Άγιος Κοσμάς Γρεβενών

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°08′56.74″N 21°15′20.11″E / 40.1490944°N 21.2555861°E / 40.1490944; 21.2555861 Για συνώνυμους οικισμούς στην Ελλάδα δείτε το λήμμα: Άγιος Κοσμάς (αποσαφήνιση)

Άγιος Κοσμάς
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Άγιος Κοσμάς
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΔυτική Μακεδονία
ΔήμοςΓρεβενών
Δημοτική ΕνότηταΓρεβενών
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΜακεδονία
ΝομόςΓρεβενών
Έκταση9,393 (η κοινότητα) χλμ2
Υψόμετρο950
Πληθυσμός49 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασίαΤσιράχι, Τσιράκι
Ταχ. κωδ.51100
Τηλ. κωδ.+30 24620
Επίσημος ιστότοπος

Ο Άγιος Κοσμάς είναι ορεινό χωριό της περιφερειακής ενότητας Γρεβενών σε υψόμετρο 950 μέτρα[1].

Γεωγραφία - Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Άγιος Κοσμάς βρίσκεται στα βόρεια του νομού και στα όρια με το νομό Κοζάνης, σε απόσταση 21 χλμ. βορειοδυτικά από τα Γρεβενά. Είναι κτισμένος μέσα σε δάσος από βελανιδιές και χωρίζεται από τον γειτονικό οικισμό Εκκλησία (ΝΑ.) με ένα χείμαρρο[2]. Η γέφυρα "Παπατάκη" ανάμεσα στο χωριό και το Κυπαρίσσι (ΝΔ.) έχει χαρακτηριστεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο. Χρονολογείται στον 19ο αι. και από το αρχικό κτίσμα σώζεται μόνο ένα τόξο[3]. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση από το χωριό πέρασε και φιλοξενήθηκε στα 1777 ο Κοσμάς ο Αιτωλός κατά την Γ΄ περιοδεία του. Εδώ φυλάσσεται ένας από τους τέσσερις αυθεντικούς σιδερένιους σταυρούς του Αγίου Κοσμά που διασώθηκαν[4].

Ονομασία - Διοικητικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η παλιά ονομασία, από την εποχή της τουρκοκρατίας είναι Τσιράχι και έτσι αναφέρεται επίσημα το 1918 στο ΦΕΚ 260Α - 31/12/1918 να ορίζεται έδρα της ομώνυμης κοινότητας. Το 1919 διορθώνεται σε Τσιράκι και το 1927 με το ΦΕΚ 18Α - 01/02/1927 μετονομάζεται σε Άγιος Κοσμάς[5]. Μαζί με την Εκκλησιά και την Άνω Εκκλησιά αποτελούν τη τοπική κοινότητα Αγίου Κοσμά που ανήκει στη δημοτική ενότητα Γρεβενών του Δήμου Γρεβενών και σύμφωνα με την απογραφή 2011 ως κοινότητα έχει πληθυσμό 75 κατοίκους, ενώ ως οικισμός 49[6]. Η τοπική κοινότητα είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός ορεινός οικισμός, με έκταση 9,393 χμ² (2011). [7]

Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μόνιμος [8][9][10]
Έτος Πληθυσμός
1991 67 (98)
2001 43 (117)
2011 49 (75)
Πραγματικός (de facto) [11][12][7]
Έτος Πληθυσμός
1961 206 (332)
1971 110 (202)
1981 153 (228)
1991 89 (140)
2001 68 (192)
2011 53 (79)

(σε παρένθεση ο πληθυσμός της τοπικής κοινότητας)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996. σελ. 145, τομ. 1. 
  2. «ΕΚΚΛΗΣΙΑ (Οικισμός) ΓΡΕΒΕΝΑ - GTP». gtp.gr. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουνίου 2019. 
  3. «ΔΙΑΡΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΗΡΥΓΜΕΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ». listedmonuments.culture.gr. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουνίου 2019. 
  4. «Ο σιδερένιος σταυρός του Αγίου Κοσμά στο χωριό Άγιος Κοσμάς Γρεβενών». Διακόνημα. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουνίου 2019. 
  5. «Διοικητικές Μεταβολές Οικισμών». ΕΕΤΑΑ. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουνίου 2019. 
  6. «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού», σελ. 10548 (σελ. 74 του pdf)
  7. 7,0 7,1 https://www.statistics.gr/2011-census-pop-hous
  8. https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_2011_monimos.pdf
  9. https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_2001_monimos.pdf
  10. https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1991_monimos.pdf
  11. ΠΛ 1:184
  12. ΠΛΜ 1:458

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1978, 2006 (ΠΛΜ)
  • Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, 1963 (ΠΛ)