Μετάβαση στο περιεχόμενο

Φρανσουά Τρυφώ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Φρανσουά Τριφό
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
François Roland Truffaut (Γαλλικά)
Προφορά
Γέννηση6  Φεβρουαρίου 1932[1][2][3]
17ο δημοτικό διαμέρισμα του Παρισιού[4]
Θάνατος21  Οκτωβρίου 1984[1][3][5]
Νεγί-Συρ-Σεν[6][4]
Αιτία θανάτουΕγκεφαλικός όγκος
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια
Τόπος ταφήςΚοιμητήριο της Μονμάρτρης[7]
ΚατοικίαVilleperdue
Χώρα πολιτογράφησηςΓαλλία[8]
Ιδιότητασκηνοθέτης κινηματογράφου, σεναριογράφος, ηθοποιός ταινιών, παραγωγός ταινιών, κριτικός κινηματογράφου, ηθοποιός, συγγραφέας, σκηνοθέτης[9][10], σεναριογράφος κινηματογραφικών ταινιών[11] και παραγωγός[10]
ΣύζυγοςΜαντλέν Μοργκενστέρν
ΣύντροφοςΦανί Αρντάν
ΤέκναÉva Truffaut και Laura Truffaut
ΚίνημαΝουβέλ Βαγκ
Καλλιτεχνικά ρεύματαΝουβέλ Βαγκ
Βραβεύσειςβραβείο φεστιβάλ των Καννών καλύτερου σκηνοθέτη (1959), Bodil Award for Best Non-American Film (1959), Bodil Award for Best Non-American Film (1962), Bodil Award for Best Non-American Film (1964), βραβείο Λουί Ντελούκ (1968), National Board of Review Award for Best Foreign Language Film (1970), βραβείο Εθνικού Συμβουλίου Κριτικών καλύτερου σκηνοθέτη (1970), Βραβείο Καλύτερης Ταινίας της Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου της Νέας Υόρκης (1973), National Society of Film Critics Award for Best Director (1973), Βραβείο Καλύτερης Σκηνοθεσίας της Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου της Νέας Υόρκης (1973), Βραβείo BAFTA καλύτερης ταινίας (1974), βραβείο BAFTA καλύτερου σκηνοθέτη (1974), National Board of Review Award for Best Foreign Language Film (1975), βραβείο Σεζάρ καλύτερου σεναρίου (1981), βραβείο Σεζάρ καλύτερης ταινίας (1981), βραβείο Σεζάρ καλύτερου σκηνοθέτη (1981), Νταβίντ Λουκίνο Βισκόντι (1981) και Prix Jean-Le-Duc
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Φρανσουά Τρυφώ (ορθή γραφή: Φρανσουά Τριφό, [12] [13] [14] [15] [16] Γαλλικά: François Roland Truffaut, 6 Φεβρουαρίου 1932 - 21 Οκτωβρίου 1984) ήταν Γάλλος κριτικός, σκηνοθέτης, σεναριογράφος και ηθοποιός του κινηματογράφου, από τους πιο σημαντικούς εκπροσώπους του γαλλικού νέου κύματος.

Με τη βοήθεια του θεωρητικού του κινηματογράφου Αντρέ Μπαζέν, άρχισε να γράφει κριτικές στο περιοδικό Cahiers du cinema, με το οποίο, μαζί άλλους συναδέλφους του, άνοιξαν τον δρόμο για το νέο κύμα και τον μη εμπορικό κινηματογράφο. Με την μικρού μήκους ταινία του Τα παλιόπαιδα (1958), και θέμα την σεξουαλική αφύπνιση μιας ομάδας νεαρών, έθεσε στην πράξη τις θεωρίες του, τις οποίες συνέχισε στην ημιαυτοβιογραφική, μεγάλου μήκους ταινία του, Τα 400 χτυπήματα (Les Quatres Cents Coups, 1959), μία γεμάτη ειλικρίνεια αλλά και ποίηση ταινία, που κέρδισε το βραβείο Σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ των Καννών, κάτι που τον καθιέρωσε ως τον κατεξοχήν ηγέτη του πρωτοεμφανιζόμενου νέου κύματος (νουβέλ βαγκ). Συνεχίζει την ιστορία του αγοριού από την πρώτη του ταινία με άλλες ταινίες. Το 1962 ένα μικρό επεισόδιο (Ο έρωτας στα είκοσι, 1962). Τότε ο Αντουάν Ντουανέλ (Ζαν-Πιερ Λεό) ερωτεύεται τη Κριστίν (Κλοντ Ζαντ) (Κλεμμένα φιλιά, 1968]. Η Αντουάν και η Κριστίν παντρεύονται (Παράνομο κρεβάτι, 1970). Ο Αντουάν και η Κριστίν διαζευγνύονται (Η αγάπη το βάζει στα πόδια, 1979). Ο κύκλος είναι μοναδικός στην ιστορία του κινηματογράφου. Έτσι, ο Τρυφώ και η Κλοντ Ζαντ προσλήφθηκαν και μετά την κινηματογράφηση το 1968.

