Προεδρική εκλογή των Ηνωμένων Πολιτειών 1980

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Προεδρικές εκλογές των Ηνωμένων Πολιτειών 1980
Ηνωμένες Πολιτείες
1976 ←
4 Νοεμβρίου 1980
→ 1984

Συμμετοχή 52.8% Μείωση
  Official Portrait of President Reagan 1981-cropped.jpg Carter cropped.jpg
Προτεινόμενος Ρόναλντ Ρήγκαν Τζίμι Κάρτερ
Κόμμα Ρεπουμπλικανικό Δημοκρατικό
Πολιτειακή έδρα Καλιφόρνια Τζόρτζια
Συνυποψήφιος Τζορτζ Χ.Ο. Μπους Ουόλτερ Μόντεϊλ
Εκλεκτορική ψήφος 489 49
Πολιτείες που κέρδισε 44 6 + ΠΚ
Λαϊκή ψήφος 43.903.230 35.481.115
Ποσοστό 50,8% 41.0%

ElectoralCollege1980.svg


Απερχόμενος Πρόεδρος

Τζίμι Κάρτερ
Δημοκρατικό

Εκλεγμένος Πρόεδρος

Ρόναλντ Ρήγκαν
Ρεπουμπλικανικό

Οι προεδρικές εκλογές των Ηνωμένων Πολιτειών του 1980 (αγγλικά: 1980 United States presidential election) ήταν οι 49ες προεδρικές εκλογές των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες διεξήχθησαν την Τρίτη, 4 Νοεμβρίου 1980.

Ο υποψήφιος του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος για την προεδρία και πρώην Κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, Ρόναλντ Ρήγκαν, κατάφερε να κερδίσει με σαρωτική νίκη τον τότε εν ενεργεία Δημοκρατικό πρόεδρο Τζίμι Κάρτερ. Ο Ρήγκαν έγινε ο 40ος Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ο Ρόναλντ Ρήγκαν, επικράτησε λαμβάνοντας 489 εκλεκτορικές ψήφους, και 50.8% της λαϊκής ψήφου (43.903.230 ψήφοι), έναντι 49 εκλεκτορικών ψήφων και 41.0% της λαϊκής ψήφου (35.481.115 ψήφοι) του Τζίμι Κάρτερ. Επίσης, υποψήφιος για την προεδρία ήταν και ο ανεξάρτητος υποψήφιος από την πολιτεία του Ιλινόι, και μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ, Τζον Άντερσον, ο οποίος δεν κατάφερε να αποσπάσει καμία εκλεκτορική ψήφο, όμως έλαβε το 6.6% της λαϊκής ψήφου (5.719.850 ψήφοι).[1]

Ιστορικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Διαδικασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Άρθρο Δύο του Συντάγματος των Ηνωμένων Πολιτειών, ορίζει ότι για να υπηρετήσει ένας άνθρωπος στη θέση του προέδρου, πρέπει να είναι γεννημένος πολίτης των Ηνωμένων Πολιτειών, ηλικίας τουλάχιστον 35 ετών και κάτοικος των Ηνωμένων Πολιτειών για τουλάχιστον 14 χρόνια. Οι υποψήφιοι για την προεδρία πρέπει να αναδειχθούν από κάποιο από τα διάφορα πολιτικά κόμματα των Ηνωμένων Πολιτειών, τα οποία συνήθως επιλέγουν τους υποψήφιους με προκριματικές εκλογές. Οι προκριματικές συνήθως διεξάγονται με έμμεση εκλογική διαδικασία, στην οποία οι εκλογείς εκλέγουν τους αντιπροσώπους τους (από την λίστα ενός κόμματος), και αυτοί με τη σειρά τους εκλέγουν τον υποψήφιο που θα εκπροσωπήσει το κόμμα στις προεδρικές εκλογές. Ο υποψήφιος για την προεδρία πρέπει να επιλέξει έναν συνυποψήφιο για την αντιπροεδρία, ώστε να καταρτιστεί η λίστα υποψηφίων του κόμματος, η οποία στη συνέχεια πρέπει να επικυρωθεί από τους αντιπροσώπους.

