Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού Α.Ε.
Dei logo.svg
Είδος

Ανώνυμη Εταιρεία (

ΧΑΑ: ΔΕΗ)
Ίδρυση 1950
Έδρα Αθήνα
Πρόσωπα Αρθούρος Ζερβός (Διευθύνων Σύμβουλος και Πρόεδρος Δ.Σ.)
Προϊόντα/
Υπηρεσίες
Εξόρυξη λιγνίτη, παραγωγή, μεταφορά και διανομή ηλεκτρικής ενέργειας
Κέρδη €693,3 εκατ. (2009)[1]
Υπάλληλοι 22.582 (2009)[1]
Κύκλος εργασιών €6,030 δις (2009)[1]
Ιστότοπος ΔΕΗ Α.Ε.

Η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ) είναι ελληνική κρατικά ελεγχόμενη εταιρεία παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος. Είναι μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες στην Ελλάδα. Απασχολεί περίπου 22,000 εργαζόμενους [2] και αντιστοιχεί το 62% περίπου του συνολικού κύκλου εργασιών του κλάδου παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου και νερού στη χώρα [3]. Από το 2001 λειτουργεί ως ανώνυμη εταιρία και είναι εισηγμένη στα Χρηματιστήρια Αξιών Αθηνών και Χρηματιστήριο Αξιών Λονδίνου.

Ίδρυση της ΔΕΗ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όταν ιδρύθηκε η ΔΕΗ υπήρχαν 385 εταιρείες από τις οποίες οι 263 ιδιωτικές με απλή άδεια, οι 54 ιδιωτικές με προνομιακή άδεια και 58 δημοτικές ή κοινοτικές. Υπήρχαν και 10 ιδιωτικές χωρίς άδεια[4]Κατοχικά και μεταπελευθερωτικά τόσο η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος όσο και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος εκπονούν μελέτες για την αξιοποίηση των πλουτοπαραγαγωγικών πηγών της χώρας. Μελέτες εκπονεί και η U.N.R.R.A.[5] Το 1948, η EBASCO Services θα υποβάλει έκθεση για το ενεργειακό πρόγραμμα της Ελλάδος: αυτή προέβλεπε την κατασκευή υδροηλεκτρικών και θερμοηλεκτρικών εργοστασίων, την ενοποίηση του δικτύου και τον καθορισμό ενιαίας τιμής κατaνάλωσης. Όλα αυτά προϋπέθεταν ένα μόνο διαχειριστή. έτσι, με το ΦΕΚ αρ. φ. 169 07/08/1950, Περί ιδρύσεως δημοσίας επιχειρήσεως ηλεκτρισμού, συστήθηκε η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού.[6], Η σύσταση της ΔΕΗ τον Αύγουστο του 1950, συνιστά πράξη εθνικοποίησης της παραγωγής και διανομής της ηλεκτρικής ενέργειας. Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας θεωρήθηκε πλέον υπηρεσία κοινής ωφέλειας.[7] Είχε το αποκλειστικό προνόμιο της κατασκευής, λειτουργίας και εκμετάλλευσής υδροηλεκτρικών και θερμικών εργοστασίων, της χρήσης κατά προτίμηση εθνικών καυσίμων και της κατασκευής εθνικού δικτύου μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας. Επίσης το προνόμιο διάθεσης και πώλησης του παραγόμενου ηλεκτρικού ρεύματος. Έπρεπε να έχει οικονομική αυτάρκεια, να παρέχει στη φθηνότερη δυνατή τιμή το ρεύμα στους αγροτικούς και αστικούς πληθυσμούς, να μην κάνει διακρίσεις μεταξύ αστικών και αγροτικών πληθυσμών τόσο στη διανομή όσο και στην τιμολογιακή πολιτική της. Με τη λήξη των συμβάσεων ανάμεσα στο Ελληνικό Δημόσιο και στις ιδιωτικές εταιρείες, το προνόμιο της ΔΕΗ επεκτεινόταν και στις περιοχές των εταιρειών αυτών.[8] Το αρχικό κεφάλαιο της ΔΕΗ σχηματίσθηκε από τα κεφάλαια σε συνάλλαγμα, δραχμές, μηχανήματα, υλικά και υπηρεσίες που παρέχονταν από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα ανόρθωσης της αμερικανικής βοήθειας, από τις ιταλικές επανορθώσεις και από κεφάλαια του κρατικού προϋπολογισμού.[9] Όταν ιδρύθηκε η ΔΕΗ το 1950, η κατανάλωση ανά κάτοικο ήταν 88 Kwh το χρόνο, ενώ πέντε χρόνια αργότερα έφτασε τις 150 Kwh. Αντίστοιχα, το 1950 ο ηλεκτροδοτούμενος πληθυσμός της χώρας ήταν 55% του συνόλου, ενώ το 1955 έφτασε το 59,1 %.[10]

Μονοπώλιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ΔΕΗ, αντίθετα την κοινή πεποίθηση, δεν κατέχει πλέον την ιδιοκτησία του συνόλου του εθνικού δικτύου μεταφοράς και διανομής, συνολικού μήκους 208.000 χλμ. περίπου, παρά μόνο το 90% της εγκατεστημένης παραγωγής ηλεκτρικής ισχύος[11]. Η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας εποπτεύεται από τη ΡΑΕ (Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας) η οποία συστάθηκε το 1999 με σκοπό τον έλεγχο της τιμολογιακής και των άλλων πολιτικών του κλάδου και τη σταδιακή απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας έτσι ώστε η Ελλάδα να είναι σύμφωνη με τις οδηγίες περί ελεύθερου ανταγωνισμού και κατάργηση των μονοπωλιακών αγορών. Η μεταφορά του ρεύματος υψηλής & υπερυψηλής τάσης είναι αρμοδιότητα του ΑΔΜΗΕ (Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας), ενώ η μεταφορά & διανομή του ρεύματος χαμηλής & μέσης τάσης είναι αρμοδιότητα του ΔΕΔΔΗΕ (Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας)

Μονάδες παραγωγής και ορυχεία λιγνίτη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας είναι τα ατμοηλεκτρικά εργοστάσια (Πτολεμαΐδα, Μεγαλόπολη Άγιος Δημήτριος Κοζάνης, Μελίτη Φλώρινας κ.α.), υδροηλεκτρικά φράγματα (Κρεμαστών, Άγρας κ.α.) καθώς και εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος με την χρήση του ανέμου, τα λεγόμενα αιολικά πάρκα, τα οποία βρίσκονται κυρίως στα νησιά του Αιγαίου Πελάγους.

Επί του παρόντος, το 50% της συνολικής παραγωγής προέρχεται από καύση λιγνίτη, το 10% από πετρέλαιο, το 17% από φυσικό αέριο, το 10% από υδροηλεκτρικούς σταθμούς, το 6% από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) και το 7% από διασυνδέσεις.

Εκτός από το μονοπώλιο στην διάθεση της ηλεκτρικής ενέργειας, η ΔΕΗ κατέχει και τα περισσότερα απο τα ορυχεία Λιγνίτη της χώρας[εκκρεμεί παραπομπή] τα οποία διοχετεύουν τα εργοστάσια της με το κατάλληλο υλικό προς καύση[εκκρεμεί παραπομπή]. Τα ατμοηλεκτρικά εργοστάσια χρησιμοποιούν κατά μεγάλο μέρος λιγνίτη για την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος αλλά σε μερικές περιπτώσεις και πετρέλαιο. Τα μεγαλύτερα ορυχεία της Ελλάδας βρίσκονται στις περιοχές της Πτολεμαΐδας (Νομός Κοζάνης), του Αμυνταίου (Νομός Φλώρινας) και της Μεγαλόπολης (Νομός Αρκαδίας).

παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 «Ετήσια Οικονομική Έκθεση 2009». ΔΕΗ Α.Ε.. http://www.dei.gr/Images/EKTHESI%20GR%202009.pdf. Ανακτήθηκε στις 13 Αυγούστου 2010. 
  2. ICAP, στοιχεία 2009.
  3. ICAP, στοιχεία 2007.
  4. Νίκος Παντελάκης, Ο εξηλεκτρισμός της Ελλάδας. Από την ιδιωτική πρωτοβουλία στο κρατικό μονοπώλιο (1889-1956), εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα, 1991, σελ.197
  5. Νίκος Παντελάκης, Ο εξηλεκτρισμός της Ελλάδας. Από την ιδιωτική πρωτοβουλία στο κρατικό μονοπώλιο (1889-1956), εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα, 1991, σελ. 370-416
  6. 501, υποσ.1
  7. Νίκος Παντελάκης, Ο εξηλεκτρισμός της Ελλάδας. Από την ιδιωτική πρωτοβουλία στο κρατικό μονοπώλιο (1889-1956), εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα, 1991, σελ. 33
  8. Νίκος Παντελάκης, Ο εξηλεκτρισμός της Ελλάδας. Από την ιδιωτική πρωτοβουλία στο κρατικό μονοπώλιο (1889-1956), εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα, 1991, σελ. 417-418
  9. Νίκος Παντελάκης, Ο εξηλεκτρισμός της Ελλάδας. Από την ιδιωτική πρωτοβουλία στο κρατικό μονοπώλιο (1889-1956), εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα, 1991, σελ. 418
  10. Νίκος Παντελάκης, Ο εξηλεκτρισμός της Ελλάδας. Από την ιδιωτική πρωτοβουλία στο κρατικό μονοπώλιο (1889-1956), εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα, 1991, σελ. 436
  11. ΡΑΕ, ΔΕΣΜΗΕ, ΔΕΗ

Πηγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Νίκος Παντελάκης, Ο εξηλεκτρισμός της Ελλάδας. Από την ιδιωτική πρωτοβουλία στο κρατικό μονοπώλιο (1889-1956), εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα, 1991

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Στάθης Τσοτσορός, Ενέργεια και ανάπτυξη στη μεταπολεμική περίοδο. Η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού 1950-1992, ΚΝΕ/ΕΙΕ, Αθήνα 1995
  • Μαρία Μαυροειδή, «Οι έλληνες Μηχανικοί του ΕΜΠ στη Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού», στο:170 ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΚΑΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ,Επιστημονική Επιμέλεια Μ. Ασημακόπουλος, Γ. Καλογήρου, Ν. Μπελαβίλας, Θ.Π. Τάσιος, Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου, 4 & 5 Μαρτίου 2009, ΤΟΜΟΣ Α’, εκδ.ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ, Αθήνα 2012, σελ.445-454[1]

Εξωτερικές συνδέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]