Στάγειρα Χαλκιδικής

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Στάγειρα)
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°31′44″N 23°45′02″E / 40.52889°N 23.75056°E / 40.52889; 23.75056

Στάγειρα
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Διοίκηση
Χώρα Ελλάδα
Δήμος Σταγίρων-Ακάνθου
Γεωγραφία και στατιστική
Νομός Χαλκιδικής
Υψόμετρο 510
Πληθυσμός 372 (2001)

Τα Στάγειρα (372 κάτοικοι το 2001) είναι η γενέτειρα του Αριστοτέλη και η είσοδος του Δήμου Σταγείρων - Ακάνθου. Βρίσκονται στους πρόποδες του όρους Στρατονικού (Στρεμπενίκος), με υψόμετρο 500 περίπου μέτρα, στη βορειοανατολική πλευρά της Χαλκιδικής. Η απόστασή τους από την πόλη της Θεσσαλονίκης είναι 73 χιλιόμετρα.

Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το ιστορικό χωριό Στάγειρα βρίσκεται πάνω στον κεντρικό οδικό άξονα Θεσσαλονίκης - Ουρανούπολης και απέχει 8 χιλιόμετρα από την θάλασσα. Στην είσοδο του χωριού σήμερα, οι επισκέπτες μπορούν να επισκεφθούν το πάρκο στο οποίο βρίσκεται ο ανδριάντας του Αριστοτέλη καθώς επίσης και πολλά υπέργεια μνημεία, όπως πύργοι (ένας του 16ου αιώνα), δημόσια λουτρά και το κονάκι του Μαδέμ Αγά, από την εποχή των Σιδηροκαυσίων. Ο κεντρικός ναός είναι αφιερωμένος στο Γενέσιο της Θεοτόκου και χρονολογείται από το 1814. Πανηγυρίζει στις 8 Σεπτεμβρίου.

Υποδομές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Λειτουργεί το Δημοτικό Σχολείο Σταγείρων-Στρατονίκης και δραστηριοποιείται πολιτιστικός σύλλογος, με το όνομα "Αρχαία Στάγειρα". Από αθλητική άποψη ενεργή είναι η ομώνυμη ποδοσφαιρική ομάδα, που αγωνίζεται στη δεύτερη κατηγορία του τοπικού πρωταθλήματος.

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχαία Στάγειρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα αρχαία Στάγειρα βρίσκονται σε παράλια θέση, 10 χιλιόμετρα ανατολικά του νεότερου ορεινού οικισμού των Σταγείρων. Η αρχαία πόλη των Σταγείρων, όπου γεννήθηκε ο Αριστοτέλης, καταστράφηκε από το Φίλιππο Β΄ αλλά ξανακτίστηκε από τον Αλέξανδρο τον Μέγα, προς τιμήν του δασκάλου του. Αυτή η αρχαία πόλη βρίσκεται δίπλα στον σύγχρονο οικισμό της Ολυμπιάδας και αποτελεί επισκέψιμο αρχαιολογικό χώρο.

Τα Στάγειρα της νεότερης ιστορίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το παλιό όνομα του ορεινού νεότερου χωριού των Σταγείρων ήταν Καζαντζή Μαχαλάς και αποτελούσε ένα από τα χωριά των Μαντεμοχωρίων[εκκρεμεί παραπομπή]. Οι κάτοικοι εργάζονταν στα γειτονικά μεταλλεία κατά τους βυζαντινούς χρόνους και αυτό συνεχίστηκε κατά την Τουρκοκρατία. Τα μεταλλεία αυτά ανήκαν σε μονές του Αγίου Όρους ως το 18ο αιώνα, οπότε την εκμετάλλευσή τους ανέλαβαν τα Μαντεμοχώρια. Από τα Στάγειρα ήταν ο Διδάσκαλος του Γένους Αθανάσιος Σταγειρίτης (Λογιώτατος Σταγειρίτης) (1780 - 1840) σφοδρός αντίπαλος του Αδαμάντιου Κοραή και ο Δημήτριος Σταγειρίτης, οπλαρχηγός της επανάστασης του 1821 και πληρεξούσιος Μακεδονίας στις εθνοσυνελεύσεις Γ΄ Επιδαύρου και Δ΄ Άργους (διατέλεσε διοικητής της Φρουράς Μενδενίτσης και Ζητουνίου). Επίσης ο Ελευθέριος Μιχαήλ ήταν αγωνιστής του 1821 από την εγκαταλελειμμένη σήμερα, γειτονική Χωρούδα[εκκρεμεί παραπομπή]. Στα Στάγειρα γεννήθηκε επίσης ο νεομάρτυρας Σάββας, ο οποίος έγινε μοναχός στη Μονή Κωνσταμονίτου του Αγίου Όρους και μαρτύρησε μαζί με άλλους τέσσερις μοναχούς κατά την επανάσταση της Χαλκιδικής, το 1821.[1]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ταξιδιωτικός Οδηγός, Κεντρική-Δυτική Μακεδονία, εκδ. Explorer, 2003.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ο Οσιομάρτυς Σάββας ο εκ Σταγείρων