Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Καλαθοσφαίρισης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Παγκόσμιο Κύπελλο ΦΙΜΠΑ
Τρέχουσα περίοδος ή διοργάνωση:
Μουντομπάσκετ 2014
Άθλημα Καλαθοσφαίριση
Ίδρυση 1950
Αριθμός ομάδων 28
Χώρα(ες) Μέλη της FIBA
Ήπειρος FIBA
Τρέχων κάτοχος Flag of the United States.svg Ηνωμένες Πολιτείες (5ος τίτλος)
Περισσότεροι τίτλοι Flag of SFR Yugoslavia.svg Flag of Serbia and Montenegro.svg Flag of Serbia.svg Γιουγκοσλαβία /
Σερβίας και Μαυροβουνίου /
Σερβία (5 τίτλοι)
Επίσημη ιστοσελίδα fiba.com

Το Παγκόσμιο Κυπελλο Καλαθοσφαίρισης (αγγλικά: FIBA Basketball World Cup), με παλαιότερη ονομασία στα αγγλικά Παγκόσμιο Πρωτάθλημα ΦΙΜΠΑ (FIBA World Championship), είναι η σπουδαιότερη διοργάνωση της FIBA (Διεθνούς Ομοσπονδίας Καλαθοσφάιρισης). Στην Ελλάδα είναι γνωστότερο ως Μουντομπάσκετ (Mundobasket).

Το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα διεξάγεται ανά τετραετία, σε διαφορετική χώρα κάθε φορά. Συμμετέχουν εθνικές ομάδες ανδρών από ολόκληρο τον πλανήτη, οι οποίες διαγωνίζονται για τον τίτλο του Παγκόσμιου Πρωταθλητή. Στους τρεις πρώτους απονέμονται μετάλλια - χρυσό για τον πρωταθλητή, αργυρό για το δεύτερο και χάλκινο για τον τρίτο. Επιπλέον, από την πέμπτη διοργάνωση αθλοθετήθηκε για το νικητή το Τρόπαιο Νάισμιθ, αφιερωμένο στον άνθρωπο που επινόησε το άθλημα.

Η ληξιαρχική πράξη γέννησης του θεσμού υπεγράφη το 1948 στο Λονδίνο, όπου με την ευκαιρία της 14ης Ολυμπιάδας λάμβανε χώρα το συνέδριο της FIBA. Στο συνέδριο οι χώρες-μέλη της Διεθνούς Ομοσπονδίας αποφάσισαν τη διοργάνωση ενός πρωταθλήματος, στο οποίο θα συναγωνίζονταν οι καλύτερες εθνικές ομάδες του πλανήτη. Η πρώτη απόπειρα ανατέθηκε στην Αργεντινή που φάνηκε ως η πλέον πρόθυμη να αναλάβει το οικονομικό κόστος του εγχειρήματος.

Σύστημα Πρόκρισης - Διεξαγωγής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το συνηθέστερο μοντέλο από το πρώτο Μουντομπάσκετ (1950) μέχρι και τις μέρες μας προβλέπει την πρόκριση βάσει της θέσης των ομάδων στα ηπειρωτικά πρωταθλήματα (π.χ. Ευρωμπάσκετ για την Ευρώπη), τα οποία διεξάγονται τον προηγούμενο χρόνο, με εξαίρεση τον απερχόμενο παγκόσμιο πρωταθλητή που προκρίνεται αυτομάτως. Υπήρξαν πάντως και λίγα Μουντομπάσκετ στα οποία έγιναν προκριματικοί αγώνες, στο πρότυπο του ποδοσφαιρικού Μουντιάλ.

Η FIBA συνήθως αφήνει λίγες θέσεις κενές, τις οποίες καλύπτει αργότερα (wild cards) με ομάδες που απέτυχαν μεν στα ηπειρωτικά πρωταθλήματα, αλλά η συμμετοχή τους ανεβάζει το αγωνιστικό ή εμπορικό ενδιαφέρον της διοργάνωσης. Μία wild card λαμβάνει πάντα η διοργανώτρια χώρα, εάν χρειασθεί. Ο συνολικός αριθμός των ομάδων που τελικά προκρίνονται, είτε αγωνιστικά είτε με wild card, διαφέρει από διοργάνωση σε διοργάνωση.

