Μανταλένα (ταινία)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Μανταλένα
Wiki cinema mantalena.jpg
Κινηματογραφική αφίσα της ταινίας.
Σκηνοθεσία Ντίνος Δημόπουλος
Παραγωγή Φίνος Φιλμ
Σενάριο Γεώργιος Ρούσσος
Πρωταγωνιστές Αλίκη Βουγιουκλάκη
Δημήτρης Παπαμιχαήλ
Παντελής Ζερβός
Θόδωρος Μορίδης
Γιώργος Δαμασιώτης
Δέσπω Διαμαντίδου
Σμάρω Στεφανίδου
Καίτη Λαμπροπούλου
Λαυρέντης Διανέλλος
Θανάσης Βέγγος
Μουσική Μάνος Χατζιδάκις
Τραγούδι Αλίκη Βουγιουκλάκη
Φωτογραφία Γουόλτερ Λάσαλι
Μοντάζ Γιώργος Τσαούλης
Σκηνογραφία Μάρκος Ζέρβας
Διανομή Finos Film
Πρώτη προβολή 25 Σεπτεμβρίου 1960 (Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης)
24 Οκτωβρίου 1960 (Ελλάδα)
Μάιος 1961 (Φεστιβάλ Κινηματογράφου Καννών)
1 Φεβρουαρίου 1963 (Φινλανδία)
Κυκλοφορία 10 Οκτωβρίου 2010 (DVD)
Διάρκεια 89΄
Προέλευση Ελλάδα
Γλώσσα ελληνική

Το Μανταλένα είναι ελληνική αισθηματική, κωμική-δραματική, μιούζικαλ ταινία του 1960, σε παραγωγή Φίνος Φιλμ και σε σκηνοθεσία Ντίνου Δημόπουλου και σε σενάριο του Γιώργου Ρούσσου. Πρωταγωνιστούν οι Αλίκη Βουγιουκλάκη, Δημήτρης Παπαμιχαήλ και Παντελής Ζερβός. Είναι, επίσης, βραβευμένη στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Η ταινία αφορά τη Μανταλένα, μία δυναμική γυναίκα, που παρά τις αντιξοότητες που της παρουσιάζονται προσπαθεί να ζήσει, μετά τον θάνατο του πατέρας της, που ήταν βαρκάρης. Όταν αποφασίζει να συνεχίσει την ανδρική δουλειά του Κοσμά, το χωριό προβληματίζεται, ενώ υπάρχει και μία έχθρα με την οικογένεια των άλλων βαρκάρηδων. Ο παπά-Φώτης όμως, παίρνει την κατάσταση στα χέρια του, και τη βοηθά να ξεπεράσει τα προβλήματά της. Τέλος, η Μανταλένα, παντρεύεται με τον γιο της αντίπαλης οικογένειας.

Πλοκή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ταινία ξεκινά με τις δύο βάρκες που κάνουν μεταφορές από το Ασπρονήσι στο απέναντι νησί, και τα παιδιά των βαρκάρηδων Μανταλένα και Λάμπη να διαπληκτίζονται. Ο άρρωστος πατέρας της Μανταλένας πεθαίνει κι εκείνη του ορκίζεται ότι θα κάνει τα πάντα να μην πεινάσουν τα ορφανά. Παρόλα αυτά, ο Γεωργάρας αποφασίζει να μην αφήσει τη Μανταλένα να είναι βαρκάρης, ενώ και το χωριό έχει πρόβλημα με αυτό, καθώς αυτή είναι ανδρική δουλειά. Σε μία σκηνή όλοι μπήκαν στη βάρκα του Γεωργάρα, φοβούμενοι ότι η γυναίκα δε θα τα καταφέρει και θα του πνίξει, έτσι αυτή πείσμωσε και έπλευσε με τη βάρκα της και τους ξεπέρασε για να αποδείξει ότι είναι άξια. Ωστόσο, η Μανταλένα προκαλεί και τον πρόεδρο του χωριού, μεταξύ άλλων, ονομάζει τον γάιδαρό της, Πρόεδρο. Μέχρι και φυλακή τη βάλανε.