Ακολούθησαν οι ταινίες Πυροβολείτε τον πιανίστα (Tirez sur le pianiste, 1960), αναφορά αλλά και ανατροπή των γκανγκστερικών ταινιών Απολαύστε το κορμί μου (Jules et Jim, 1961) γύρω από τις ιδιόμορφες σχέσεις ενός ερωτικού τριγώνου, Φαρενάιτ 451 (Fahrenheit 451, 1966), εξαιρετική μεταφορά στην οθόνη του βιβλίου επιστημονικής φαντασίας του Ρέι Μπράντμπερι, που ο Τριφό γύρισε στην Αγγλία το Η νύφη φορούσε μαύρα (La mariée etait en noir, 1967), μία παραλλαγή του αμερικανικού φιλμ νουάρ, ταινίες που επέβαλαν τον Τριφό ως έναν ξεχωριστό και εντελώς πρωτότυπο δημιουργό.

Πολιτικές απόψεις

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Τριφό δεν εξέφραζε ποτέ πολιτικές απόψεις μέσα από τις ταινίες του. Ακόμα και την περίοδο του Μάη του '68 ο Τριφό απέρριψε τον στρατευμένο και πολιτικοποιημένο κινηματογράφο και συνέχισε με το ξεκάθαρα δικό του στυλ. Σε μία συνέντευξή του το 1980 στο περιοδικό Cahiers du Cinema αναφέρει χαρακτηριστικά για τις πεποιθήσεις του τα εξής:

"Πολιτικά οι ιδέες μου με οδηγούν προς την αριστερά. Αυτό όμως δεν εκφράζεται στις ταινίες μου, ίσως επειδή μου φαίνεται ότι βάζουν πολύ αίσθημα στην πολιτική, ενώ πιστεύω ότι δεν πρέπει να είναι κανείς στην αριστερά επειδή αυτό είναι συμπαθητικό και της μόδας, αλλά επειδή είναι πιο δίκαιο. Το σλόγκαν <<όλα είναι πολιτική>> δεν μ' αρέσει γιατί, αν όλα είναι πολιτική, τίποτα δεν είναι πολιτική".[17]

ΈτοςΜεταφρασμένος τίτλοςΑυθεντικός τίτλοςΣημειώσεις
1955Μια επίσκεψηUne Visite
1957Les MistonsLes Mistons
1958Une Histoire d'eauΣκηνοθεσία σε συνεργασία με τον Ζαν-Λυκ Γκοντάρ
1959Τα 400 χτυπήματαLes Quatre cents coupsΒραβείο Bodil Καλύτερης Ευρωπαϊκής ταινίας (1960).
Βραβείο Καλύτερου σκηνοθέτη στο Φεστιβάλ των Καννών (1959).
Υποψήφιο για βραβείο Όσκαρ «Πρωτότυπου σεναρίου» (1959).
1960Πυροβολήστε τον πιανίσταTirez sur le pianiste
1962Ζiλ και ZιμJules et Jim
1962Antoine et ColetteAntoine et Colette
Ταινία μικρού μήκους.
1964Τρυφερό ΔέρμαLa Peau douce
1965Φάρεναϊτ 451Fahrenheit 451Στην αγγλική γλώσσα
1968Η νύφη φορούσε μαύραLa Mariée était en noir
1968Κλεμμένα φιλιάBaisers volés
1969Η σειρήνα του ΜισισιπήLa Sirène du Mississippi
1970Ένα Αγρίμι στην ΠόληL'Enfant sauvage
1970Παράνομο κρεβάτιDomicile conjugal
1971Δυο Κορίτσια από την ΑγγλίαLes Deux anglaises et le continent
1972Ένα όμορφο κορίτσι σαν εμέναUne belle fille comme moi
1973Αμερικανική ΝύχταLa Nuit américaineΒραβείο Όσκαρ «Καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας».
1975Η Ιστορία της Αντέλ ΟυγκόL'Histoire d'Adèle H.
1976Το ΧαρτζιλίκιL'Argent de poche
1977Ο άνδρας που αγαπούσε τις γυναίκεςL'Homme qui aimait les femmes
1978Το Πράσινο δωμάτιοLa Chambre verte
1979Η αγάπη το βάζει στα πόδιαL'Amour en fuite
1980Το τελευταίο ΜετρόLe Dernier métroΑπέσπασε δέκα Βραβεία Σεζάρ, μεταξύ αυτών τα βραβεία: καλύτερης
ταινίας, καλύτερου Α' ανδρικού ρόλου, καλύτερου A' γυναικείου
ρόλου, καλύτερου σκηνοθέτη, καλύτερης μουσικής επένδυσης, καλύτερου σεναρίου και καλύτερου ήχου.
1981Η Γυναίκα της Διπλανής ΠόρταςLa Femme d'à côté
1983Οπωσδήποτε την ΚυριακήVivement dimanche!
ΈτοςΜεταφρασμένος τίτλοςΑυθεντικός τίτλοςΣημειώσεις
1960Με Κομμένη την ΑνάσαÀ bout de souffleΣε σκηνοθεσία Ζαν-Λυκ Γκοντάρ
1988Η μικρή κλέφτραLa Petite voleuseΣε σκηνοθεσία Κλωντ Μίλερ
1995Belle ÉpoqueΣειρά επεισοδίων, σε συνεργασία με τον Jean Gruault.
Σκηνοθεσία του Gavin Millar.
ΈτοςΜεταφρασμένος τίτλοςΡόλοςΣημειώσεις
1977Στενές Επαφές Τρίτου ΤύπουΕπιστήμοναςΣε σκηνοθεσία Στίβεν Σπίλμπεργκ
  1. 1 2 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) Ανακτήθηκε στις 9  Απριλίου 2014.
  2. «Большая советская энциклопедия» (Ρωσικά) Η Μεγάλη Ρωσική Εγκυκλοπαίδεια. Μόσχα. 1969. Ανακτήθηκε στις 28  Σεπτεμβρίου 2015.
  3. 1 2 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. 11927177t. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  4. 1 2 Fichier des personnes décédées mirror. cEj7B7Dg0los. Ανακτήθηκε στις 22  Σεπτεμβρίου 2022.
  5. «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Francois-Truffaut. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  6. www.homenapier.com/tag/francois-nel.
  7. (Αγγλικά) Find A Grave. Ανακτήθηκε στις 29  Ιουνίου 2024.
  8. (Ολλανδικά) RKDartists. 404263. Ανακτήθηκε στις 30  Ιουνίου 2020.
  9. abART. 24274. Ανακτήθηκε στις 1  Απριλίου 2021.
  10. 1 2 (Αγγλικά) www.acmi.net.au. creators/8121.
  11. Τσεχική Εθνική Βάση Δεδομένων Καθιερωμένων Όρων. jn20000701846. Ανακτήθηκε στις 15  Δεκεμβρίου 2022.
  12. Tr, Maria (6 Ιουνίου 2022). «To νέο κύμα και ο Φρανσουά Τριφό». Artviews. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουλίου 2025.
  13. «Φρανσουά Τριφό ταινίες και θεατρικές παραστάσεις στις οποίες έχει πάρει μέρος». www.athinorama.gr. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουλίου 2025.
  14. «Φρανσουά Τριφό: Εκεί που βρίσκεται η καρδιά». cinemagazine.gr. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουλίου 2025.
  15. «Το έπος ζωής του Φρανσουά Τριφό και το βραβευμένο «Παλαβό Πορνό»». www.cinobo.com. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουλίου 2025.
  16. metabook.gr. Φρανσουά Τριφό: Σώτη Τριανταφύλλου.
  17. Σώτη Τριανταφύλλου. Φρανσουά Τριφό.