Παρομοίως με το σύστημα πρόκρισης, αρκετές είναι και οι αλλαγές που έχει γνωρίσει το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στο σύστημα διεξαγωγής του. Αρχικά οι καλύτερες ομάδες προκρινόταν στον τελικό όμιλο, όπου έπαιζαν όλοι εναντίον όλων και οι τρεις πρώτοι κέρδιζαν τα μετάλλια.

Στις πιο πρόσφατες διοργανώσεις ακολουθείται ένα μικτό μοντέλο: Αρχικά οι ομάδες χωρίζονται σε ομίλους των τεσσάρων ή έξι ομάδων και παίζουν μεταξύ τους. Οι καλύτεροι προκρίνονται στην τελική φάση, όπου δίνουν μονούς αγώνες (νοκ-άουτ) με βάση ένα προκαθορισμένο σύστημα διασταυρώσεων που οδηγούν στους δύο ημιτελικούς. Οι νικητές των ημιτελικών παίζουν στο Μεγάλο Τελικό για την πρωτιά, ενώ οι ηττημένοι διεκδικούν στο Μικρό Τελικό το χάλκινο μετάλλιο.

Μέχρι και το Μουντομπάσκετ του 1990 απαγορευόταν η συμμετοχή παικτών του NBA στις εθνικές ομάδες. Λόγω αυτού του αποκλεισμού οι ΗΠΑ συμμετείχαν αρχικά με παίκτες από εταιρίες-χορηγούς και αργότερα με αθλητές του Κολλεγιακού Πρωταθλήματος, ενώ και άλλες χώρες που είχαν παίκτες στο NBA εμφανίζονταν αποδυναμωμένες.

Προβληματικές Διοργανώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μολονότι και τα 15 πρωταθλήματα αναγνωρίζονται από τη FIBA ως επίσημα και παγκόσμια, η αλήθεια είναι πως οι πρώτες τέσσερις διοργανώσεις δεινοπάθησαν από τις ψυχροπολεμικές έριδες και άλλες διμερείς διαφορές, τη μικρή (τότε) διάδοση του αθλήματος, καθώς και από οικονομικά προβλήματα, με αποτέλεσμα η συμμετοχή σε αυτά να είναι μειωμένη και μη αντιπροσωπευτική.

  • Αργεντινή Μπουένος Άιρες - 1950: Δεν προβλεπόταν η συμμετοχή ομάδων από την Ωκεανία. Επίσης, καμμία χώρα από την Ασία δε δέχθηκε να κάνει το μακρύ ταξίδι έως την Αργεντινή. Οι ΗΠΑ σνόμπαραν εμμέσως τη διοργάνωση, στέλνοντας την ομάδα της εταιρίας Chevrolet. Η πρωταθλήτρια Ν. Αμερικής Ουρουγουάη αποσύρθηκε, διότι η κυβέρνηση της Αργεντινής δε χορήγησε βίζα στους δημοσιογράφους της. Λίγο πριν τη λήξη του πρωταθλήματος η Γιουγκοσλαβία αρνήθηκε να παίξει εναντίον της Ισπανίας του δικτάτορα Φράνκο και μηδενίσθηκε, οι δε παίκτες της τιμωρήθηκαν με αποκλεισμό. Ανάμεσα στους τιμωρημένους ήταν και ο νεαρός Μπόρισλαβ Στάνκοβιτς, ο οποίος αργότερα ως παράγων εξελίχθηκε σε εμβληματική μορφή του παγκοσμίου μπάσκετ, όντας πρόεδρος της FIBA για 17 χρόνια!
  • Βραζιλία Ρίο ντε Τζανέιρο - 1954: Έδρα της διοργάνωσης ήταν το Σάο Πάολο, στα πλαίσια των εορτασμών για τα 400 χρόνια από την ίδρυση της πόλης, αλλά η οροφή του σταδίου κατέρρευσε από κακοκαιρία και οι αγώνες μεταφέρθηκαν στο Ρίο. Οι χώρες του σοσιαλιστικού μπλοκ αρνήθηκαν να συμμετάσχουν, λόγω της άρνησης των βραζιλιανών αρχών να δώσουν βίζα σε σοβιετικούς αξιωματούχους και δημοσιογράφους. Οι ΗΠΑ συνέχισαν το έμμεσο σνομπάρισμα της διοργάνωσης, στέλνοντας την ομάδα της εταιρίας Caterpillar. Ωκεανία, Αφρική και Ασία απουσίαζαν.
  • Χιλή Σαντιάγκο - 1959: Στον τελικό όμιλο, η επικεφαλής Σοβιετική Ένωση αρνήθηκε να αντιμετωπίσει την ομάδα της Φορμόζας και υποβιβάσθηκε στην προτελευταία θέση, χάνοντας τον τίτλο που εύκολα φαινόταν ότι θα κατακτούσε. Ομοίως έπραξε η Βουλγαρία, που υποβιβάσθηκε στην τελευταία θέση. Οι ΗΠΑ έστειλαν και πάλι μία δευτεροκλασσάτη εταιρική ομάδα.
  • Βραζιλία Ρίο ντε Τζανέιρο - 1963: Αρχικά επρόκειτο να διεξαχθεί στις Φιλιππίνες, αλλά η έδρα μεταφέρθηκε στη Βραζιλία λόγω της άρνησης των φιλιππινέζων να δεχθούν στο έδαφός τους παίκτες και παράγοντες από το σοσιαλιστικό μπλοκ. Οι ΗΠΑ έστειλαν για τέταρτη συνεχόμενη φορά μια υποδεέστερη ομάδα, που γνώρισε τρεις διαδοχικές ήττες και αποκλείσθηκε.

