Μαθιά Ηρακλείου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 35°10′24″N 25°21′52″E / 35.17333°N 25.36444°E / 35.17333; 25.36444

Μαθιά
Άποψη από τα νότια
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Μαθιά
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΚρήτης
Περιφερειακή ΕνότηταΗρακλείου
ΔήμοςΜινώα Πεδιάδος
ΚοινότηταΜαθιάς
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΚρήτη
ΝομόςΗρακλείου
Υψόμετρο650
Πληθυσμός167 (2011)

Η Μαθιά είναι χωριό και έδρα ομώνυμης Κοινότητος του Δήμου Μινώα Πεδιάδος στην Περιφεριακή Ενότητα Ηρακλείου της Κρήτης. Υπαγόταν στην επαρχία Πεδιάδας του Νομός Ηρακλείου. Βρίσκεται στις δυτικές προσβάσεις του όρους Αφέντης, σε υψόμετρο 1.578 μ. από τα Λασιθιώτικα βουνά, γύρω στα 50 χιλιόμετρα από το Ηράκλειο. Οι κάτοικοι ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία, οικόσιτη και νομαδική. Κύριο προϊόν είναι το λάδι και η σταφίδα, όπως επίσης και τα κτηνοτροφικά φυτά. Παράγονται επίσης διάφορα φρούτα, μεταξύ των οποίων φημίζονται τα μαθιανά σύκα. Από την ορεινή έκταση υπάρχουν δάση πρίνων, σφενδάμων κλπ. Ιεροί ναοί είναι Των Αγ.Πάντων, ο οποίος εγκαινιάστηκε το 1909, της Κοιμήσεως της Θεοτόκου με τοιχογραφίες καλά διατηρημένες μεταξύ των οποίων τιμωρίες κολασμένων, του Αγίου Γεωργίου, με τοιχογραφίες επίσης. Στον οικισμό λειτουργούσε Δημοτικό σχολείο.

Κοινότητα Μαθιάς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περιλαμβάνωντας μόνον την έδρα της, η Κοινότητα Μαθιάς έχει 167 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2011.

Η Κοινότητα εκπροσωπείται από τον Πρόεδρο κ. Ιωάννη Νικολουδάκη.

Κοινοτάρχες Μαθιάς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι κάτωθι εκλέχθηκαν και υπηρέτησαν (ή υπηρετούν) ως Πρόεδροι της Κοινότητος Μαθιάς.

Πρόεδροι Κοινότητος Μαθιάς
περίοδος όνομα
1978–1982 Κοζυράκης Κωνσταντίνος
1982–1986 Τρευλάκης Μανούσος
1986–1994 Νικολουδάκης Ευστάθιος
1994–1998 Κοζυράκης Αντώνιος
2010–2019
2019– Νικολουδάκης Ιωάννης

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το όνομα πιστεύεται ότι προέρχεται από το βαπτιστικό όνομα Mattia, το θηλυκό του Matteo (Ματθαίος) το οποίο αναφέρεται στο συμβόλαιο του 1592: Η έκλαμπρος κυρά Ματτία Κορνέρ. [Κρητ. Χρον. ΙΘ,' 141] διότι πιθανόν να ανήκε ως φέουδο σε μια Ματία, που από την κρητική διάλεκτο λέγεται Μαθιά (Μαθιός).

Στη θέση Σταυρόπλακα ανακαλύφθηκαν Μεσομινωικοί τάφοι και πιθάρια. Στη θέση Καταλύματα, ΒΔ του χωριού βρέθηκε οίκημα με πίθους χρονολογημένους από την Υστερομινωική Περίοδο και από απόσταση 200 μ. διαπιστώθηκε η ύπαρξη σημαντικού οικισμού με ισχυρά κτήρια πολυδώματα. (Κρητ. Χρον. ΙΑ΄334).

Στη Μαθιά διεξήχθη σφοδρή μάχη στην τοποθεσία Μετόχι με τον Ισμαήλ Πασά να επιλέγει αυτό το μέρος ως σημείο στρατοπέδευσης λόγω της στρατηγικής του θέσης καθώς αποτελεί φυσικό πέρασμα για το Οροπέδιο Λασιθίου. Ακόμα και σήμερα ο πρίνος που δεσπόζει στο Μετόχι ονομάζεται Ισμαήλ.

Οι Μαθιανοί σχημάτιζαν συχνά αντάρτικες ομάδες που αντιστέκονταν στον Τούρκικο ζυγό. Στη Μαθιά σύμφωνα με όλες τις απογραφές δεν υπήρχαν ποτέ Τούρκοι κάτοικοι.

Κατά την επανάσταση του 1866 100 οπλισμένοι άνδρες προσπάθησαν να σταματήσουν τον τούρκικο στρατού αλλά αργότερα υποχώρησαν λόγω της αριθμητικής υπεροχής των Τούρκων.

Αναφέρεται το 1583 Mathia' με 144 κατ. (Καστροφύλακας, Κ95).

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Το Ηράκλειον και ο Νομός του, έκδ. Νομ. Ηρακλείου.