Ενώ οι περισσότεροι μόνο από ελεημοσύνη θέλουν να τη βοηθήσουν, εκείνη το αρνείται γιατί είναι περήφανη, παράλληλα τα χρέη τους τρέχουν. Και αναγκάζεται να πουλήσει και τον γάιδαρό της. Έτσι ο παπα-Φώτης, σκαρφίζεται ένα σχέδιο, για να τη βοηθήσει να αποκαταστήσει το όνομά της στο χωριό και να αλλάξουν στάση οι συντοπίτες της. Το σχέδιο ήταν, στα Θεοφάνια, να βοηθήσει τη Μανταλένα να κάνει την ανέλκυση του Σταυρού. Πετώντας, λοιπόν, τον Σταυρό κοντά, τη σπρώχνει στη θάλασσα κι εκείνη βγαίνει με τον Σταυρό στο χέρι. Τότε ο παπάς αρχίζει ένα θρησκευτικό κήρυγμα στους χωριανούς, για να βοηθήσουν τη Μανταλένα, καθώς το να πιάσει τον Σταυρό μία γυναίκα ήταν σίγουρα θέλημα Θεού. Την επομένη όλοι θέλανε να μπουν στη βάρκα της Μανταλένας.

Αργότερα η Μανταλένα, απορούσε ποιος τοποθετεί στη βάρκα της κάτι τριαντάφυλλα, και επειδή αυτά υπάρχουν μόνο στον κήπο του Γιωργάρα, η αδελφή του, που τη συμπαθούσε της είπε, με άγνοια, ότι τα βάζει ο αδελφός της. Εκείνη άλλαξε στάση, αλλά γρήγορα καταλάβατε ότι τα βάζει ο χωροφύλακας του νησιού, αν και αργά πλέον, καθώς τον είχε ερωτευθεί τον Λάμπη. Αργότερα, ο Γεωργαράς, πήγε και αγόρασε βενζινοκίνητη βάρκα, από την Αθήνα, κι αυτό θα σήμαινε πως η Μανταλένα θα φαλίριζε ξανά. Όλο το χωριό ήταν ενθουσιασμένο με αυτή τη βάρκα και η Μανταλένα, θλιμμένη, καθώς γνώριζε πως τώρα η πελατεία θα χανόταν. Η πείνα άρχισε πάλι να κάνει την εμφάνισή της στο σπίτι της Μανταλένας, αλλά εκείνη δε δεχόταν ποτέ ελεημοσύνες.

Έπειτα η Μανταλένα, ως ύστατη λύση, σκέφτεται να πουλήσει το σπίτι για να πάρει κι αυτή βενζινοκίνητη βάρκα. Παράλληλα, αρνείται να παντρευτεί, απλά για τα λεφτά, τον Γιακουμή, που την πολιορκεί καιρό. Η μοίρα, όμως, της παίζει άδικο παιχνίδι, καθώς το σπίτι της καίγεται από το καντηλάκι του πατέρα της. Κατόπιν, για να τηρήσει τον όρκο της, δέχεται ό,τι της πρότεινε ο παπάς: να παντρευτεί τον Γιακουμή. Στο γλέντι, ο Λάμπης της ζητά να χορέψουν και εκεί της αποκαλύπτει πόσο πολύ την αγαπά. Εκείνη νιώθει μεγάλη πίεση με ό,τι συμβαίνει και, βάζοντας τα κλάματα, αρχίζει και τρέχει. Τέλος, την ώρα των αρραβώνων, ο παπάς βοηθά ξανά τη Μανταλένα κι αντί να πει το όνομα του Γιακουμή, λέει το όνομα του Λάμπη. Η ταινία τελειώνει πάλι στο λιμανάκι, εκεί όπου άρχισε: πλέον ενωμένες οι δύο οικογένειες.

Διανομή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραγωγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η παραγωγή της ταινίας ανήκει στη Φίνος Φιλμ, και της διεύθυνση παραγωγής την ανέλαβε ο Μάρκος Ζέρβας, ενώ τη σκηνοθεσία την υπέγραψε ο Ντίνος Δημόπουλος. Ο διευθυντής φωτογραφίας ήταν ο Ουώλτερ Λασάλι, ο μοντέρ ο Γιώργος Τσαούλης και ο σκηνογράφος ο Μάρκος Ζέρβας. Το μακιγιάζ έγινε από τον Σταύρο Κελεσίδη.[1] Τέλος, ήταν η πρώτη ελληνική ταινία που γυρίστηκε με τον σύγχρονο ήχο των μηχανημάτων Nagra.[2]

Σενάριο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το σενάριο ανήκει στον Γιώργο Ρούσσο, ο οποίος βασίστηκε σε πραγματικά γεγονότα, που έζησε νεαρός, στη γενέτειρά του, την Αντίπαρο.[2]

