Σαρακήνα Γρεβενών

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°01′36.11″N 21°39′04.27″E / 40.0266972°N 21.6511861°E / 40.0266972; 21.6511861 Για συνώνυμους οικισμούς στην Ελλάδα δείτε το λήμμα: Σαρακήνα (αποσαφήνιση)

Σαρακήνα
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Σαρακήνα
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΔυτική Μακεδονία
ΔήμοςΓρεβενών
Δημοτική ενότηταΒεντζίου
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΜακεδονία
Περιφερειακή ενότηταΓρεβενών
Υψόμετρο750
Πληθυσμός177 (2011)
Άλλα
Ταχ. κωδ.51100
Τηλ. κωδ.+30 24620

Η Σαρακήνα είναι ορεινό χωριό της περιφερειακής ενότητας Γρεβενών σε υψόμετρο 750 μέτρα[1].

Γεωγραφία - Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Σαρακήνα βρίσκεται προς στα ανατολικά όρια με την περιφερειακή ενότητα Κοζάνης και στην περιοχή των Βεντζίων. Απέχει 29 χλμ. Α.-ΝΑ. από τα Γρεβενά και 28,5 χλμ. ΒΔ. από τη Δεσκάτη. Νότια του χωριού περνάει ο χείμαρρος Γκιώνης που καταλήγει νοτιότερα στον ποταμό Αλιάκμονα. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση το χωριό βρισκόταν πάντα στην ίδια τοποθεσία και είχε το ίδιο όνομα. Την περίοδο της τουρκοκρατίας ήταν κεφαλοχώρι, είχε στενή σχέση με την Ιερά Μονή Ζαβόρδας, από την οποία απέχει 25 χλμ. βορειοδυτικά και σε αυτό έμεινε για μεγάλο διάστημα ο Όσιος Νικάνορας. Πολλοί κάτοικοί του δούλεψαν για λογαριασμό της Μονής Ζάβορδας, όπου και προστατεύονταν από τους Τούρκους[2]. Στον Κώδικα της Ζάβορδας αναφέρονται πολλοί κάτοικοί της ως αφιερωτές της Ιεράς Μονής Αγίου Νικάνορος ή Ζάβορδας τόσο την περίοδο 1534 έως 1692 (Α΄ Γραφή) όσο και 1692 και μετά (Β΄Γραφή)[3].

Η Σαρακήνα είναι ο τόπος καταγωγής του δάσκαλου - λαογράφου Κώστα Καραπατάκη (1906 - 2000)[4].

Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η τρίκλιτη θολωτή βασιλική εκκλησία του Αγίου Νικολάου έχει χαρακτηριστεί από το 1995 ως "μνημείο χρήζον ειδικής κρατικής προστασίας. Πρόκειται για ενοριακό ναό μεγάλων διαστάσεων, στον τύπο της θολωτής βασιλικής, που κτίστηκε το 1858. Eσωτερικά το μνημείο είναι κατάγραφο με τοιχογραφίες που χρονολογούνται στο δεύτερο μισό του 19ου αι."[5].

Διοικητικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το χωριό αναφέρεται επίσημα 1918 στο ΦΕΚ 260Α - 31/12/1918 με το όνομα Σαρακίνα να ορίζεται έδρα τη ομώνυμης κοινότητας που ανήκε στο νομό Κοζάνης. Το όνομα διορθώνεται σε Σαρακήνα το 1940 και το 1964 με το ΦΕΚ 185Α - 30/10/1964 αποσπάται στο νομό Γρεβενών[6]. Το χωριό σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης, μαζί με το Νεοχώρι και το Δίπορο αποτελούν την τοπική κοινότητα Σαρακήνας που ανήκει στη δημοτική ενότητα Βεντζίου του Δήμου Γρεβενών και σύμφωνα με την απογραφή 2011ως κοινότητα έχει πληθυσμό 378 κατοίκους, ενώ ως οικισμός 177[7].

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. Αθήνα: Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996. σελ. 239, τομ.30. 
  2. «Όμορφα τοπία στην Σαρακήνα Γρεβενών!». PameGrevena.gr. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουνίου 2019. 
  3. Θεόδωρος Κ.Π. Σαράντης. «Τα Γρεβενά (Συμβολή στην ιστορία τους)». Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης - Μακεδονικά: σελ.10 του pdf. https://ejournals.epublishing.ekt.gr/index.php/makedonika/article/viewFile/6637/6371.pdf. 
  4. Epochi, rizospastis gr | Synchroni (29 Δεκεμβρίου 2001). «rizospastis.gr - «Ψυχή» της λαογραφίας». ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουνίου 2019. 
  5. «ΔΙΑΡΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΗΡΥΓΜΕΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ». listedmonuments.culture.gr. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουνίου 2019. 
  6. «ΕΕΤΑΑ-Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε.». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουνίου 2019. 
  7. «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού», σελ. 10549 (σελ. 75 του pdf)