Μπελίζ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Μπελίζε)
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 17°15′N 88°45′W / 17.25°N 88.75°W / 17.25; -88.75

Μπελίζ
Belize

Σημαία

Εθνόσημο
Εθνικό σύνθημα: Sub Umbra Florero (Lατινικά)
"Under the Shade I Flourish"
«Αναπτύσσομαι Κάτω από τη Σκιά»
Εθνικός ύμνος: Land of the Free
Γη των ελευθέρων α
Μπελμοπάν
17°15′N 88°46′W / 17.250°N 88.767°W / 17.250; -88.767 (Μπελμοπάν)
Μεγαλύτερη πόλη
Πόλη του Μπελίζ
Αγγλικάβ
Κοινοβουλευτική Δημοκρατία και Συνταγματική μοναρχία
Ελισάβετ Β΄
Σερ Κόλβιλ Γιανγκ
Ντιν Μπάροου
Ανεξαρτησία
από Ην. Βασίλειο
Ισχύον Σύνταγμα

21 Σεπτεμβρίου 1981
21 Σεπτεμβρίου 1981
 • Σύνολο
 • % Νερό
 • Σύνορα
Ακτογραμμή

22.966 km2 (150η)
0,7
516 km
386 km
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2009 
 • Πυκνότητα 

307.899[1] (175η) 
13,4 κατ./km2 (206η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

2,614 δισ. $[2] (161η)  
7.914 $[2] (91η) 
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

1,407 δισ. $[2] (160η)  
4.259 $[2] (89η) 
ΔΑΑ (2013) Green Arrow Up Darker.svg 0,702 (96η) – μεσαία
Νόμισμα Δολάριο Μπελίζε (BZD)
Κεντρική Ώρα (UTC -6)
Internet TLD .bz
Κωδικός κλήσης +501
α Βασιλικός ύμνος είναι το God Save the Queen
β Lingua franca τα Κριόλ, ομιλούνται και τα Ισπανικά

Η Μπελίζ[3] ή Μπελίσε είναι ανεξάρτητη χώρα της Κεντρικής Αμερικής, στις βορειοδυτικές ακτές της Καραϊβικής. Η έκτασή της είναι μόλις 22.966 τ.χλμ. και ο πληθυσμός 307.899 κάτοικοι που συγκροτείται από διάφορες φυλές, με βάση εκτιμήσεις του 2009[1]. Αποτελεί μια χερσαία παράκτια λωρίδα που εκτείνεται από νοτιοδυτικά προς βορειοανατολικά με συνολικό μήκος 278 χλμ. και συνορεύει νοτιοδυτικά με την Γουατεμάλα και βορειοανατολικά με το Μεξικό, όριο του οποίου είναι ο ποταμός Όντο, ενώ ανατολικά βρέχεται από την Καραϊβική. Πρωτεύουσα είναι σήμερα η Μπελμοπάν που οικοδομήθηκε μετά το 1961 όταν τότε μεγάλος τυφώνας κατέστρεψε την παλιά πρωτεύουσα Πόλη του Μπελίζ που βρίσκεται 80 χλμ. μακριά από τη σημερινή και η οποία συνεχίζει ν΄ αποτελεί το σπουδαιότερο εμπορικό και πολυπληθές κέντρο της χώρας.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Μπελίζ, πρώην Βρετανική Ονδούρα, απέκτησε την ανεξαρτησία της από τη Μεγάλη Βρετανία το Σεπτέμβριο του 1981.

Ταραχές του 2005[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 13 Ιανουαρίου του 2005, η κυβέρνηση του Σαΐντ Μούσα ανακοίνωσε τον προϋπολογισμό για το οικονομικό έτος 2005-2006. Ο προϋπολογισμός περιείχε μεγάλες φορολογικές ανατιμήσεις σε διάφορες επιχειρήσεις και προϊόντα πρώτης ανάγκης, συμπεριλαμβανομένων ανατιμήσεις της τάξης του 11% στον φόρο πώλησης ακίνητης περιουσίας, 5% σε οικονομικά ιδρύματα, 8% στον καπνό και 100% ανατίμηση στο ρούμι. Η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι οι καινούργιες αυξήσεις είναι εφάμιλλες με τις αυξήσεις που θεσπίστηκαν το 1998 από την προηγούμενη κυβέρνηση του Ενωμένου Δημοκρατικού Κόμματος (UDP). Οι νέοι φόροι, σε συνδυασμό με τη χρόνια, κατ' ισχυρισμό, οικονομική κακοδιαχείριση και διαφθορά από τη μεριά του Ενωμένου κόμματος του Λαού (PUP) ήταν η αφορμή για μαζικές διαδηλώσεις μπροστά από το κτήριο της Εθνοσυνέλευσης στις 15 Ιανουαρίου. Οι διαδηλωτές συγκρούστηκαν με την αστυνομία. Οι διαδηλώσεις συνεχίστηκαν και τη διάρκειας της επόμενης εβδομάδας.

