Ομάρ Καγιάμ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ομάρ Καγιάμ
Omar Khayyam Profile.jpg
Όνομα غیاث الدین ابو الفتح عمر بن ابراهیم خیام نیشابوری
Γέννηση 18 Μαΐου[1] 1048[2]
Νισαπούρ, Περσία
Θάνατος 4 Δεκεμβρίου 1131 (83 ετών)
Σχολή Περσικά μαθηματικά, περσική ποίηση, περσική φιλοσοφία
Κύρια Ενδιαφέροντα Μαθηματικά, Φιλοσοφία, Αστρονομία, Ποίηση

Ο Ομάρ Καγιάμ (18 Μαΐου 10484 Δεκεμβρίου 1131) ήταν Πέρσης πολυμαθής, φιλόσοφος, μαθηματικός, αστρονόμος και ποιητής.

Ασχολήθηκε με την άλγεβρα και την γεωμετρία,[3] και συνέβαλε στην κατανόηση της θεωρίας των παράλληλων γραμμών. Γύρω στο 1074 εγκατέστησε αστεροσκοπείο και συνέταξε κατάλογο με ουράνια σώματα. Απεβίωσε στην ιδιαίτερη πατρίδα του, τη Νισαπούρ, όπου βρίσκεται και το μαυσωλείο του.

Η ποίηση του Ομάρ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η φήμη του Ομάρ Καγιάμ στην Δύση οφείλεται πρωτίστως στα τετράστιχά του (Rubáiyát), που πρώτος τα έκανε γνωστά μεταφράζοντάς τα στα αγγλικά ο Edward FitzGerald το 1859. Έκτοτε μεταφράστηκε σε πάμπολλες γλώσσες και σήμερα θεωρείται ένας από τους δημοφιλέστερους ποιητές όλων των εποχών. Ύμνησε επικούρειες απολαύσεις, κρασί και γυναίκες, για να προβάλει όμως εντονότερα τις φιλοσοφικές του σκέψεις, πολλές απ’ τις οποίες φαίνονται αιρετικές, αν σκεφτεί κανείς το περιβάλλον μέσα στο οποίο διαμορφώθηκαν. Άλλοι όμως μελετητές βλέπουν μυστικιστικά νοήματα στους στίχους του. Τρία δείγματα από ισάριθμα ρουμπαγιάτ :

XXV

Όμοια γι’ αυτούς πού για το Σήμερα φροντίζουν,
μα και γι’ αυτούς πού κάποιο Αύριο ατενίζουν
κράζει ο μουεζίνης απ’ τό Σκοτεινό Πυργί :
«Τρελοί ! η αμοιβή σας δεν είν’ ούτε Εδώ ούτ’ Εκεί».


XXXV

Γιά νά γνωρίσω το μυστήριο τής ζωής
κούπας τα χείλη άγγιξα, πήλινης, φτωχιάς.
Χείλος στό χείλος μού ψιθύρισε : όσο ζείς
πίνε• τί σαν πεθάνεις δεν ξαναγυρνάς.

LXXIV

Το χθές την τρέλλα αυτής της μέρας ετοιμάζει,
την αυριανή σιωπή, απελπισία ή δόξα.
Πιές, τι δεν ξέρεις από πού ήρθες και γιατί.
Πιές, τι δεν ξέρεις γιατί φεύγεις και για πού.

Ελληνικές μεταφράσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ρουμπαγιάτ : έμμετρη απόδοση Αργύρης Ευστρατιάδης ("Ηριδανός", 1970)
  • Ρουμπαγιάτ : έμμετρη απόδοση Χρ.Μαρκέτης(1975)

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Εγκυκλοπαίδεια Επιστήμη και Ζωή, ηλεκτρονική έκδοση.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Omar Khayyam Encyclopædia Britannica
  2. Seyyed Hossein Nasr & Mehdi Aminrazavi, “An Anthology of Philosophy in Persia, Vol. 1: From Zoroaster to ‘Umar Khayyam”, I.B. Tauris σε συνεργασία με το Institute of Ismaili Studies (2007)
  3. «Omar Khayyam». The MacTutor History of Mathematics archive. http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/Mathematicians/Khayyam.html. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
  • The Persian Poet (http://www.omar-khayyam.org) - Σελίδα με μεταφράσεις του Edward FitzGerald και βιογραφία.
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Omar Kayam της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).