Διοργανώσεις - Νικητές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Year Host (Final phase/game) Gold medal game Bronze medal game Number of teams
Gold Score Silver Bronze Score Fourth place
1950 Flag of Argentina.svg Αργεντινή
(Μπουένος Αίρες)
Πρότυπο:Bk-big 64–50[1] Πρότυπο:Bk-big Πρότυπο:Bk-big 51–40[1] Πρότυπο:Bk-big 10
1954 Flag of Brazil.svg 1889
(Ρίο ντε Τζανέιρο)
Πρότυπο:Bk-big 62–41[1] Πρότυπο:Bk-big Πρότυπο:Bk-big 66–60[1] Πρότυπο:Bk-big 12
1959 Flag of Chile.svg Χιλή
(Σαντιάγο)
Πρότυπο:Bk-big 81–67[1] Πρότυπο:Bk-big Πρότυπο:Bk-big 86–85[1]
Overtime
Πρότυπο:Bk-big 13
1963 Flag of Brazil.svg 1960
(Ρίο ντε Τζανέιρο)
Πρότυπο:Bk-big 90–71[1] Πρότυπο:Bk-big Πρότυπο:Bk-big 69–67[1] Πρότυπο:Bk-big 13
1967 Flag of Uruguay.svg Ουρουγουάη
(Μοντεβιδέο)
Πρότυπο:Bk-big 71–59[1] Πρότυπο:Bk-big Πρότυπο:Bk-big 80–71[1] Πρότυπο:Bk-big 13
1970 Flag of SFR Yugoslavia.svg Γιουγκοσλαβία
(Λιουμπλιάνα)
Πρότυπο:Bk-big 80–55[1] Πρότυπο:Bk-big Πρότυπο:Bk-big 62–58[1] Πρότυπο:Bk-big 13
1974 Flag of Puerto Rico.svg 1952
(Σαν Χουάν)
Πρότυπο:Bk-big 82–79[1] Πρότυπο:Bk-big Πρότυπο:Bk-big 83–70[1] Πρότυπο:Bk-big 14
1978 Flag of the Philippines.svg 1936
(Μανίλα)
Πρότυπο:Bk-big 82–81
Overtime
Πρότυπο:Bk-big Πρότυπο:Bk-big 86–85 Πρότυπο:Bk-big 14
1982 Flag of Colombia.svg Κολομβία
(Καλί)
Πρότυπο:Bk-big 95–94 Πρότυπο:Bk-big Πρότυπο:Bk-big 119–117 Πρότυπο:Bk-big 13
1986 Flag of Spain.svg Ισπανία
(Μαδρίτη)
Πρότυπο:Bk-big 87–85 Πρότυπο:Bk-big Πρότυπο:Bk-big 117–91 Πρότυπο:Bk-big 24
1990 Flag of Argentina.svg Αργεντινή
(Μπουένος Αίρες)
Πρότυπο:Bk-big 92–75 Πρότυπο:Bk-big Πρότυπο:Bk-big 107–105
Overtime
Πρότυπο:Bk-big 16
1994 Flag of Canada.svg Καναδάς
(Τορόντο)
Πρότυπο:Bk-big 137–91 Πρότυπο:Bk-big Πρότυπο:Bk-big 78–60 Πρότυπο:Bk-big 16
1998 Flag of Greece.svg Ελλάδα
(Αθήνα)
Πρότυπο:Bk-big 64–62 Πρότυπο:Bk-big Πρότυπο:Bk-big 84–61 Πρότυπο:Bk-big 16
2002 Flag of the United States.svg Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
(Ινδιανάπολη)
Πρότυπο:Bk-big 84–77
Overtime
Πρότυπο:Bk-big Πρότυπο:Bk-big 117–94 Πρότυπο:Bk-big 16
2006 Flag of Japan.svg Ιαπωνία
(Σαϊτάμα)
Πρότυπο:Bk-big 70–47 Πρότυπο:Bk-big Πρότυπο:Bk-big 96–81 Πρότυπο:Bk-big 24
2010 Flag of Turkey.svg Τουρκία
(Κωνσταντινούπολη)
Πρότυπο:Bk-big 81–64 Πρότυπο:Bk-big Πρότυπο:Bk-big 99–88 Πρότυπο:Bk-big 24
2014 Flag of Spain.svg Ισπανία
(Μαδρίτη)
Πρότυπο:Bk-big 129–92 Πρότυπο:Bk-big Πρότυπο:Bk-big 95–93 Πρότυπο:Bk-big 24
2019 Flag of the People's Republic of China.svg Κίνα 32