Στις γενικές εκλογές του Νοεμβρίου η εκλογική διαδικασία είναι έμμεση, και οι ψηφοφόροι εκλέγουν τα μέλη του Εκλογικού Κολεγίου, τους εκλέκτορες που εκλέγουν τον πρόεδρο και τον αντιπρόεδρο με άμεσες εκλογές. Εάν κανένας υποψήφιος δεν συγκεντρώσει τις απαιτούμενες 270 ψήφους εκλεκτόρων που απαιτούνται για να κερδίσει τις εκλογές, τότε η Βουλή των Αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών, θα ορίσει ως πρόεδρο τον έναν από τους τρεις υποψηφίους που συγκέντρωσαν τις περισσότερες ψήφους εκλεκτόρων, και ομοίως η Γερουσία των Ηνωμένων Πολιτειών, θα επιλέξει τον αντιπρόεδρο με πλειοψηφικά κριτήρια.[2]

Η 22η τροπολογία του Συντάγματος ορίζει ότι ένα άτομο δεν μπορεί να εκλεγεί στην προεδρία για περισσότερες από δύο φορές.[3]

Σκιαγράφηση των εκλογών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι συγκεκριμένες εκλογές, θεωρήθηκαν πολύ σημαντικές, διότι ανέδειξαν στην επιφάνεια την πολιτική αναδιάταξη που είχε δημιουργηθεί τα προηγούμενα χρόνια. Η άνοδος του Ρόναλντ Ρήγκαν στην προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών, χαρακτηρίστηκε ως «συντηρητική επανάσταση» με την πεντηκονταετία του προοδευτικού New Deal (του προέδρου Ρούζβελτ) και της Great Society (του προέδρου Τζόνσον), να βρίσκεται προς το τέλος της, σημαίνοντας μια νέα πολιτική εποχή.[4]

Ο Τζίμι Κάρτερ, είχε μια μάλλον αδύναμη προεδρία και στο τέλος της πρώτης (και μοναδικής) θητείας του, ήταν αντιδημοφιλής και στερούνταν δυναμικής, η οποία έμοιαζε απαραίτητη για την επίλυση προβλημάτων όπως η χαμηλή ανάπτυξη, ο υψηλός πληθωρισμός, η υψηλή ανεργία, η Ιρανική Επανάσταση (1979) και η κρίση των ομήρων στο Ιράν του 1979. Επίσης, ο Κάρτερ, επιχείρησε να επανεκλεγεί με παρόμοιες μεθόδους που εξελέγη στις εκλογές του 1976 απέναντι στον Τζέραλντ Φορντ.[5] Από την άλλη, ο Ρόναλντ Ρήγκαν, πραγματοποίησε μία πολύ πιο επιτυχημένη εκστρατεία και ο ίδιος προσωπικά θεωρείτο χαρισματικός ομιλητής και δυναμικότερος (εν αντιθέσει με τον Κάρτερ) κάτι το οποίο αποδείχθηκε πολύ σημαντικό κατά την διεξαγωγή των προεδρικών debate. Ο Ρήγκαν, υποστήριζε την αύξηση των αμυντικών δαπανών, την εφαρμογή των οικονομικών της προσφοράς, ισορροπημένο προϋπολογισμό, και ήταν υπέρμαχος του laissez-faire.[6]

Υποψηφιότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ρεπουμπλικανικό Κόμμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Republican Party (United States)
Υποψήφιοι του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος (1980)
Ρόναλντ Ρήγκαν Τζορτζ Χ.Ο. Μπους
για Πρόεδρος για Αντιπρόεδρος
Ronald Reagan with cowboy hat 12-0071M edit.jpg
George H. W. Bush official CIA portrait.jpg
33ος Κυβερνήτης της Καλιφόρνιας
(1967–1975)
11ος Διευθυντής της CIA
(1976–1977)
Reagan Bush Logo 2.svg

Άλλοι υποψήφιοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υποψήφιοι που δεν κατάφεραν να λάβουν το προεδρικό χρίσμα των Ρεπουμπλικανών:

Δημοκρατικό Κόμμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Democratic Party (United States)
Υποψήφιοι του Δημοκρατικού Κόμματος (1980)
Τζίμι Κάρτερ Ουόλτερ Μόντεϊλ
για Πρόεδρος για Αντιπρόεδρος
JimmyCarterPortrait2.jpg
Walter Mondale 1977 vice presidential portrait (cropped).jpg
39ος Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών
(1977–1981)
42ος Αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών
(1977–1981)
Carter Mondale 1980 logo.svg