Στις 20 Ιανουαρίου, οι επιχειρηματίες και τα εργατικά συνδικάτα δήλωσαν ότι προχωρούν σε κινητοποιήσεις και μαζική διήμερη απεργία. Η παροχή νερού διακόπηκε σε όλη τη χώρα, καθώς οι υπάλληλοι της επιχείρησης υδροδότησης δεν προσήλθαν στην εργασία τους. Στις 21 Ιανουαρίου, τα τοπικά δημοσιογραφικά πρακτορεία ανέφεραν διάσπαρτα επεισόδια στην πρωτεύουσα Μπελμοπάν, όπως κάψιμο κυβερνητικών κτηρίων και οδοφράγματα οργανωμένα από τους διαδηλωτές. Μπουκάλια και πέτρες εκτοξεύτηκαν εναντίον υπουργών καθώς έμπαιναν στο κυβερνητικό κτήριο. Επενέβησαν η αστυνομία και ο στρατός για να διαλύσουν την συγκέντρωση. Η κυβέρνηση είχε, θεωρητικά, εγκαταστήσει κάμερες παρακολούθησης και οχυρωματικό στα κτίρια που ήταν πιθανόν να συγκεντρωθούν οι διαδηλωτές.

Είναι η τρίτη φορά που έχουν γίνει ταραχές αυτού του τύπου στη χώρα. Η πρώτη φορά ήταν στην δεκαετία του 1950 και η δεύτερη φορά στη δεκαετία του 1980, όταν κατατέθηκε για ψήφιση ένα σχέδιο νόμου που έδινε μέρος της χώρας στη Γουατεμάλα.

Η Αξιωματική Αντιπολίτευση οργάνωσε δημόσια διαδήλωση έγινε στις 21 Ιανουαρίου στο Μπελμοπάν. Το κυβερνών κόμμα PUP είχε οργανώσει μία αντί-διαδήλωση. Υπήρχαν μαζικές διαμαρτυρίες έξω από το κτήριο της εθνοσυνέλευσης, κατά τη διάρκεια των οποίων προκλήθηκαν βίαια επεισόδια. Οι διαδηλωτές πετάξανε μπουκάλια και πέτρες στην αστυνομία. Η αστυνομία απάντησε με σφαίρες από καουτσούκ και δακρυγόνα. Οι πυροβολισμοί και οι σειρήνες, ακουγόντουσαν από το 1Κμ. Υπήρξε ένας εκκωφαντικός θόρυβος, αρκετά πιο δυνατός από πυροβολισμό, τα αίτια του οποίου δεν έχουν διευκρινιστεί. Αρκετοί διαδηλωτές συνελήφθησαν, συμπεριλαμβανομένου και του πιστού υποστηρικτή του UDP, Γέλλοουμαν. Η άδεια που είχε δοθεί στους διαδηλωτές έληξε στης 3μ.μ. αλλά δόθηκε μία ώρα διορία για να διαλυθούν οι διαδηλωτές. Στο τέλος της παράτασης, η αστυνομία έκανε συνεχείς εκκλήσεις στους διαδηλωτές να διαλυθούν, αλλά οι εκκλήσεις δεν εισακούστηκαν. Ο επιθεωρητής Jefferires διάβασε το Άρθρο περί διατάραξης της κοινής ειρήνης (Riot Act) στο πλήθος, και μετά από επιπλέον 40 λεπτά διορία, διάταξε τις παρατεταμένες αστυνομικές δυνάμεις να διαλύσουν το πλήθος. Η αστυνομία έριξε δακρυγόνα και σφαίρες από καουτσούκ, αλλά οι συνδικαλιστές επέλεξαν να κάνουν καθιστική διαμαρτυρία και αρνήθηκαν να φύγουν. Η αστυνομία τους μετέφερε κλωτσηδόν και χειροπόδαρα.

