Ομάρ Καγιάμ
Ο Ομάρ Καγιάμ (Ghiyās od-Dīn Abul-Fatah Omār ibn Ibrāhīm Khayyām Nishābūrī (περσικά: غیاث الدین ابو الفتح عمر بن ابراهیم خیام نیشابوری) ή Omar Khayyam, 18 Μαΐου 1048 – 4 Δεκεμβρίου 1131) ήταν Πέρσης ποιητής, μαθηματικός και αστρονόμος.
Ασχολήθηκε με την άλγεβρα και την γεωμετρία[1], και συνέβαλε στην κατανόηση της θεωρίας των παράλληλων γραμμών. Γύρω στο 1074 εγκατέστησε αστεροσκοπείο και συνέταξε κατάλογο με ουράνια σώματα. Απεβίωσε στην ιδιαίτερη πατρίδα του, τη Νισαπούρ, όπου βρίσκεται και το μαυσωλείο του.
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Η ποίηση του Ομάρ
Η φήμη του Ομάρ Καγιάμ στην Δύση οφείλεται πρωτίστως στα τετράστιχά του (Rubáiyát), που πρώτος τα έκανε γνωστά μεταφράζοντάς τα στα αγγλικά ο Edward FitzGerald το 1859. Έκτοτε μεταφράστηκε σε πάμπολλες γλώσσες και σήμερα θεωρείται ένας από τους δημοφιλέστερους ποιητές όλων των εποχών. Ύμνησε επικούρειες απολαύσεις, κρασί και γυναίκες, για να προβάλει όμως εντονότερα τις φιλοσοφικές του σκέψεις, πολλές απ’ τις οποίες φαίνονται αιρετικές, αν σκεφτεί κανείς το περιβάλλον μέσα στο οποίο διαμορφώθηκαν. Άλλοι όμως μελετητές βλέπουν μυστικιστικά νοήματα στους στίχους του. Τρία δείγματα από ισάριθμα ρουμπαγιάτ :
XXV
Όμοια γι’ αυτούς πού για το Σήμερα φροντίζουν,
μα και γι’ αυτούς πού κάποιο Αύριο ατενίζουν
κράζει ο μουεζίνης απ’ τό Σκοτεινό Πυργί :
«Τρελοί ! η αμοιβή σας δεν είν’ ούτε Εδώ ούτ’ Εκεί».
XXXV
Γιά νά γνωρίσω το μυστήριο τής ζωής
κούπας τα χείλη άγγιξα, πήλινης, φτωχιάς.
Χείλος στό χείλος μού ψιθύρισε : όσο ζείς
πίνε• τί σαν πεθάνεις δεν ξαναγυρνάς.
LXXIV
Το χθές την τρέλλα αυτής της μέρας ετοιμάζει,
την αυριανή σιωπή, απελπισία ή δόξα.
Πιές, τι δεν ξέρεις από πού ήρθες και γιατί.
Πιές, τι δεν ξέρεις γιατί φεύγεις και για πού.
[Επεξεργασία] Ελληνικές μεταφράσεις
- Ρουμπαγιάτ : έμμετρη απόδοση Αργύρης Ευστρατιάδης ("Ηριδανός", 1970)
- Ρουμπαγιάτ : έμμετρη απόδοση Χρ.Μαρκέτης(1975)
[Επεξεργασία] Βιβλιογραφία
- Εγκυκλοπαίδεια Επιστήμη και Ζωή, ηλεκτρονική έκδοση.
[Επεξεργασία] Παραπομπές
- ↑ "Omar Khayyam". The MacTutor History of Mathematics archive. http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/Mathematicians/Khayyam.html.
[Επεξεργασία] Εξωτερικοί σύνδεσμοι
- The Persian Poet (http://www.omar-khayyam.org) - Σελίδα με μεταφράσεις του Edward FitzGerald και βιογραφία.
 |
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Omar Kayam της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες). |
