Ροδιά Ηρακλείου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 35°21′54″N 25°1′14″E / 35.36500°N 25.02056°E / 35.36500; 25.02056

Για άλλες χρήσεις, δείτε: Ροδιά (αποσαφήνιση).
Ροδιά
Ο ναός του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου (Chiesa Rodea), από την οποία πήρε το όνομά του το χωριό
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Ροδιά
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΚρήτης
Περιφερειακή ΕνότηταΗρακλείου
ΔήμοςΜαλεβιζίου
ΚοινότηταΡοδιάς
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΚρήτη
ΝομόςΗρακλείου
Υψόμετρο300
Πληθυσμός797 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασίαΡογδιά

Η Ροδιά είναι χωριό και έδρα ομώνυμης Κοινότητος του Δήμου Μαλεβιζίου στην Περιφεριακή Ενότητα Ηρακλείου της Κρήτης. Ανήκε στην Επαρχία Μαλεβιζίου. Η απόστασή της από το Ηράκλειο είναι περί τα 16 χλμ. και βρίσκεται στις ανατολικές πλαγιές υψώματος με θέα προς την πόλη και τον κόλπο του Ηρακλείου.

Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία (αμπελοκαλλιέργειες, ελαιοκομία, κηπευτικά, εσπεριδοειδή). Το 1998 εγκρίθηκε η δημιουργία αλιευτικού καταφυγίου στη Ροδιά. Η ποδοσφαιρική ομάδα του χωριού [1], ιδρυθείσα το 1985, αγωνίζεται στη Γ΄ κατηγορία του Τοπικού Πρωταθλήματος. Το Παλαιόκαστρο αποτελεί το επιβλητικότερο ίσως μνημείο κοντά στο χωριό[2]. Στον οικισμό λειτουργούν περιφερειακό ιατρείο, νηπιαγωγείο και Δημοτικό Σχολείο.

Κοινότητα Ροδιάς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εκτός από την έδρα της, η Κοινότητα Ροδιάς περιλαμβάνει και τους οικισμούς Άγιος Δημήτριος, Καπετανάκι Μετόχι, Λινοπεράματα, Παλαιόκαστρο, Παντάνασσα και Πλαΐτης, καθώς και την Μονή Σαββαθιανών. Η απογραφή του 2011 αναφέρει:

  • Άγιος Δημήτριος, ο (53)
  • Καπετανάκιον Μετόχιον, το (86)
  • Λινοπεράματα, τα (216)
  • Μονή Σαββαθιανών, η (18)
  • Παλαιόκαστρον, το (255)
  • Παντάνασσα, η (266)
  • Πλαΐτης, ο (94)
  • Ροδιά, η (797)

Συνολικά η κοινότητα έχει 1.785 κατοίκους.

Η Κοινότητα εκπροσωπείται από πενταμελές Συμβούλιο με επικεφαλής τον Πρόεδρο κ. Ιωάννη Στρατάκη.

Κοινοτάρχες Ροδιάς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι κάτωθι εκλέχθηκαν και υπηρέτησαν (ή υπηρετούν) ως Πρόεδροι της Κοινότητος Ροδιάς.

Πρόεδροι Κοινότητος Ροδιάς
περίοδος όνομα
1978–1982 Σταματάκης Βασίλειος
1982–1998 Παπαδάκης Τίτος
2010–2019
2019– Στρατάκης Ιωάννης

