Αμπελοχώρι Καστοριάς

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°25′47.78″N 21°15′38.74″E / 40.4299389°N 21.2607611°E / 40.4299389; 21.2607611

Αμπελοχώρι Καστοριάς
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Αμπελοχώρι Καστοριάς
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΔυτική Μακεδονία
ΔήμοςΔήμος Άργους Ορεστικού
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΜακεδονία
ΝομόςΚαστοριάς (πρωτεύουσα)
Υψόμετρο670
Πληθυσμός179 (2001)

Το Αμπελοχώρι είναι ορεινός οικισμός, βρίσκεται στην περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και πιο συγκεκριμένα στην Περιφερειακή Ενότητα Καστοριάς. Ανήκει στον Δήμο Ορεστίδος ενώ μέχρι το 2010, με το σχέδιο Καποδίστριας, άνηκε στο Δήμο Άργους Ορεστικού. Γεωγραφικά ανήκει στο γεωγραφικό διαμέρισμα της Μακεδονίας, ενώ βρίσκεται σε υψόμετρο 667 μέτρων.[1] Το 1928 εγκαταστάθηκαν 51 πρόσφυγες από τον Πόντο.[2] Μέχρι το 1950 ονομαζόταν Μαρκοχώρι[3] και μέχρι το 1927 ονομαζόταν Μαρκόβιανη.[4]

Δημογραφική Κλίμακα Πληθυσμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εξέλιξη του πληθυσμού του χωριού έχει ως εξής:[5]

1886 1900 1913 1920 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001
40 [6] 194 178 [7] 119[8] 135 [9] 181 183 170 131 149 139 179
  • Μέσα σε χρόνια 14 μεταξύ 1886 και 1900 ο σλαβόφωνος πληθυσμός αυξήθηκε κατά 154 άτομα.
  • Το 1905, στον οικισμό κατοικούσαν 140 Έλληνες.[5]
  • Με την εγκατάσταση 51 προσφύγων μέχρι το 1926, και σε σύγκριση με τα στατιστικά στοιχεία του 1928, συνάγεται ότι μεταναστεύσανε λιγότερα από 30 άτομα οικειοθελώς βάσει του υπογραφέντος Πρωτόκολλου Πολίτη-Καλφώφ στις 29/9/1924.

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το χωριό αναφέρεται γραπτά για πρώτη φορά ως «Μαρκόβιανι» από τον Σχινά το 1886: «Χωρίου 40 κατοίκους χριστιανούς έχοντος», ενώ σε αυστριακό χάρτη εκείνης της εποχής εμφανίζεται με το όνομα Markoveni.[10]

Κατά τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα (1904-1908) ο μακεδονομάχος Γεώργιος – Τσόντος Βάρδας, σε υπόμνημα του προς την κυβέρνηση των Αθηνών σχετικά με τα Καστανοχώρια αναφέρει: «Ελληνικόν χωρίον κατά την έναρξη της ενόπλου δράσεως των ελληνικών σωμάτων. Ομιλούν την βουλγαρικήν γλώσσα. Έχει διορισθεί Έλλην διδάσκαλος. Ουδείς κίνδυνος. Υπάρχουν 19 οθωμανικαί οικογένειαι και 7 ελληνικαί οικογένειαι (64 ψυχαί)». Λίγο πριν την απελευθέρωση από τους Οθωμανούς (1912) το χωριό Αμπελοχώρι απαριθμούσε «140 Ορθόδοξους Έλληνες»,[11] ενώ σε χάρτη του Κοντογιάννη εμφανίζεται ως χριστιανικός οικισμός «Μαρκόβιανι καζά Καστορίας». Το 1918, επί κυβερνήσεως Ελευθερίου Βενιζέλου, το χωριό Αμπελοχώρι αποτελουσε οικισμό της κοινότητας Χρούπιστας[12] και με την απογραφή του 1920 απαριθμούσε 119 κατοίκους (55 άρρενες και 64 θήλεις). Μετά την μικρασιατική καταστροφή και την ανταλλαγή των πληθυσμών (1923) το Αμπελοχώρι έγινε μικτός οικισμός γηγενών και προσφύγων και μέχρι το 1926 εγκαταστάθηκαν 11 προσφυγικές οικογένειες Ποντιακής καταγωγής (51 άτομα),[2][13] ενώ 15 οικογένειες μουσουλμάνων (120 άτομα) εγκατέλειψαν το χωριό με προορισμό την Τουρκία, σύμφωνα με στοιχεία της Επιτροπής Αποκατάστασης Προσφύγων [Ε.Α.Π.][14]Το 1927, επί κυβερνήσεως Αλέξανδρου Ζαΐμη, «ο συνοικισμός Μαρκόβιανη της κοινότητος Αμμουδάρας (πρώην Πισιάκων) μετονομάζεται εις Μαρκοχώρι» (ΦΕΚ 179 / 30.8.1927) και απαριθμεί 135 κατοίκους (74 άρρενες και 61 θήλεις), εκ των οποίων οι 120 ήταν μόνιμοι (Απογραφή 1928).