Άλλοι υποψήφιοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υποψήφιοι που δεν κατάφεραν να λάβουν το προεδρικό χρίσμα των Δημοκρατικών:

Αποτελέσματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γενικά αποτελέσματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υποψήφιος Πρόεδρος Κόμμα Έδρα Ψήφοι % Εκλ. Συνυποψήφιος Έδρα Εκλ.
Ρόναλντ Ουίλσον Ρήγκαν Ρεπουμπλικανικό Καλιφόρνια 43.903.230 50,75 489 Τζορτζ Χ.Ο. Μπους Μέριλαντ 489
Τζέιμς Ερλ Κάρτερ
(εν ενεργεία)
Δημοκρατικό Τζόρτζια 35.480.115 41,0 49 Ουόλτερ Φ. Μόντεϊλ Μέριλαντ 49
Τζον Άντερσον Ανεξάρτητος Ιλινόι 5.719.850 6,61 0 Πάτρικ Λούσεϊ Ουισκόνσιν 0
Έντουαρντ Κλαρκ Ελευθεριακό Καλιφόρνια 921.128 1,06 0 Ντέιβιντ Κοχ Κάνσας 0
Μπάρι Κόμονερ Κόμμα Πολιτών Μιζούρι 233.052 0,27 0 ΛαΝτόνα Β. Χάρις Οκλαχόμα 0
Άλλοι 252.303 0,29
Σύνολο 86.509.678 100% 538 —— 538
Εκλέκτορες που απαιτούνται για τη νίκη 270 —— 270

