Αλεξάνδρεια Ημαθίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°37′36″N 22°26′39″E / 40.62667°N 22.44417°E / 40.62667; 22.44417

Αλεξάνδρεια
Πόλη
Αλεξάνδρεια βρίσκεται στο τόπο Greece
Αλεξάνδρεια
Αλεξάνδρεια
Χώρα Ελλάδα
Περιφέρεια Κεντρική Μακεδονία
Υψόμετρο 6 μ
Πληθυσμός 14.821 (2011)
Ταχυδρομικός κώδικας 59300
Τηλεφωνικός κωδικός 23330
Ιστοσελίδα http://www.alexandria.gr/
Παραδοσιακή Μακεδονική φορεσιά από τον Γιδά

Η Αλεξάνδρεια είναι πόλη της Μακεδονίας. Είναι το τρίτο μεγαλύτερο οικιστικό συγκρότημα της Ημαθίας, με πληθυσμό 14.821 κατοίκους, και παρουσιάζει μεγάλη ανάπτυξη, καθώς πλησιάζει σε πληθυσμό τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ημαθίας, την Νάουσα. Κτισμένη στο κέντρο του μεγάλου κάμπου της κεντρικής Μακεδονίας, είναι το κέντρο και η έδρα του Δήμου Αλεξάνδρειας. Η πόλη αναπτύσσεται ταχύτατα, έχοντας ρόλο πόλης-δορυφόρου αναφορικά με τη Θεσσαλονίκη, από την οποία απέχει περίπου 50 χλμ ή 30 λεπτά με το τραίνο.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Αλεξάνδρεια παλιότερα ονομαζόταν Γιδάς. Ο οικισμός Γιδά αναγνωρίστηκε σε Κοινότητα Γιδά Β Δ 28-6-1918, Φ Ε Κ Α 152/1918. Περιελάμβανε τους οικισμούς με τον αντίστοιχο πληθυσμό απογραφής 1920: Γιδά - 844, Λιανοβέριον - 373, Παλαιοχώριον - 260, Πλατύ - 61 (μόνο υπάλληλοι του Σ. Σταθμού. Ο οικισμός Πλατέος ιδρύθηκε με τους πρόσφυγες), Σιδ. Σταθμός Γιδά - 22, Σχοινιά - 279. Η κοινότητα Γιδά υπήχθη στην Επαρχία Ημαθίας από την Επαρχία Θεσσαλονίκης ΝΔ 325/10-7-1941, ΦΕΚ Α257/1941. Αναγνωρίστηκε σε Δήμο ΒΔ 9-2-1948, ΦΕΚ Α56/1948. Η πόλη "Γιδά" μετονομάστηκε σε "Αλεξάνδρεια" και ο "Δήμος Αλεξανδρείας" ΒΔ 6-1-1953, ΦΕΚ Α10/1953.[1] Το 1997 με το πρόγραμμα Καποδίστριας συνενώθηκαν στον Δήμο οι κοινότητες (μετέπειτα Δημοτικά Διαμερίσματα) με τον αντίστοιχο πληθυσμό απογραφής 1991: Αλεξάνδρείας (έδρα) 13.319, Βρυσακίου 700, Καμποχωρίου 916, Λουτρού 1290, Νεοχωρίου 759, Νησίου 1.661. Σύνολο 18.645. Με το πρόγραμμα Καλλικράτης ο δήμος Αλεξάνδρειας επεκτάθηκε εκ νέου με την συγχώνευση και των Δήμων Πλατέος, Μελίκης και Αντιγονιδών.

Για την προέλευση του παλιού ονόματος έχουν διατυπωθεί διάφορες απόψεις όπως η προέλευση από την τουρκική λέξη gida (τροφή), από τη βυζαντινή οικογένεια των Γίδων, καθώς και από το γνωστό οικόσιτο ζώο. Κατά την άποψη τοπικού ερευνητή, η παλαιά ονομασία είναι Γηδάς και όχι Γιδάς, ανάγεται στο Βυζάντιο και σημαίνει "Γη Οδός".[2]

Οι κάτοικοι της Αλεξάνδρειας συμμετείχαν στην επανάσταση του 1821. Σπουδαίος αγωνιστής της επανάστασης του 1821 ήταν ο Ζήσης Γηδιώτης[3]. Κατά το Μακεδονικό Αγώνα, σπουδαίοι Αλεξανδρινοί Μακεδονομάχοι ήταν οι οπλαρχηγοί Τζόλας Περήφανος, Θεοχάρης Κούγκας (καπετάν Γηδιώτης) και Απόστολος Ματόπουλος, καθώς και ο δάσκαλος Θωμάς Κουκουλούδης[4].

Πολιτισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δημοτική Βιβλιοθήκη
Η Δημοτική Βιβλιοθήκη Αλεξάνδρειας ιδρύθηκε το 1986 με συλλογή 2.000 βιβλίων. Οι επισκέπτες της βιβλιοθήκης είναι κατά κύριο λόγο μαθητές Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου καθώς και εκπαιδευτικοί.
Η συλλογή της καλύπτει όλα τα θέματα των ανθρώπινων γνώσεων και αποτελείται από 14.700 τόμους βιβλίων, περιοδικά και οπτικοακουστικό υλικό. Επιπρόσθετα, διατηρεί μία συλλογή από τοπικό και ημερήσιο τύπο για την επικαιρότητα των μελών της στην ενημέρωση. Εμπλουτίζει τη συλλογή της με προσκτήσεις νέου υλικού από αγορές και από δωρεές που δέχεται από κατοίκους της πόλης και της περιφέρειας. Το Κοινωφελές Ίδρυμα Κοινωνικού και Πολιτιστικού έργου (Κ.Ι.Κ.Π.Ε.)[5], δώρισε στη βιβλιοθήκη 177 βιβλία λογοτεχνικού, ιστορικού και επιστημονικού περιεχομένου.

Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οδικές μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σε απόσταση 4 χιλιομέτρων από την πόλη διέρχεται η Εγνατία Οδός, η οποία ενώνει την πόλη με την Ηγουμενίτσα και τα Ιωάννινα προς τα δυτικά και την Θεσσαλονίκη, την Καβάλα και την Αλεξανδρούπολη προς τα ανατολικά.

ΚΤΕΛ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Αλεξάνδρεια εξυπηρετείται από τα ΚΤΕΛ Ημαθίας, με συχνά τοπικά και υπεραστικά δρομολόγια.

Σιδηροδρομικές μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Αλεξάνδρεια εξυπηρετείται από τον ομώνυμο σιδηροδρομικό σταθμό, που εγκαινιάστηκε το 1894, επί της σιδηροδρομικής γραμμής Θεσσαλονίκης - Φλωρίνης. Από το 2008 εξυπηρετείται από τον Προαστιακό Θεσσαλονίκης, ο οποίος συνδέει την πόλη με τη Θεσσαλονίκη και, κατόπιν, με την Έδεσσα.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]