Φρεάρριοι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Φρεάριοι)
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Φρεάρριοι
Γενικά στοιχεία
Ονομασία Φρεάρριοι
Άλλες ονομασίες Φρέαρροι ή Φρεαροί
Κύριος οικισμός Φρεάρριοι
Διοικητικά στοιχεία
Ταυτότητα δήμος της αρχαίας Αττικής
Ονομασία δήμου Δήμος Φρεαρρίων
Ονομασία δημότη Φρεάρριος
Φυλή Λεοντίδα
Τριττύς Παραλίας
Σύστημα εξουσίας Πόλη–κράτος
Πολιτικό σύστημα Αθηναϊκή Δημοκρατία
Τίτλος ηγέτη δήμαρχος
Λήψη αποφάσεων Αρχαία Βουλή & Δήμος
Αριθμός βουλευτών
1η περίοδος
508 – 307/306 π.Χ.
9
2η περίοδος
307/306–224/223 π.Χ.
9
3η περίοδος
224/223–201/200 π.Χ.
10
4η περίοδος
201/200 π.Χ.– 126/127
άγνωστος
5η περίοδος
126/127–3ος αιώνας
άγνωστος
Ιστορική εξέλιξη
Ίδρυση 508 ΠΚΕ
Λήξη 3ος αιώνας
Αντικαταστάθηκε από Δήμος Λαυρεωτικής
Λατρευτικές παραδόσεις
Μυθολογία Φρέαρρος
Αρχαιολογία
Περιοχή
Αρχαία Αττική
Σήμερα: θέση ανατολικά του Ολύμπου Αττικής
Greece (ancient) Attica Demos II-el.svg
Οι δήμοι της αρχαίας Αττικής
π  σ  ε

Οι Φρεάρριοι ή Φρέαρροι ή Φρεαροί, (αρχαία ελληνικά: Φρεάρριοι), (ο δήμος: Φρεαρρίων) ήταν αρχαίος οικισμός - πόλη και δήμος της Λεοντίδας (περιοχή της Αρχαίας Αττικής και φυλή της αρχαίας Αθήνας).

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο δήμος σύμφωνα με τον Στέφανο Βυζάντιο πήρε το όνομά του από τον μυθικό επώνυμο ήρωα Φρέαρρο ή σύμφωνα με τον Διονύσιο Σουρμελή από τις λέξεις «φρέαρ» και «άρδειν»,[1] άποψη με την οποία δεν συμφωνούν οι σύγχρονοι ερευνητές.[2]

Τοποθεσία του αρχαίου δήμου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο δήμος των Φρεαρρίων, ήταν δήμος της Παραλίας.[2] Η τοποθεσία του δήμου αυτού δεν έχει ακόμα ταυτιστεί επακριβώς με κάποια σημερινή περιοχή, αλλά σύμφωνα με τους ερευνητές, καθώς συνόρευε στα ανατολικά και στα νότια με τον δήμο της Αναφλύστου, αναφέρονται διάφορες τοποθεσίες όπως στις θέσεις «Αρί», «Μαρκάτι», «Όλυμπος» ή κοντά στη σημερινή Φέριζα,[3] του πρώην Δήμου Κερατέας και σήμερα του Δήμου Λαυρεωτικής. Σύμφωνα με τον John S. Traill το κέντρο του δήμου βρίσκεται σε θέση ανατολικά του όρους Ολύμπου Αττικής,[4] στην περιοχή της Λαυρεωτικής, η οποία υπάγεται στον Δήμο Λαυρεωτικής.

Σε διάφορες περιοχές, οι οποίες υπάγονταν παλαιότερα στον πρώην Δήμο Κερατέας, ο οποίος έχει ενσωματωθεί σήμερα στον Δήμο Λαυρεωτικής, βρίσκονταν οι αρχαίοι δήμοι των Δειραδιωτών, του Ποταμού Δειραδιωτών (θέση Άγιος Γιάννης-Φοβόλες), της Αμφιτροπής (Μητροπήσι), της Βήσας (Μπαρμπαλιάκη), της Αιγιλίας (Όλυμπος), των Κυρτιαδών ή Κυρτειδών (κοντά στη Κακή Θάλασσα ή το Δασκαλειό), του Θορικού, των Φρεαρίων (Αρί ή Μαρκάτι ή Όλυμπος) και της Κεφαλής (περιοχή Αγίου Σεραφείμ Ρουτζέρι Μεσοχώρι).[5]