Η υπόλοιπη μέρα κύλησε ομαλά, αν και υπήρχαν καταγγελίες ότι δόκιμοι αστυνομικοί χρησιμοποίησαν άσκοπη βία, πάρα τις αντίθετες διαταγές που είχαν λάβει. Υπάρχουν επίσης αναφορές ότι οι αστυνομικοί περιόρισαν τους δόκιμους και τους αφαίρεσαν από τις παρατεταμένες δυνάμεις. Υπάρχουν και μαρτυρίες από τους διαδηλωτές ότι τα επεισόδια άρχισαν όταν ένας δόκιμος χτύπησε έναν διαδηλωτή στο κεφάλι με το υπηρεσιακό του ρόπαλο.

Εκλογική ήττα του Μούσα και άνοδος Μπάροου στην πρωθυπουργία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις εκλογές στις 7 Φεβρουαρίου του 2008 ηττήθηκε ο Μούσα και έπειτα από δέκα χρόνια η κυβέρνηση άλλαξε. Νέος Πρωθυπουργός και μάλιστα ο πρώτος μαύρος στην ιστορία του Μπελίσε έγινε ο Ντιν Μπάροου.[4]

Διακυβέρνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πολίτευμα της χώρας είναι η Βασιλευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία στα πλαίσια της Κοινοπολιτείας. Αρχηγός του Κράτους είναι η Βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ του Ηνωμένου Βασιλείου και εκπροσωπείται από τον Γενικό Κυβερνήτη, από το 1993 τον Κόλβιλ Γιανγκ. Αρχηγός της κυβέρνησης είναι ο Πρωθυπουργός. Από τις 8 Φεβρουαρίου του 2008 Πρωθυπουργός είναι ο Ντιν Μπάροου.

Το δικαίωμα ψήφου έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω. Ο εκλογικός νόμος τροποποιήθηκε την τελευταία φορά το 1998.[5]

Βουλευτικές εκλογές 2012[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν στις 7 Μαρτίου 2012, εξελέγησαν 31 βουλευτές. Ο πρωθυπουργός Ντιν Μπάροου και το Ενωμένο Δημοκρατικό Κόμμα (UDP) επανεξελέγησαν,ωστόσο έχασαν 8 έδρες από το αντιπολιτευόμενο Ενωμένο Κόμμα του Λαού (PUP[6][7]. Στις παράλληλες τοπικές εκλογές, το UDP κέρδισε 6 δήμους, ενώ το PUP πήρε 3 δήμους.


Βουλή των Αντιπροσώπων, 7 Μαρτίου 2012
Κόμματα Ψήφοι % Έδρες
Ενωμένο Δημοκρατικό Κόμμα 64,.976 50,37 17
Ενωμένο Κόμμα του Λαού 61.329 47,54 14
Εθνικό Κόμμα του Λαού 828 0,64
Ανεξάρτητοι 822 0,64
Όραμα Εμπνευσμένο από το Λαό 382 0,30
Σύνολο έγκυρα 128.999 100,00 31
Άκυρα 1.259
Σύνολο ψήφων (συμμετοχή 73,16%) 130.258
Εγγεγραμμένοι 178.054

Βουλευτικές εκλογές 2008[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις βουλευτικές εκλογές στις 7 Φεβρουαρίου του 2008 το κόμμα που κυβερνούσε επί δέκα χρόνια του Σαΐντ Μούσα ηττήθηκε και νικητής αναδείχθηκε το Ενωμένο Δημοκρατικό Κόμμα του Ντιν Μπάροου, με 25 επί συνόλου 31 εδρών στο Κοινοβούλιο[8].

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το προσδόκιμο ζωής το 2013 υπολογίστηκε στον συνολικό πληθυσμό στα 68,4 χρόνια (στους άνδρες 66,75 έτη και 70,13 στις γυναίκες)[1].

Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα