Στάγειρα Χαλκιδικής
- Για την αρχαία πόλη των Σταγείρων, πατρίδας του Αριστοτέλη, δείτε Αρχαία Στάγειρα.
 |
Το λήμμα παραθέτει τις πηγές του αόριστα, χωρίς παραπομπές. |
Συντεταγμένες: 40°31′49.1″N 23°45′9.0″E / 40.530306°N 23.752500°E
| Στάγειρα | |
|---|---|
| Διοίκηση | |
| Χώρα | Ελλάδα |
| Δήμος | Σταγίρων-Ακάνθου |
| Γεωγραφία | |
| Νομός | Χαλκιδικής |
| Υψόμετρο | 510 μέτρα |
| Πληθυσμός | |
| Μόνιμος | 373 |
| Έτος απογραφής | 2021 |
| Πληροφορίες | |
| Ταχ. κώδικας | 630 74 |
 Σχετικά πολυμέσα | |
Τα Στάγειρα είναι οικισμός της βορειοανατολικής Χαλκιδικής, στους πρόποδες του όρους Στρατονικού (Στρεμπενίκος), σε υψόμετρο 510 μέτρων. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021, έχουν 373 κατοίκους. Απέχουν 73 χιλιόμετρα από τη Θεσσαλονίκη.
Το όνομά τους προέρχεται από την αρχαία πόλη των Σταγείρων, η οποία βρίσκεται σε παραθαλάσσια θέση, περίπου 10 χιλιόμετρα ανατολικότερα. Στα αρχαία Στάγειρα γεννήθηκε ο φιλόσοφος και πανεπιστήμονας Αριστοτέλης.
Αξιοθέατα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το χωριό Στάγειρα βρίσκεται πάνω στον κεντρικό οδικό άξονα Θεσσαλονίκης - Ουρανούπολης και απέχει 8 χιλιόμετρα από τη θάλασσα.
Στην είσοδο του χωριού σήμερα, βρίσκεται το πάρκο στο οποίο βρίσκεται ο ανδριάντας του Αριστοτέλη καθώς επίσης και πολλά υπέργεια μνημεία, όπως πύργοι (ένας του 16ου αιώνα), δημόσια λουτρά και το κονάκι του Μαδέμ Αγά, από την εποχή των Σιδηροκαυσίων. Ο κεντρικός ναός είναι αφιερωμένος στο Γενέσιο της Θεοτόκου και χρονολογείται από το 1814. Πανηγυρίζει στις 8 Σεπτεμβρίου.
Υποδομές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Λειτουργεί το Δημοτικό Σχολείο Σταγείρων-Στρατονίκης και δραστηριοποιείται πολιτιστικός σύλλογος, με το όνομα «Αρχαία Στάγειρα». Από αθλητική άποψη ενεργή είναι η ομώνυμη ποδοσφαιρική ομάδα.
Ιστορικά στοιχεία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Τα Αρχαία Στάγειρα βρίσκονται σε παράλια θέση, 10 χιλιόμετρα ανατολικά του νεότερου (σημερινού) ορεινού οικισμού των Σταγείρων. Η αρχαία πόλη των Σταγείρων, όπου γεννήθηκε ο Αριστοτέλης, καταστράφηκε από το Φίλιππο Β΄ αλλά ξανακτίστηκε από τον Αλέξανδρο τον Μέγα, προς τιμήν του δασκάλου του. Αυτή η αρχαία πόλη βρίσκεται δίπλα στον σύγχρονο οικισμό της Ολυμπιάδας και αποτελεί επισκέψιμο αρχαιολογικό χώρο.
Νεότερη ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το παλιό όνομα του ορεινού νεότερου χωριού των Σταγείρων ήταν Καζαντζή Μαχαλάς και αποτελούσε ένα από τα χωριά των Μαντεμοχωρίων[εκκρεμεί παραπομπή]. Οι κάτοικοι εργάζονταν στα γειτονικά μεταλλεία κατά τους βυζαντινούς χρόνους και αυτό συνεχίστηκε κατά την Τουρκοκρατία. Τα μεταλλεία αυτά ανήκαν σε μονές του Αγίου Όρους ως το 18ο αιώνα, οπότε την εκμετάλλευσή τους ανέλαβαν τα Μαντεμοχώρια. Από τα Στάγειρα ήταν ο Διδάσκαλος του Γένους Αθανάσιος Σταγειρίτης (Λογιώτατος Σταγειρίτης) (1780 - 1840) σφοδρός αντίπαλος του Αδαμάντιου Κοραή και ο Δημήτριος Σταγειρίτης, οπλαρχηγός της επανάστασης του 1821 και πληρεξούσιος Μακεδονίας στις εθνοσυνελεύσεις Γ΄ Επιδαύρου και Δ΄ Άργους (διατέλεσε διοικητής της Φρουράς Μενδενίτσης και Ζητουνίου). Επίσης ο Ελευθέριος Μιχαήλ ήταν αγωνιστής του 1821 από την εγκαταλελειμμένη σήμερα, γειτονική Χωρούδα[εκκρεμεί παραπομπή]. Στα Στάγειρα γεννήθηκε επίσης ο νεομάρτυρας Σάββας, ο οποίος έγινε μοναχός στη Μονή Κωνσταμονίτου του Αγίου Όρους και μαρτύρησε μαζί με άλλους τέσσερις μοναχούς κατά την επανάσταση της Χαλκιδικής, το 1821.[1]
Πληθυσμός
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η δημογραφική εξέλιξη του οικισμού κατά τις τελευταίες δεκαετίες είναι η εξής:
| Έτος | Πληθυσμός |
|---|---|
| 1991 | 446 |
| 2001 | 369 |
| 2011 | 352 |
| 2021 | 373 |
Αυτοδιοικητική ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Όνομα[2] | Θητεία | Σημειώσεις |
|---|---|---|
| Νικόλαος Βούλγαρης | 1983-86 | |
| Γρηγόριος Βουρβουτσιώτης | 1987-90 | |
| Δημήτριος Φανάρας | 1991-98 | Δύο θητείες. Τελευταίος πρόεδρος. |
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Ο Οσιομάρτυς Σάββας ο εκ Σταγείρων
- ↑ «ΕΕΤΑΑ-Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε.». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 26 Μαΐου 2026.
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Ταξιδιωτικός Οδηγός, Κεντρική-Δυτική Μακεδονία, εκδ. Explorer, 2003.