Καστανοχώρια

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Τα ΚαστανοχώριαΚωστενάρια[1]) είναι ένα σύμπλεγμα χωριών[2][3] της Δυτικής Μακεδονίας, δυτικά του ποταμού Αλιάκμονα.

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κύρια λήμματα: Βόιο και Όντρια

Τα Καστανοχώρια είναι μια ιστορική περιοχή που περιλαμβάνει τις βορειότερες περιοχές του νομού Γρεβενών, τις δυτικές του νομού Κοζάνης και τις νότιες του νομού Καστοριάς. Τα κύρια ορεινά συγκροτήματα στους οποίους εδράζονται οι οικισμοί των Καστανοχωρίων, είναι το όρος Βόιο, με τα ορεινά συγκροτήματα των Όντριων, και οι βορειανατολικοί πρόποδες της Πίνδου.[4] Η βλάστηση που χαρακτηρίζει την περιοχή, και δίνει το όνομά της, είναι τα δάση καστανιάς. Μερικά από τα χωριά του νομού Κοζάνης που περιλαμβάνονται στη περιοχή, είναι η Δραγασιά, η Ζώνη, το Πολυκάστανο, η Δάφνη και η Κλεισώρεια, στον νομό Καστοριάς, το Καστανόφυτο, ο Βράχος[3] το Νόστιμο, τα Σπήλαια, το Ζευγοστάσιο και η Αμμουδάρα.[5] Σπανιότερα περιλαμβάνονται χωριά του ορεινού όγκου του Γράμμου και της γεωγραφικής περιοχής του Νεστραμίου (ή Νεστορίου), όπως και η ιστορική κωμόπολη του Νεστορίου Καστοριάς.[6]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οθωμανική Αυτοκρατορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η βόρεια περιοχή των Καστανοχωρίων, που ανήκε στον καζά της Καστοριάς, αποτελούνταν κυρίως από κατοίκους που μιλούσαν σλαβική γλώσσα, σε αντίθεση με την νότια περιοχή του καζά της Ανασελίτσας που κατοικούνταν από ελληνόφωνο χριστιανικό και μουσουλμανικό πληθυσμό,[2] Η περιοχή των Καστανοχωρίων, ήταν ένα από τα τρία γεωγραφικά τμήματα, που μαζί με την περιοχή των Κορεστείων και του ΝεστραμίουΝεστορίου), ανήκαν στην γεωγραφική και διοικητική περιφέρεια του καζά της Καστοριάς.[7]

Κατά την διάρκεια των Εθνικών Ανταγωνισμών και του Μακεδονικού Αγώνα στην Μακεδονία, τα Καστανοχώρια είναι μια από τις περιοχές που βρίσκονται στο πεδίο συρράξεων μεταξύ των αντάρτικων βουλγαρικών σωμάτων των Κομιτατζίδων και των ελληνικών Μακεδονομάχων, αλλά και των συντονισμένων επιθέσεων του Οθωμανικού Στρατού.[εκκρεμεί παραπομπή] Στην Εξέγερση του Ίλιντεν, τα χωριά της περιοχής δεν συμμετέχουν και ανήκουν εκκλησιαστικά στο Οικουμενικό Πατριαρχείο.[8] Η δράση του σώματος του μακεδονομάχου οπλαρχηγού Τσόντου Βάρδα κατάφερε να περιορίσει σημαντικά την δράση των βουλγάρικων σωμάτων την περίοδο αυτή, και να διατηρηθεί η περιοχή στην ελληνική σφαίρα επιρροής.[9][10]

Νεότερα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους και την ένωση της Μακεδονίας με την Ελλάδα, και ιδιαίτερα την περίοδο των δημοκρατικών κυβερνήσεων του Μεσοπολέμου, οι κάτοικοι των σλαβόφωνων οικισμών μιλούν την σλαβική γλώσσα ελεύθερα, πράγμα που αυτό φαίνεται να σταματά το 1936 κατά την δικτατορία του Ιωάννη Μεταξά, όπου η χρήση της γλώσσας περιορίστηκε.[11]

Οι ελληνογενείς μουσουλμάνοι της περιοχής, οι λεγόμενοι Βαλαάδες, που είχαν εξισλαμιστεί πιθανότατα τον 17ο αιώνα,[12] μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και την υποχρεωτική ανταλλαγή των πληθυσμών μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας που προέβλεπε η συνθήκη της Λωζάνης, αναγκάστηκαν να μετακινηθούν στην τελευταία, λόγω της διάκρισης που γίνονταν με βάση το θρήσκευμα.[13]

