Λευκοπηγή Κοζάνης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°13′52″N 21°44′56″E / 40.23111°N 21.74889°E / 40.23111; 21.74889

Λευκοπηγή
Λευκοπηγή βρίσκεται στο τόπο Greece
Λευκοπηγή
Λευκοπηγή
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΔυτική Μακεδονία
Υψόμετρο637 m
Πληθυσμός1 161
Ταχ. κωδ.54100
Τηλ. κωδ.2461

Η Λευκοπηγή είναι χωριό του δήμου Κοζάνης, της Περιφερειακής Ενότητας Κοζάνης.

Γεωγραφία - Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Λευκοπηγή βρίσκεται σε απόσταση 10 χλμ. νοτιοδυτικά της Κοζάνης στους πρόποδες του Βούρινου.

Παλαιός οικισμός όπως μαρτυρούν και ευρήματα δύο προϊστορικών φρουρίων. Συγκεκριμένα, στη θέση «Καϊλιάς», που βρίσκεται περίπου τέσσερα χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του χωριού, σώζονται υπολείμματα αρχαίου φρουρίου, το οποίο χρησιμοποιήθηκε πιθανώς και στους υστερορωμαϊκούς χρόνους.[1] Στην αρχαιότητα η περιοχή ήταν γνωστή για το ιαματικό περιβάλλον και λατρεύονταν ο Ασκληπιός και η Υγεία. Κατά την τουρκοκρατία ονομάζονταν Βελίστι[2]. Περιέπεσε στα χέρια του Αλή πασά αρχικά, του οποίου διατέλεσε τσιφλίκι και στη συνέχεια αποτέλεσε τσιφλίκι διαφόρων μπέηδων, όπως οι Χαμψά Μπέη, Αλιόμπεη, Μπεκτάς Μπέη, Ζεΐρ Μπέη, Ρόσου Μπέη και Χαϊδάρ Μπέη. Η εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο, κτισμένη την περίοδο 1848 1865 με τη συνδρομή του τότε μπέη Χαμζάρ Ρεσίτ. Οι εργασίες είχαν ξεκινήσει επί επισκόπου Βενιαμίν και εφημέριου παπα-Γεώργιου Κανάβα και περατώθηκε επί επισκόπου Ευγενίου και εφημέριου Κωνσταντίνου Νούσια. Δεσπόζει επίσης, το καμπαναριό ύψους 15 μέτρων του 1916. Το 1886 στη Λευκοπηγή λειτουργούσαν 5 νερόμυλοι. Το 1900 στο Ελληνικό σχολείο του χωριού φοιτούσαν 20 μαθητές. Τον Ιούλιο του 1901 σημειώθηκαν συμπλοκές μεταξύ αγροφυλάκων απεσταλμένων των μπέηδων και Βελιστινών με αποτέλεσμα να σκοτωθούν 3 κάτοικοι και 1 αγροφύλακας. Κατά το Μακεδονικό Αγώνα οι Βελιστινοί συμμετείχαν με κυριώτερους Μακεδονομάχους τον πρόεδρο της κοινότητας Γρηγόριο Δουγαλή (που σκοτώθηκε) και τον Ευθύμιο Βακρατσά.

Στην πλατεία του χωριού, σημαντικό σύμβολο αποτελεί ο μεγάλος πλάτανος. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η μονόχωρη εκκλησία με νάρθηκα του Αγίου Ιωάννου Προδρόμου κτισμένη το 1865 με τις αγιογραφίες του 1880 (του αγιογράφου Δημήτριου Αδάμου Πιτένη από τη Σαμαρίνα) και το πυργοειδές κωδωνοστάσιο του 1916, από λαξευτή πέτρα της περιοχής. Από το 1995 έχει χαρακτηριστεί "διατηρητέο μνημείο χρήζον ειδικής προστασίας"[3]. Στη Λευκοπηγή σπουδαία πολιτιστική και αθλητική δραστηριότητα επιδεικνύει ο ιστορικός τοπικός Σύλλογος Ε.Μ.Α.Σ. Μέγας Αλέξανδρος Λευκοπηγής.

Λευκοπηγιώτισσες σε Φεστιβάλ Λαϊκού χορού στο Σούλι Αχαΐας

Εξέλιξη πληθυσμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έτος απογραφής Κάτοικοι
1920 607
1928 710
1940 870
1951 983
1961 1.093
1971 1.057
1981 1.227
1991 1.309
2001 1.282

Προσωπικότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. [1] Αρχειοθετήθηκε 2017-04-24 στο Wayback Machine. Δ. Κ. Σαμσάρης, Ιστορική γεωγραφία της ρωμαϊκής επαρχίας Μακεδονίας (Το τμήμα της σημερινής Δυτικής Μακεδονίας), Θεσσαλονίκη 1989 (Έκδοση Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών), σ. 146-147. ISBN 960-7265-01-7.
  2. «Πανδέκτης: Velisti -- Asproneri». pandektis.ekt.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2019. 
  3. «ΔΙΑΡΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΗΡΥΓΜΕΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ». listedmonuments.culture.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2019. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]