Επαρχία Πατρών

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Η έκταση που καταλαμβάνει η επαρχία Πατρών.

Η επαρχία Πατρών, που αρχικά ονομαζόταν επαρχία Παλαιών Πατρών, ήταν μία από τις τρεις επαρχίες του νομού Αχαΐας και η μεγαλύτερη σε έκταση και πληθυσμό. Έδρα της ήταν η Πάτρα, που ήταν πρωτεύουσα και του νομού. Καταλάμβανε το δυτικό τμήμα του νομού και συνόρευε με τις επαρχίες Καλαβρύτων και Αιγιαλείας στα ανατολικά και με την επαρχεία Ηλείας και τον ομώνυμο νομό στα νότια.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά την Φραγκοκρατία εντός της επαρχίας Πατρών είχαν ιδρυθεί οι Βαρωνίες της Πάτρας και της Χαλανδρίτσας.

Η Πάτρα κατά την πρώτη και δεύτερη Τουρκοκρατία αποτέλεσε ξεχωριστό βιλαέτι (επαρχία) όπως και επί Α΄και Β΄ Βενετοκρατίας αφού οι Οθωμανοί κράτησαν την βενετική διοικητική διαίρεση και αργότερα οι Βενετοί κράτησαν την ίδια διοικητική διαίρεση με τους Τούρκους αλλά ονομάζοντας τα Territirii. Πρώτη διαίρεση της περιοχής ήταν οι Βαρωνίες το 1205 πάνω στις οποίες συνεχίστηκαν τα βιλαέτια και επαρχίες όπως στην περίπτωση της επαρχίας Πατρών.[1]

Τα όρια της ήταν ανατολικά ο ποταμός Φοίνικας από τις εκβολές μέχρι τις πηγές του, περιλαμβάνοντας την Αρραβωνίτσα και τα Δουκανέικα. Από τις πηγές του Φοίνικα ανέβαιναν στο Παναχαϊκό δίπλα στη Γουρζούμισα (Λεόντιο σήμερα), αφήνοντας την όμως απέξω, ακολούθως στα Δεμέστιχα και πέρναγε στον Ερύμανθο και από εκεί κατέβαινε στην Τριταία την οποία συμπεριελάμβανε σχεδόν ολόκληρη, εκτός το Γερμοτσάνη, μετά περνούσε μέσα στον σημερινό νομό Ηλείας συμπεριλαμβάνοντας κάποια χωριά, και κατέληγε στον ποταμό Λάρισσο στα σημερινά σύνορα των δύο νομών. Μετά την απελευθέρωση η επαρχία Πατρών είχε σχεδόν τα ίδια όρια πιο διευρυμένα.[2]

Διοικητικές μεταβολές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δημιουργήθηκε αρχικά με την διοικητική διαίρεση του 1828 επί κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια με το Ι' ψήφισμα της 13ης Απριλίου σαν επαρχία Παλαιών Πατρών.[3] Με την διοικητική διαίρεση του 1833 ως μία από τις πέντε επαρχίες του νομού Αχαΐας και Ήλιδος[4] με πρώτο έπαρχο τον Κάρολο Δρακόπουλο. Καταργήθηκε στην συνέχεια με την διοικητική διαίρεση του 1836 η οποία κατάργησε προσωρινά το νομαρχιακό σύστημα και επανασυστάθηκε το 1848. Παρέμεινε αμετάβλητη στην συνέχεια μέχρι το 1997 οπότε και καταργήθηκε με το σχέδιο Καποδίστριας. Με το σχέδιο Καλλικράτης που ακολούθησε το σχέδιο Καποδίστριας στον χώρο της πρώην επαρχίας δημιουργήθηκαν οι δήμοι Πατρέων, Δυτικής Αχαΐας και Ερυμάνθου.

Εσωτερικές συνδέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ουίλιαμ Μύλλερ, Οι Φράγκοι εν Πελοπόννησω αρχείο ιστορικών λόγων, Μετ. Σπυρίδων Λάμπρου, εκδόσεις Ελεύθερις σκέψις, Αθήνα 1994. ISBN 960-7199-34-0
  2. Η Πελοπόννησος κατά την δεύτερην Τουρκοκρατίαν (1715-1821), Μιχαήλ Β. Σακελλαρίου, Αθήνα 1939, επανέκδοση 2000
  3. Διοικητικοί και Αυτοδιοικητικοί Θεσμοί στην Κέρκυρα. Πρόσωπα και Γεγονότα (1817‐1951) Νίκος Γ. Ασπιώτης, Κέρκυρα 2009, σελ. 8
  4. Εφετηρίς του Βασιλείου της Ελλάδας δια το έτος 1837. 1837, σελ. 178-180. http://books.google.gr/books?id=nQ9CAAAAcAAJ&source=gbs_navlinks_s. 

Γενική βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Θεόδωρος Η. Λουλούδης, Αχαΐα. Οικισμοί, οικιστές, αυτοδιοίκηση, Νομαρχιακή Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας, Πάτρα 2010
  • Κώστας Ν. Τριανταφύλλου, Ιστορικόν Λεξικόν των Πατρών, Τόμοι Α'-Β', Τυπογραφείο Πέτρου Χρ. Κούλη, Πάτρα 1995, Τρίτη Έκδοση