Σήμερα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα χωριά των Καστανοχωρίων κατοικούνται σήμερα από λιγοστούς κατοίκους, που ασχολούνται κυρίως με την κτηνοτροφία, αλλά και την γεωργία. Στα χωράφια της περιοχής, καλλιεργούνται καπνά, σιτηρά και φασόλια. Στην Δαμασκηνιά Κοζάνης και στο Καστανόφυτο Καστοριάς γίνεται κάθε φθινόπωρο γιορτή κάστανου.[14]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Νεόκοσμος Γρηγοριάδης (1945). Α' Παγκόσμιος Πόλεμος 1939-1945. Ι. και Π. Ζαχαρόπουλου, σελ. 17. http://books.google.com.au/books?id=s5YFAQAAIAAJ&q=%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%87%CF%89%CF%81%CE%AF%CF%89%CE%BD&dq=%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%87%CF%89%CF%81%CE%AF%CF%89%CE%BD&source=bl&ots=1cEoJfH7NI&sig=RRdepMQa6WdO0pBuCZJ7L9B4dC4&hl=fr&sa=X&ei=NfR4UJWsFafbyQHpxYGIDA&ved=0CEYQ6AEwBg. Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2012. 
  2. 2,0 2,1 (Αγγλικά) Ιωάννης Κολιόπουλος (1999). Plundered loyalties: Axis occupation and civil strife in Greek West Macedonia, 1941-1949. Hurst & Company, σελ. 12. ISBN 185065381X. http://books.google.com.au/books?id=kOMkAAAAYAAJ&q=Kastanochoria&dq=Kastanochoria&source=bl&ots=Nvp1KA0Whd&sig=hU8PdA7a7GFQhJUSpR7ZHsst0l8&hl=fr&sa=X&ei=mc94UKqjB8GNyAGp6YGoDg&ved=0CDAQ6AEwAA. Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2012. 
  3. 3,0 3,1 Μιχαήλ Σταματελάτος. Φωτεινή Βάμβα-Σταματελάτου (2001). Επίτομο Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδος. Ερμής, σελ. 316. http://books.google.com.au/books?id=nGJoAAAAMAAJ&q=%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%87%CF%8E%CF%81%CE%B9%CE%B1,&dq=%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%87%CF%8E%CF%81%CE%B9%CE%B1,&source=bl&ots=dhq3x2YqaU&sig=VTyO_Z1GwXEZGTTszklqZlSpZxg&hl=fr&sa=X&ei=0-94UOXaNeSIygHk3IDgDw&ved=0CCkQ6AEwADgK. Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2012. 
  4. Ο Μακεδονικός Αγώνας: συμπόσιο, Θεσσαλονίκη, Φλώρινα, Καστοριά, Έδεσσα, 28 Οκτωβρίου-2 Νοεμβρίου, 1984. Θεσσαλονίκη: Ίδρυμα Μελετών Χερσονήσου Αίμου, Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα. 1987, σελ. 338. http://books.google.com.au/books?id=_Fu5AAAAIAAJ&q=%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%87%CF%8E%CF%81%CE%B9%CE%B1,&dq=%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%87%CF%8E%CF%81%CE%B9%CE%B1,&source=bl&ots=Deik5KI-9Z&sig=OvhisVFK1kXJa5EoKVBf78mXW0M&hl=fr&sa=X&ei=4dt4UOT9I6bvygGD1oDABg&sqi=2&ved=0CCoQ6AEwAA. Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2012. 
  5. «Αξιοθέατα». Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Καστοριάς-Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Πυρόσβεσης Ορεινής Περιοχής Ελληνο-Αλβανικών Συνόρων. Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2012. 
  6. Χριστόφορος Νάλτσας (1958). Ο Μακεδονικός Αγώνας εις την Δυτικής Μακεδονίαν. Θεσσαλονίκη: Ίδρυμα Μελετών Χερσονήσου Αίμου, Εταιρία Μακεδονικών Σπουδών, σελ. 24. http://books.google.com.au/books?id=FLdBAAAAYAAJ&q=%CE%A0%CE%BF%CF%80%CE%BF%CF%80%CF%8C%CE%BB%CE%B5%CF%89%CF%82&dq=%CE%A0%CE%BF%CF%80%CE%BF%CF%80%CF%8C%CE%BB%CE%B5%CF%89%CF%82&source=bl&ots=Er_49tCW9e&sig=p9Qi1Ycj_YlYT8yCsKFBQaSkGvk&hl=fr&sa=X&ei=mvh4UIqZJamOygH-u4DICA&ved=0CDEQ6AEwAQ. Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2012. 