Πίνακας Μεταλλίων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Θέση Χώρα Χρυσά Αργυρά Χάλκινα
1 Flag of the United States.svg Ηνωμένες Πολιτείες 5 3 4
2 Civil ensign of SFR Yugoslavia.svg Γιουγκοσλαβία (έως το 1990) 3 3 2
Flag of the Soviet Union.svg Σοβιετική Ένωση 3 3 2
4 Flag of Brazil.svg Βραζιλία 2 2 2
5 Flag of Serbia and Montenegro.svg Γιουγκοσλαβία
Flag of Serbia and Montenegro.svg Σερβία & Μαυροβούνιο
2
6 Flag of Argentina.svg Αργεντινή 1 1
7 Flag of Spain.svg Ισπανία 1
8 Flag of Russia.svg Ρωσία 2
9 Flag of Greece.svg Ελλάδα 1
Flag of Turkey.svg Τουρκία 1
11 Flag of Chile.svg Χιλή 2
12 Flag of the Philippines.svg Φιλιππίνες 1
Flag of Croatia.svg Κροατία 1
Flag of Germany.svg Γερμανία 1
Flag of Lithuania.svg Λιθουανία 1
Flag of France.svg Γαλλία 1

Ελληνικές Συμμετοχές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Flag of Greece.svg Α΄

1950

Β΄

1954

Γ΄

1959

Δ΄

1963

Ε΄

1967

ΣΤ΄

1970

Ζ΄

1974

Η΄

1978

Θ΄

1982

Ι΄

1986

ΙΑ΄

1990

ΙΒ΄

1994

ΙΓ΄

1998

ΙΔ΄

2002

ΙΕ΄

2006

ΙΣΤ΄

2010

Θέση - - - - - - - - - 10η - 11η

Στατιστικά και Ρεκόρ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ισπανική εθνική ομάδα, παγκόσμια πρωταθλήτρια του 2006, φωτογραφίζεται με το τρόπαιο, λίγο μετά τη νίκη της επί της ελληνικής ομάδας.

Αγώνες με τα μεγαλύτερα σκορ

Διοργάνωση Σκορ
1978 Βραζιλία Κίνα 154 - 97
1990 Η.Π.Α. Κορέα 146 - 67
1982 Σοβιετική Ένωση Κολομβία 143 - 76
1974 Σοβιετική Ένωση Κεντρική Αφρική 140 - 48
1990 Βραζιλία Κίνα 138 - 95
1982 Ισπανία Κολομβία 137 - 84
1994 Η.Π.Α. Ρωσία 137 - 91

Αγώνες με τα χαμηλότερα σκορ

Διοργάνωση Σκορ
1950 Βραζιλία Αίγυπτος 38 - 19
1950 Χιλή Γιουγκοσλαβία 40 - 24
1950 Γαλλία Βραζιλία 27 - 59

Αγώνες με τα μεγαλύτερα σκορ ημιχρόνου

Διοργάνωση Ημίχρονο Τελικό σκορ
1990 Ελλάδα Κορέα 79 - 21 119 - 76
1990 Βραζιλία Κίνα 78 - 45 138 - 95
1982 Σοβιετική Ένωση Ακτή Ελεφαντοστού 75 - 39 129 - 80
1982 Ισπανία Κολομβία 75 - 34 137 - 84