Μουσική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κύριο λήμμα: Μανταλένα (δίσκος)

Η ηχοληψία έγινε από τον Μίμη Κασιμάτη, ενώ η μουσική σύνθεση της ταινίας γράφτηκε από τον Μάνο Χατζιδάκι. Στην ταινία υπάρχουν δύο πολύ γνωστά κομμάτια του Έλληνα συνθέτη: το Θάλασσα πλατιά και το Μέσα σ' αυτή τη βάρκα, μεταξύ άλλων. Αυτά τα κομμάτια, εντούτοις, ο Χατζιδάκις τα ηχογράφησε πρώτα με τη Νανά Μούσχουρη, και το αρχικό γύρισμα τελείωσε με τη φωνή της. Ωστόσο, μόλις επέστρεψαν Αθήνα, η φωνή αντικαταστάθηκε από τη φωνή της Βουγιουκλάκη.[2]

Γυρίσματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα γυρίσματα έλαβαν χώρα στην Αντίπαρο. Ήταν η πρώτη ελληνική παραγωγή που γυρίστηκε εξ ολοκλήρου έξω από στούντιο. Το απομονωμένο νησί, λοιπόν, ζούσε εκείνο το διάστημα αποκλειστικά στο ρυθμό και ανταποκρινόταν στις ανάγκες της ταινίας.[3]

Εισπράξεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Η ταινία έκοψε 192.378 εισιτήρια στην Αθήνα και τον Πειραιά κατά την πρώτη προβολή της και κατατάχθηκε δεύτερη ανάμεσα στις 58 ελληνικές ταινίες της περιόδου 1960-61.

Βραβεία / Διακρίσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ταινία βραβεύτηκε με 3 βραβεία στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Ενώ ανάμεσα στις διακρίσεις της, πρέπει να θεωρείται και η συμμετοχή της στο Φεστιβάλ Καννών, το 1961.[4]

Κριτικές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δεν είναι βέβαια έργο τέχνης, αλλά ταινία εμπορική που δείχνει όμως τι μπορεί να επιτευχθεί και σ’ αυτόν τον τομέα όταν οι δημιουργοί της σέβονται το κοινό και μοχθούν πραγματικά για ν' ανεβάσουν τη στάθμη του ελληνικού κινηματογράφου

Το παίξιμο της ελληνίδας σταρ αποτελεί κράμα επιβολής, χάριτος και δυναμισμού.

Γοητευτική ταινία και συγκινητική, βασίζεται κυρίως στη δυναμική και χαριτόβρυτη πρωταγωνίστριά της, αλλά και στον συμπρωταγωνιστή της, νεαρό, Δημήτρη Παπαμιχαήλ.

  • Από το περιοδικό Θέατρο:

Για πρώτη χρονιά φέτος, η ντόπια ταινία δεν δούλεψε. Σχεδόν καθόλου. Με μία μόνη εξαίρεση, που ακριβώς υπογραμμίζει τραγικά την γενίκευση, την οριστικοποίηση της κρίσης: τις ταινίες της Αλίκης Βουγιουκλάκη, που διόλου δεν αγγίχτηκαν απ΄το τείχος αδιαφορίας που ξαφνικά υψώθηκε γύρω απ΄ το μεγαλύτερο μέρος της υπόλοιπης ελληνικής παραγωγής […]. Οι αξιομνημόνευτες ταινίες της σαιζόν 1960-61 μπορούν να μετρηθούν στα δάχτυλα: η Μανταλένα του Ντίνου Δημόπουλου είχε κάτι από τη δροσιά των ελληνικών νησιών και τεχνικές αρετές αναμφισβήτητες.
—Κώστας Σταματίου, Νοέμβριος 1960

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «ΜΑΝΤΑΛΕΝΑ». Ταινιοθήκη της Ελλάδος. 2006. http://www.tainiothiki.gr/v2/filmography/view/1/1368/. Ανακτήθηκε στις 24.11.2015. 
  2. 2,0 2,1 2,2 «Μανταλένα(1960)». Finosfilm.com. http://www.finosfilm.com/movies/view/41. Ανακτήθηκε στις 24.11.2015. 
  3. Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης - Μανταλένα, Ιστορικό Λεύκωμα 1960, Καθημερινή (1997)
  4. Θεανώ Κανελλίδου. «Μανταλένα (1960)». Cine.gr. http://www.cine.gr/film.asp?id=2230&page=2. Ανακτήθηκε στις 24.11.2015. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]