  7. Ιωάννης Βακαλόπουλος (1988). Νεότουρκοι και Μακεδονία, 1908-1912. Θεσσαλονίκη: Αφοί Κυριακίδη, σελ. 152. http://books.google.com.au/books?id=fl65AAAAIAAJ&q=%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%87%CF%89%CF%81%CE%AF%CF%89%CE%BD&dq=%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%87%CF%89%CF%81%CE%AF%CF%89%CE%BD&source=bl&ots=DyWU4Hw5Ta&sig=8D6cGsS1hO5bz5uwWgHdf3AXYLY&hl=fr&sa=X&ei=NfR4UJWsFafbyQHpxYGIDA&ved=0CDEQ6AEwAQ. Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2012. 
  8. Ανθολογία κειμένων του Μακεδονικού Αγώνος. Θεσσαλονίκη: Εταιρία Μακεδονικών Σπουδών. 2004, σελ. 68. http://books.google.com.au/books?id=rERtAAAAMAAJ&q=%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%87%CF%89%CF%81%CE%AF%CF%89%CE%BD&dq=%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%87%CF%89%CF%81%CE%AF%CF%89%CE%BD&source=bl&ots=WgZsWYqbUP&sig=PA4zVYJneCZJOdBW4gwGHzY3cQM&hl=fr&sa=X&ei=aAF5UMboPIT9ygGk9oHYBA&ved=0CC4Q6AEwATgK. Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2012. 
  9. Ο Μακεδονικός Αγώνας: συμπόσιο, Θεσσαλονίκη, Φλώρινα, Καστοριά, Έδεσσα, 28 Οκτωβρίου-2 Νοεμβρίου, 1984. Θεσσαλονίκη: Ίδρυμα Μελετών Χερσονήσου Αίμου, Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα. 1987, σελ. 346. http://books.google.com.au/books?id=_Fu5AAAAIAAJ&q=%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%87%CF%8E%CF%81%CE%B9%CE%B1,&dq=%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%87%CF%8E%CF%81%CE%B9%CE%B1,&source=bl&ots=Deik5KI-9Z&sig=OvhisVFK1kXJa5EoKVBf78mXW0M&hl=fr&sa=X&ei=4dt4UOT9I6bvygGD1oDABg&sqi=2&ved=0CCoQ6AEwAA. Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2012. 
  10. Βασίλης Γούναρης (1997). Περσεφόνη Καραμπάτη, επιμ. Η ελληνική αντεπίθεση στη Μακεδονία (1905-1906): 100 έγγραφα από το αρχείο του Υπουργείου των Εξωτερικών της Ελλάδος. Θεσσαλονίκη: Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα, σελ. 243. http://books.google.com.au/books?id=DtUtAQAAIAAJ&q=%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%87%CF%8E%CF%81%CE%B9%CE%B1,&dq=%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%87%CF%8E%CF%81%CE%B9%CE%B1,&source=bl&ots=zXdFQwvDYR&sig=FwmWkQjLKufyQYLc7o9-IbWn4LY&hl=fr&sa=X&ei=4dt4UOT9I6bvygGD1oDABg&sqi=2&ved=0CC8Q6AEwAQ. Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2012. 
  11. (Γαλλικά) Φοίβος Οικονομίδης (2011). Le jeu mondial dans les Balkans: Les relations gréco-yougoslaves de la Seconde Guerre mondiale à la Guerre froide 1941-1956 - 1941-1946. L'Harmattan, σελ. 116. ISBN 2296463169. http://books.google.com.au/books?id=GRplUPQ1WvUC&lpg=PA116&ots=mKEALA4n5m&dq=Kastanohoria&hl=fr&pg=PA116#v=onepage&q=Kastanohoria&f=false. Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2012. 
  12. Θανάσης Γεωργιάδης (21 Οκτωβρίου 2007). Μακεδονικά: Οι Βαλαάδες. Μακεδονία. http://www.makthes.gr/news/permanent/7810/. Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2012. 
  13. Π. Γιούλτση (28 Απριλίου 2012). «Κοζάνη: Επιστροφή στις ρίζες για τους Βαλαάδες». Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων. http://omogeneia.ana-mpa.gr/press.php?id=17269. Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2012. 
  14. «Στα Καστανοχώρια 26-28/10/2002». Σύλλογος Πεζοπορίας Ορειβασίας Τρικάλων. Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2012. 

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προτεινόμενη βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Αρχιμανδρίτης Μιλτιάδης - Δημήτριος Σιδερίδης, Τα Καστανοχώρια: επάλξεις και βωμοί, Νόστιμο, 1998

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]