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ενετική έπαυλη των Μοδινών

Η Ροδιά (παλαιότερα γνωστή ως Ρογδιά) αναφέρεται για πρώτη φορά το 1248 ως Rodea, όπου είχε βοσκοτόπι Μονής Σφάκας (η οποία βρίσκεται κοντά στο Μύρτο). Επίσης αναφέρεται ως Chera Rodea σε έγγραφο του Δουκικού Αρχείο του Χάνδακα που χρονολογείται από το 1395.[3] Ο οικισμός δεν αναφέρεται στις βενετικές απογραφές. Αναφέρεται στην τουρκική απογραφη του 1671 με το όνομα Rodya στην επαρχία Μαλεβιζίου με 9 χαράτσα. Σημειώνεται επίσης Chiera Rodea σε σχεδιάγραμμα του Φραντσέσκο Μπαζιλικάτα του 1618[4]. Την ύπαρξη του οικισμού κατά τη βενετοκρατία πιστοποιεί και ο σωζόμενος τώρα πύργος, ο οποίος ήταν το μέγαρο των φεουδαρχών της περιοχής αδελφών Γεωργίου και Φραγκίσκου Μοδινών, οι οποίοι αναφέρονται φεουδάρχες του τμήματος αυτού της επαρχίας Μαλεβιζίου από το 1565. Το μέγαρο αυτό κηρύχθηκε μνημείο διατηρητέο και περιήλθε στην κυριότητα του Κράτους.

Δίπλα στο μέγαρο σώζεται ο παλαιός ναός του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, η Chiera Rodea, η αναφερόμενη από το Βασιλικάτα, από τον οποίο πήρε το όνομά του το χωριό[3]. Στο υπέρθυρο σώζεται η χρονολογία 1553 και στέμμα, το οποίο υποθέτει ο Gerola ότι ανήκει στον οίκο των Καλεργών.

Κάτω από το χωριό και λίγο βορειότερα βρίσκεται ο όρμος Φρασκιά, ο οποίος χρησιμοποιούνταν από τους Βενετούς όταν δεν μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν το λιμάνι του Χάνδακα. Στον όρμο αυτό αποβιβάστηκαν το 1364 τα βενετικά στρατεύματα υπό τον condotiero Dal Verme για την καταστολή της επανάστασης της Δημοκρατίας του Αγίου Τίτου.

Ο Ιωάννης Χατζηδάκης αναφέρει στην Περιήγηση της Κρήτης (1881) ότι στη Ροδιά σώζεται έπαυλη του Μεχμέτ Αλή Πασά της Αιγύπτου. Από τη Ροδιά καταγόταν η Άννα Καλλέργη, κόρη του Κωνσταντίνου Καλλέργη, τον οποίο ακολούθησε σε όλες τις μάχες το 1866. Παντρεύτηκε τον Ιωάννη Κοντογιάννη από το Σέλινο και με το όνομα Κοντογιάννενα ή Καπετάν Γιάννενα ή Σπανονικόλης ανέπτυξε δράση ώστε ο αρχηγός Κριάρης την έκαμε οπλαρχηγό.

Πορεία πληθυσμού σύμφωνα με τις απογραφές:[3]

Απογραφή 1900 1920 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός 606 685 703 790 784 891 777 765 801 798

Διοικητική ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μεταπολιτευτικά, πρόεδροι της Κοινότητας Ροδιάς ήταν[5] οι:

  • 1979-82: Βασίλειος Σταματάκης
  • 1983-98: Τίτος Παπαδάκης (1948-2021) Μεταξύ άλλων υπηρέτησε ως Αντιδήμαρχος Γαζίου. Απεβίωσε στις 30 Ιουλίου 2021.[6]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Το Ηράκλειον και ο Νομός του, έκδ. Νομ. Ηρακλείου.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «ΕΠΣ Ηρακλείου». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Οκτωβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 29 Νοεμβρίου 2007. 
  2. kairatos.com.gr
  3. 3,0 3,1 3,2 Στέργιος Σπανάκης (1993). Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων, τόμος Β. Ηράκλειο: Γραφικές Τέχνες Γ. Δετοράκης. σελ. 683. 
  4. Στ. Σπανάκη, Μνημεία Κρητ. Ιστορίας, V, πιν. 18
  5. ΕΕΤΑΑ, αποτελέσματα εκλογών, ανακτήθηκε την 1η Αυγούστου 2021.
  6. Πέθανε ο Τίτος Παπαδάκης – Υπήρξε σχεδόν 20 χρόνια πρόεδρος της κοινότητας Ροδιάς[νεκρός σύνδεσμος], aftodioikisi.gr, 30 Ιουλίου 2021.