Γάζι Ηρακλείου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 35°19′30″N 25°3′52″E / 35.32500°N 25.06444°E / 35.32500; 25.06444

Ελλάδα
Γάζι



Χώρα Ελλάδα
Γεωγρ. διαμέρισμα Κρήτη
Περιφέρεια Κρήτη
Νομός Ηρακλείου
Δήμος Δήμος Μαλεβιζίου
Αρ. δημ. διαμερισμάτων 5
Πληθυσμός δήμου 24.864
Πληθυσμός πόλης Πληθυσμός οικισμού 12.606

Δημοτικής κοινότητας 14.640 Δημοτικής Ενότητας 19.221 [απογραφή 2011]

Υψόμετρο 30 m
Ταχ. κωδικός 71414
Τηλ. κωδικός 2810-8

Το Γάζι είναι πόλη της επαρχίας Μαλεβιζίου με 12.606 κατοίκους και ομώνυμη Δημοτική ενότητα 19.221 κατοίκων στο Δήμο Μαλεβιζίου του νομού Ηρακλείου. Αποτελεί την έδρα του εν λόγω Δήμου. Η κύρια ασχολία των κατοίκων είναι η γεωργία και ειδικότερα η ελαιοκομία και η αμπελοκαλλιέργεια. Παράγεται λάδι και σταφίδα. Μεταξύ άλλων στο Γάζι υπάρχουν υπηρεσίες του Δήμου, Δημοτικα σχολεία, Γυμνάσιο, Λύκειο, ΚΕΠ, ΚΑΠΗ και ιατρείο.

Δ. δ. Γαζίου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Δημοτικό διαμέρισμα Γαζίου , με έδρα τον ομώνυμο οικισμό, απαρτίζεται από τους οικισμούς: [απογραφη 2001]

  • το Γάζι [ 8.018 ]
  • οι Άγιοι Θεόδωροι (τ. ο Κεφαλογιάννης) [ 337 ] . Βρίσκεται σε υψόμετρο 50μ. όπου ήταν το μετόχι της οικογένειας Κεφαλογιάννη. Μετόχια ονομάζονταν όλες οι αγροικίες που βρίσκονταν γύρω από το Ηράκλειο , που ήταν ιδιοκτησίες παλαιότερα Βενετών φεουδαρχών, έπειτα Τούρκων και τελικά Ελλήνων. Αυτές οι αγροικίες είχαν το όνομα του ιδιοκτήτη.
  • ο Άγιος Γεώργιος ο Μεθυστής [ 41 ]
  • ο Άγιος Δημήτριος (τ. το Καραμανλή Μετόχι) [ 546 ]
  • το Καβροχώρι [ 267 ], σε υψόμετρο 60 μ. (610 κάτοικοι), που απέχει από το Ηράκλειο 10,2 χιλιόμετρα. Το όνομα του χωριού οφείλεται στο γνωστό μαλακόστρακο κάβουρα, το οποίο στην Κρήτη καβρός ή στο επώνυμο των πρώτων οικιστών, οι οποίοι θα είχαν το επώνυμο Καβρός. Όταν το χωριό ήταν κοινότητα, υπαγόταν και ο οικισμός Γάζι στο 6,8 χλμ. της κεντρικής αρτηρίας προς τα Χανιά. Σήμερα έχει νηπιαγωγείο και Δημοτικό Σχολείο.
  • ο Κολλυβάς [ 267 ] , σε υψόμετρο 60 μ. Το όνομα οφείλεται στον τελευταίο ιδιοκτήτη του Μετοχίου. .
  • ο Σκαφιδαράς [ 83 ]
  • ο Τίμιος Σταυρός [ 78 ].

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ειδώλιο θεάς με στεφάνι με κάλυκες μήκωνος

Στην περιοχή έχουν βρεθεί σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα. Έτσι, στη θέση Μπαΐρια, αριστερά του δρόμου προς Κρουσώνα βρέθηκαν τυχαία το 1936 δύο πήλινα ειδώλια που παρίσταναν θεά από τη μινωική εποχή. Αποκαλύφθηκε επίσης σε ανασκαφές του Μαρινάτου δωμάτιο 4Χ4μ. , τμήμα μεγαλύτερης οικοδομής όπου βρέθηκαν σκεύη λατρείας και άλλα τρία ειδώλια της θεάς των φιδιών και των περιστεριών. Βρήκαν επίσης σωληνωτά αγγεία όμοια με εκείνα που βρέθηκαν στην Κνωσό και τα οποία σύμφωνα με τον Έβανς ήταν φωλιές των ιερών φιδιών. Όλα τα ευρήματα ανάγονται στα Υστερομινωικά χρόνια (Περίοδος ΙΙΙ). Σύμφωνα με το Μαρινάτο σε όλα τα ειδώλια παριστάνεται η ίδια θεά των φιδιών, χθόνια ή οικιακή και επίσης θεά των περιστεριών και του έρωτα αλλά και θεά της Μήκωνος (=υγείας) και της ευφορίας. Αυτό γιατί σε ένα από τα ειδώλια η θεά φορά στεφάνι με κάλυκες μήκωνος (=παπαρούνας), από όπου παράγεται το όπιο. Η μινωική θεά με τα χέρια υψωμένα θυμίζει την Παναγία την Πλατυτέρα, που συναντούμε στις βυζαντινές αγιογραφίες.

Η παλαιότερη μνεία του πληθυσμού χρονολογείται από το 1379, όταν αναφέρεται σε έγγραφο του Δουκικού Αρχείου του Χάνδακα.[1] Το 1583 το Γάζι αναφέρεται ως Gasi με 108 κατοίκους[2]. Το 1881 κατοικούνταν από 292 Τούρκους. Στην ίδια απογραφή βλέπουμε το Καβροχώρι (Cavrocori), με 159 κατοίκους.

Πληθυσμική εξέλιξη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ακολουθεί η πόρεια του πληθυσμού του οικισμού (και όχι του δ.δ.) σύμφωνα με τις απογραφές.

Απογραφή 1900 1920 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός[1] 252 79 60 66 125 323 465 830 4.770 8.018 12.606

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Σπανάκης, Στέργιος (1993). Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων, τόμος Α. Ηράκλειο: Γραφικές Τέχνες Γ. Δετοράκης, σελ. 210. 
  2. Καστροφύλακας, Κ 102

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Το Ηράκλειον και ο Νομός του, έκδοση Νομαρχίας Ηρακλείου