. They had no children. She is survived by a brother, Joseph L. ...» 
  6. «H. J. Mankiewicz, Screenwriter, 56. Winner of Academy Award in 1941 Dies. Playwright Was Former Newspaper Man.». New York Times. 1953-03-06. «His brother, Joseph, is a well known screen author, producer and director. ... A sister, Mrs. Erna Stenbuck of New York, also survives.» 
  7. Alford, Matthew (2008-11-14). «An offer they couldn't refuse». The Guardian (London). http://www.guardian.co.uk/film/2008/nov/14/thriller-ridley-scott. 
  8. Ο θρύλος της "Κλεοπάτρας", Ιστορικό Λεύκωμα 1961, σελ. 150, Καθημερινή (1997)
  9. Flint, Peter (1993-02-06). «Joseph L. Mankiewicz, Literate Skeptic of the Cinema, Dies at 83». New York Times. http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F0CE5D9113AF935A35751C0A965958260&sec=&spon=&pagewanted=print. Ανακτήθηκε στις 2007-11-01. «Joseph L. Mankiewicz, a writer, director and producer who was one of Hollywood's most literate and intelligent film makers, died yesterday at Northern Westchester Hospital in Mount Kisco, N.Y. He was 83 and lived in Bedford, N.Y.» 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]