Αγώνες με τα μικρότερα σκορ ημιχρόνου

Διοργάνωση Ημίχρονο Τελικό σκορ
1950 Αίγυπτος Γαλλία 10 - 9 31 - 28
1950 Χιλή Γιουγκοσλαβία 27 - 11 40 - 24
1954 Η.Π.Α. Ταϊβάν 31 - 11 72 - 28
1950 Αίγυπτος Βραζιλία 11 - 17 19 - 38

Αγώνες με τις μεγαλύτερες διαφορές

Διοργάνωση διαφορά πόντων Σκορ
1974 Σοβιετική Ένωση Κεντρική Αφρική 92 140 - 48
1986 Καναδάς Μαλαισία 90 128 - 38
1990 Η.Π.Α. Κορέα 79 146 - 67
1986 Γιουγκοσλαβία Μαλαισία 70 131 - 61
1982 Κολομβία Σοβιετική Ένωση 67 76 - 143

Κορυφαίοι Σκόρερ

Όνομα Πόντοι Παιχνίδια
Flag of Brazil.svg Όσκαρ Σμιντ 916 35
Flag of Australia.svg Άντριου Γκέηζ 599 29
Flag of SFR Yugoslavia.svg Ντράζεν Νταλιπάγκιτς 568 35
Flag of Brazil.svg Μαρσέλ Ντε Σόουζα 550 38
Flag of SFR Yugoslavia.svg Ντράγκαν Κισάνοβιτς 484 25
Flag of Brazil.svg Μασιέλ Ουριμπάταν 480 41

Κορυφαίοι σκόρερ κατά μέσο όρο

Όνομα Πόντοι Παιχνίδια Μέσος Όρος
Flag of Greece.svg Νίκος Γκάλης 337 10 33,7
Flag of South Korea.svg Πα Σιν Γκονγκ 268 8 33,5
Flag of Mexico.svg Αρτούρο Γκουερέρο 189 7 27,0
Flag of Brazil.svg Όσκαρ Σμιντ 916 35 26,1
Flag of Mexico.svg Μανουέλ Ραγά 183 7 26,1
Flag of the People's Republic of China.svg Γ.Π. Τσανγκ 176 7 25,1
Flag of Australia.svg Εντ Παλουμπίνσκας 174 7 24,8
Flag of Uruguay.svg Γουιλφρέδο Ρουίζ 168 7 24,0
Flag of Germany.svg Ντιρκ Νοβίτσκι 425 18 23,6
Flag of Italy.svg Αντονέλο Ρίβα 425 18 23,6
Flag of SFR Yugoslavia.svg Ντράζεν Πέτροβιτς 399 17 23,2

Περισσότεροι πόντοι σε έναν αγώνα

Όνομα Πόντοι Αντίπαλος Διοργάνωση
Flag of South Korea.svg Jae Hur 62 Αίγυπτος 1990
Flag of Greece.svg Νίκος Γκάλης 53 Παναμάς 1986
Flag of Brazil.svg Όσκαρ Σμιτ 49 Κούβα 1986
Flag of Spain.svg Χόρντι Βιγιακάμπα 48 Βενεζουέλα 1990
Flag of Brazil.svg Όσκαρ Σμιτ 48 Αυστραλία 1990
Flag of SFR Yugoslavia.svg Ντράζεν Πέτροβιτς 45 Ολλανδία 1986
Flag of South Korea.svg Chung Hee 45 Βραζιλία 1986

Ψηλότερος παίκτης

Όνομα Ύψος Διοργάνωση
Flag of the People's Republic of China.svg Γιάο Μινγκ 2,26μ 2002

Κοντίτερος παίκτης

Όνομα Ύψος Διοργάνωση
Flag of the United States.svg Tyrone Bogues 1,59μ 1986

Γηραιότερος παίκτης

Όνομα Ηλικία Διοργάνωση
Flag of Puerto Rico.svg Χοσέ Πικουλίν Ορτίθ 38 2002

Νεότερος παίκτης

Όνομα Ηλικία Διοργάνωση
Flag of Angola.svg Μπαρτολομέο Ντίαζ 17 1986
Flag of Brazil.svg Τιάγκο Σπλίττερ 17 2002

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 No final was played; teams played each other once in the final group round-robin; the best team with the best record wins the championship. The scores are the results of the games between the teams in the final group.