Σήμερα, το χωριό έχει περίπου 140 μόνιμους κατοίκους, με πολλούς Αμπελοχωρίτες να έχουν μεταναστεύσει στο εξωτερικό (ΗΠΑ, Γερμανία, Αυστραλία κ.α.). Οι κάτοικοι ασχολούνται κατά κύριο λόγο με την γεωργία (σιτάρι, φασόλια). Στο χωριό λειτουργούσε μονοθέσιο δημοτικό σχολείο μέχρι το 1995, ενώ λειτουργεί η εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα,[15] του οποίου η μνήμη εορτάζεται στις 12 Δεκεμβρίου. Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’90 υπήρχε ποδοσφαιρική ομάδα με την ονομασία «ΚΕΡΑΥΝΟΣ» Αμπελοχωρίου,[16] ενώ τα τελευταια 20 χρόνια υφίσταται ο πολιτιστικός σύλλογος Αμπελοχωρίου «ΑΓΙΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ»[17], με πλούσια πολιτιστική δραστηριότητα.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «ΑΜΠΕΛΟΧΩΡΙ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ - του δήμου ΟΡΕΣΤΙΔΟΣ». Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2021. 
  2. 2,0 2,1 «Οι πρόσφυγες στην Καστοριά (μέρος 1ο) : Η ανταλλαγή πληθυσμών». Ιστορικά Καστοριάς. 19 Μαΐου 2013. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2021. 
  3. «ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των Οικισμών». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2021. 
  4. «Πανδέκτης: Markoviani -- Markochori». pandektis.ekt.gr. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2021. 
  5. 5,0 5,1 «Mapping Migration in Kastoria, Macedonia | Who». mmkm.kcl.ac.uk. 4 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2021. 
  6. Μαρκόβιανι Καστορίας: «Χωρίου 40 κατοίκους χριστιανούς έχοντος» [Σχινάς 1886]
  7. 94 άρρενες και 84 θήλεις [Απαρίθμηση]
  8. 55 άρρενες και 64 θήλεις [Απογραφή 1920]
  9. Ελληνική απογραφή 1928, σελ. 286
  10. Νικόλαος Σχινάς, Οδοιπορικαί σημειώσεις Μακεδονίας, Ηπείρου, νέας οροθετικής γραμμής και Θεσσαλίας, Αθήναι 1887
  11. (Χαλκιόπουλος, 1910)
  12. ΦΕΚ 259/21.12.1918
  13. 135 άτομα «51 πρόσφυγες μετά το 1922 (11 οικογένειες», Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων(ΕΑΠ)
  14. Ευστάθιος Πελαγίδης, Η αποκατάσταση των προσφύγων στη δυτική Μακεδονία, Εκδ. Αφοι Κυριακίδη [1]
  15. Αλεξίου, Γ.Τ. (10 Δεκεμβρίου 2019). «Φως της Καστοριάς: Ο Άγιος Σπυρίδωνας και η Καστοριά». Φως της Καστοριάς. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2021. 
  16. «ΡΕΤΡΟ ΕΠΣ: Η 10χρονη ιστορία του Κεραυνού Αμπελοχωρίου – Συμπλήρωσε 26 χρόνια χωρίς δράση - Μεγάλο αφιέρωμα!!!». ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΣΕΝΤΡΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ - sentranews.gr. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2021. 
  17. «82 σύλλογοι της Καστοριάς με την υποστήριξη του Δήμου Άργους Ορεστικού διοργανώνουν μουσική εκδήλωση «για τον μικρό Νικόλα» - Δείτε τους συλλόγους». www.totsarsi.gr. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2021.