Αναλυτικά αποτελέσματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πολιτεία Εκλ. Ρόναλντ Ρήγκαν Τζίμι Κάρτερ Άλλα
Official Portrait of President Reagan 1981-cropped.jpg Carter cropped.jpg
Ψήφοι % Ψήφοι % Ψήφοι %
Flag of California.svg Καλιφόρνια 45 4,524,858 52,69% 3.083.661 35.91%' ——
Flag of New York.svg Νέα Υόρκη 41 2,893,831 46,66% 2,728,372 43,99%
Flag of Pennsylvania.svg Πενσυλβάνια 27 2,261,872 49,59% 1,937,540 42,48%
Flag of Illinois.svg Ιλινόις 26 2,358,049 49,65% 1,981,413 41,72%
Flag of Texas.svg Τέξας 26 2,510,705 55,28% 1,881,147 41,42%
Flag of Ohio.svg Οχάιο 25 2,206,545 51,51% 1,752,414 40,91%
Flag of Michigan.svg Μίσιγκαν 21 1,915,225 48,99% 1,661,532 42,50%
Flag of Florida.svg Φλόριντα 17 2,046,951 55,52% 1,419,475 38,50%
Flag of New Jersey.svg Νιου Τζέρσεϊ 17 1,546,557 51,97% 1,147,364 38,56%
Flag of Massachusetts.svg Μασαχουσέτη 14 1,057,631 41,90% 1,053,802 41,75%
Flag of Indiana.svg Ιντιάνα 13 1,255,656 56,01% 844,197 37,65%
Flag of North Carolina.svg Βόρεια Καρολίνα 13 915,018 49,30% 875,635 47,18%
Flag of Missouri.svg Μιζούρι 12 1,074,181 51,16% 931,182 44,35%
Flag of Virginia.svg Βιρτζίνια 12 989,609 53,03% 752,174 40,31%
Flag of Georgia (U.S. state).svg Τζόρτζια 12 654,168 40,95% 890,733 55,76%
Flag of Wisconsin.svg Ουισκόνσιν 11 1,088,845 47,90% 981,584 43,18%
Flag of Minnesota.svg Μινεσότα 10 873,241 42,56% 954,174 46,50%
Flag of Tennessee.svg Τενεσί 10 787,761 48,70% 783,051 48,51%
Flag of Louisiana.svg Λουιζιάνα 10 792,853 51,20% 708,453 45,75%
Flag of Maryland.svg Μέριλαντ 10 680,606 44,18% 726,161 47,14%
Flag of Washington.svg Ουάσινγκτον 9 865,244 49,66% 650,193 37,32%
Flag of Alabama.svg Αλαμπάμα 9 654,192 48,75% 636,730 47,45%
Flag of Kentucky.svg Κεντάκι 9 635,274 49,07% 616,417 47,61%
Flag of Connecticut.svg Κονέκτικατ 8 677,210 48,16% 541,732 38,52%
Flag of Iowa.svg Άιοβα 8 676,026 51,31% 508,672 38,60%
Flag of Oklahoma.svg Οκλαχόμα 8 695,570 60,50% 402,026 34,97%
Flag of South Carolina.svg Νότια Καρολίνα 8 441,207 49,57% 427,560 48,04%
Flag of Colorado.svg Κολοράντο 7 652,264 55,07% 367,973 31,07%
Flag of Mississippi (1996–2001).svg Μισισίπι 7 441,089 49,42% 429,281 48,04%
Flag of Oregon.svg Όρεγκον 6 571,044 48,33% 456,890 38,67%
Flag of Kansas.svg Κάνσας 6 566,812 57,85% 326,150 33,29%
Flag of Arizona.svg Αριζόνα 6 529,688 60,61% 246,843 28,24%
Flag of Arkansas.svg Αρκάνσας 6 403,164 48,13% 398,041 48,09%
Flag of West Virginia.svg Δυτική Βιρτζίνια 6 334,206 45,30% 367,462 49,81%
Flag of Nebraska.svg Νεμπράσκα 5* 419,937 65,53% 166,851 26,04%
Flag of Utah.svg Γιούτα 4 493,687 72,77% 124,266 20,57%
Flag of Maine.svg Μέιν 4* 238,522 45,61% 220,974 42,25%
Flag of New Mexico.svg Νέο Μεξικό 4 250,779 54,97% 167,826 36,78%
Flag of Idaho.svg Άινταχο 4 290,699 66,46% 110,192 25,19%
Flag of New Hampshire.svg Νιου Χάμσαϊρ 4 221,705 57,74% 108,864 28,35%
Flag of Montana.svg Μοντάνα 4 206,814 56,82% 118,032 32,43%
Flag of Rhode Island.svg Ρόουντ Άιλαντ 4 154,793 37,20% 198,342 47,67%
Flag of South Dakota.svg Νότια Ντακότα 4 198,343 60,53% 103,855 31,69%
Flag of Hawaii.svg Χαβάη 4 130,112 42,90% 135,879 44,80%
Flag of North Dakota.svg Βόρεια Ντακότα 3 193,695 64,23% 79,189 26,26%
Flag of Nevada.svg Νεβάδα 3 155,017 62,54% 66,666 26,89%
Flag of Delaware.svg Ντέλαγουερ 3 111,252 47,21% 105,754 44,87%
Flag of the District of Columbia.svg Περιφέρεια της Κολούμπια 3 23,313 13,41% 130,231 74,89%
Flag of Alaska.svg Αλάσκα 3 86,112 54,35% 41,842 26,41%
Flag of Vermont.svg Βερμόντ 3 94,598 44,37% 81,891 38,41%
Flag of Wyoming.svg Ουαϊόμινγκ 3 110,700 62,64% 49,427 27,97%
Flag of the United States.svg Σύνολο ΗΠΑ 538 43,903,230 50,75% 35,480,115 41,01% 7,126,333 8,23%

Δείτε ακόμη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «CQ Almanac Online Edition». library.cqpress.com. Ανακτήθηκε στις 30 Οκτωβρίου 2022. 
  2. «Requirements for the President of the United States | The Presidential Election Process | Elections | Classroom Materials at the Library of Congress | Library of Congress». Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA. Ανακτήθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2022. 
  3. «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Οκτωβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2022. 
  4. Παπασωτηρίου, Χαράλαμπος (2002). Αμερικανικό πολιτικό σύστημα και εξωτερική πολιτική 1945-2002. Αθήνα: Εκδόσεις Ποιότητα. σελ. 329. ISBN 978-960-7803-22-1. 
  5. Sovocool, Stephen (2018-11-27). «Why Carter Lost: Dissecting the 1980 Presidential Campaign» (στα αγγλικά). published. https://dspace.sunyconnect.suny.edu/handle/1951/78620. 
  6. https://www.wilsoncenter.org/sites/default/files/media/documents/event/shogan.pdf

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]