Ο ερευνητής του 19ου αιώνα Διονύσιος Σουρμελής, τοποθετούσε τον δήμο των Φρεαρρίων, τον οποίο αναφέρει και με την ονομασία «Ζωφρέαρροι», στην περιοχή μεταξύ Καματερού και του χωριού Λιόσια (όχι τα γνωστά), τα οποία ταύτιζε με τον αρχαίο δήμο της Λουσίας. Η φαινομενική σχέση των λέξεων «Λουσία» και «Λιόσια» (η δεύτερη θεωρούμενη ως παραφθορά της πρώτης), η οποία δινόταν από τον Διονύσιο Σουρμελή[6] δεν αφορά βέβαια τους δήμους Άνω ή Κάτω Λιόσια, αλλά την περιοχή με την τοπωνυμία «Λιόσι», κοντά στο Τατόι. Την εποχή άλλωστε που γίνεται η καταγραφή, το 1854, δεν είχε ιδρυθεί ακόμη ο οικισμός Κάτω Λιόσια. Στα δε Άνω Λιόσια, ο ίδιος μελετητής τοποθετούσε τον αρχαίο δήμο των Φρεαρρίων, όπως επισημαίνουν οι νεότεροι ερευνητές.[7]

Η συμμετοχή του δήμου στην αρχαία Βουλή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο δήμος, η ύπαρξη του οποίου επιβεβαιώνεται και από διάφορες επιγραφές,[8] ως μέλος της Λεοντίδας φυλής, συμμετείχε με 9 βουλευτές στην αρχαία Βουλή των 500, κατά την πρώτη περίοδο (508 – 307/306 π.Χ.). Κατά τη δεύτερη (307/306 – 224/223 π.Χ.) αντιπροσωπευόταν επίσης με 9 βουλευτές, ενώ την τρίτη περίοδο (224/223 – 201/200 π.Χ.) ο δήμος αντιπροσωπευόταν με 10 βουλευτές στη Βουλή των 600. Κατά την τέταρτη (201/200 π.Χ. – 126/127) και την πέμπτη περίοδο (126/127 – 3ος αιώνας) είναι άγνωστος ο αριθμός βουλευτών–αντιπροσώπων του δήμου.

Οι κάτοικοι των Φρεαρρίων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όστρακο με το όνομα "Θεμιστοκλής Νεοκλέους".

Ο δημότης των αρχαίων Φρεαρρίων ονομαζόταν Φρεάρριος ή Φρεάριος.[9][10] Ο δήμος, του οποίου ο πιο γνωστός δημότης ήταν ο Θεμιστοκλής,[11] ήταν πολύ μεγάλος και πιθανότατα αποτελείτο από πολλούς οικισμούς, επίσης αρκετά μεγάλους, οι οποίοι βρίσκονταν σε μικρή απόσταση ο ένας από τον άλλο.

Προσωπικότητες από τους Φρεαρρίους[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υπήρξαν διάφοροι γνωστοί πολίτες από τον δήμο των Φρεαρρίων, όπως ο Βίων ο Φρεάρριος, ο βουλευτής Δάμων ο Φρεάρριος,ο βουλευτής Δήμαρχος ο Φρεάρριος, ο πρεσβευτής Δημήτριος ο Φρεάρριος γιος του Διονυσίου, ο Δημοτίων ο Φρεάρριος γιος του Δήμωνος, ο Δημόφιλος ο Φρεάρριος γιος του Δήμωνος, ο βουλευτής Διάκριτος ο Φρεάρριος γιος του Διεύχους, ο γραμματέας της αρχαίας Βουλής Διεύχης ο Φρεάρριος γιος του Δημάρχου, ο δικαστής Διόδωρος ο Φρεάρριος, ο Δρακοντίδης ο Φρεάρριος γιος του Αρχαγάθου, ο βουλευτής Δωρίμαχος ο Φρεάρριος γιος του Δωριμάχου κ.α.[12] Από τους πλέον γνωστούς, οι οποίοι είχαν κάποιου είδους σχέση με το δήμο ή την περιοχή του ήταν επίσης οι:

  • Θεμιστοκλής, γεννήθηκε στο δεύτερο μισό του έκτου αιώνα π.Χ. (είχε ενταχθεί στον δήμο).[13]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές - σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Διονύσιος Σουρμελής, "Αττικά: ή περί δήμων Αττικής εν οις και περί τινων μερών του Άστεως". Υπό Διονύσιου Σουρμελή. Έκδοσις πρώτη. Τύποις Αλεξάνδρου Κ. Γκαρπολά, Εν Αθήναις 1854 και "Attika hē peri dēmōn Attikēs en hois kai peri tinōn merōn asteōs", Dionysios Surmelēs, Gkarpola, 1854, σελ. 69: [...] "Φρέαρροι• ο δημότης Φρεάρριος• εκλήθησαν Φρέαρροι παρά το φρέαρ και άρδειν, διότι, μη ούσης αυτόθι πηγής ρεούσης, εχρώντο οι κάτοικοι τα φρεάτια ύδατα και εις πόσιν και εις αρδευσιν Ο Στέφανος όμως λέγει ότι ο δήμος ωνομάσθη από Φρεάρρου επισημου εν Αθήναις ήρωος. Εις το όνομα του δήμου τούτου προσετέθη μία συλλαβή, και καλείται ζωφρέαρροι. Κείται δε μεταξύ του νυν Καματερού, ου η κώμη εθεμελιώθη νεωστί προ ετών περίπου εκατόν, και του χωρίου Λιόσια, οικισθέν προ του Καματερού• ώνομάσθη δε το μεν Καματερόν από του πρώτου οικιστού Καματερού επονομαζομένου, το δε Λιόσια από του πρώτου οικιστού Λιόσια προσαγορευομένου• έστι δε Λιόσια φωνη αλβανική σημαίνουσα γέροντα, τιμητικόν όνομα, ως εν τω δήμω Λουσίας ερρέθη περί τούτου.". [...]
  2. 2,0 2,1 [...] "Phrearrhii: (Φρεάρριοι; Phreárrhioi). Large Attic Paralia deme of the Leontis phyle, with nine (ten) bouleutaí. The name is not derived from φρέαρ/phréar, 'well, shaft', rather it is pre-Greek [1. 74568]. The find of a cult calendar secures its location to the north of the southern Attic Olympus [2] at modern Pheriza. In the east and south P. bordered on Anaphlystus [1. 74f.; 2]. Quarries in P.: [1. 78568]. Themistocles was from P." [...], Lohmann, Hans (Bochum), Phrearrhii
  3. [...] "Φέριζα: Ημιορεινός οικισμός (υψόμ. 120 μ.) του νομού Αττικής. Υπάγεται διοικητικά στον δήμο Κερατέας". [...], Φέριζα
  4. John S. Traill: Demos and trittys. Epigraphical and topographical studies in the organization of Attica. Athenians Victoria College, Toronto 1986, p. 131.
  5. Κερατέα Ιστορική Αναδρομή, από την ιστοσελίδα: hpolhmas.com
  6. Διονύσιος Σουρμελής, "Αττικά ή Περί δήμων Αττικής", Αθηναι 1854, [...] "το Λουσία αναλυόμενον ποιεί το Λιόσια". [...]
  7. Αμαλία Διώτη, "Αρχαίοι δήμοι της δυτικής Αττικής. Ο αρχαίος δήμος του Χολαργού. Α: Ιστορικά στοιχεία Β: Αρχαιολογικά Ευρήματα" και Αρχαίοι δήμοι της δυτικής Αττικής, ο αρχαίος δήμος του Χολαργού : α: Ιστορικά στοιχεία, β: αρχαιολογικά ευρήματα,(πτυχιακή εργασία), επόπτες: Ιφιγένεια Λεβέντη, Δημήτρης Παλαιοθόδωρος, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας - Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Βόλος 2005, σελ. 25-26.
  8. Φρεαρ Attica (IG I-III), στην ιστοσελίδα: epigraphy.packhum.org
  9. Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", ("Stephani Byzantii Ἐθνικων quæ supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), [...] "Φρέαρροι, δήμος Αθήνησι της Λεοντίδος φυλής, από Φρεάρρου Αθήνησιν επισήμου ήρωος. ο δημότης Φρεάρριος. τα τοπικά Φρεαρρόθεν, Φρεαρρόνδε, Φρεαρροί". [...], σελ. 300.
  10. Δανιήλ ο Μάγνης, "Λεξικόν Ιστορικομυθικόν και Γεωγραφικόν, συντεθέν υπό Δανιήλου Δημητρίου Μάγνητος του εκ του Πηλίου όρους εκ κωμοπόλεως Αγίου Λαυρεντίου, εις χρήσιν της ελληνικής νεολαίας". Εκ της Ελληνικής τυπογραφίας Φραγκίσκου Ανδρεώλα. Εν Βενετία 1834.Lexikon historikomythikon kai geographikon (etc.)(Historisch-mythologisches und geographisches Wörterbuch etc.) neograece, Daniel Demetrios Magnes, Andreola, 1834, [...] "Φρεαροί, ή Φρεαρροί, δήμος της Αττικής, εκ της Λεοντίδος φυλής" (Κάτοικ. Φρεάριος)". [...], σελ. 588.
  11. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι», «Θεμιστοκλής», 1.1: [...] "Θεμιστοκλεῖ δὲ τὰ μὲν ἐκ γένους ἀμαυρότερα πρὸς δόξαν ὑπῆρχε• πατρὸς γὰρ ἦν Νεοκλέους οὐ τῶν ἄγαν ἐπιφανῶν Ἀθήνησι, Φρεαῤῥίου τῶν δήμων ἐκ τῆς Λεοντίδος φυλῆς, νόθος δὲ πρὸς μητρός, ὡς λέγουσιν• Ἀβρότονον Θρήισσα γυνὴ γένος• ἀλλὰ τεκέσθαι τὸν μέγαν Ἕλλησίν φημι Θεμιστοκλέα". [...]
  12. Δημότες των Φρεαρρίων. Αναζήτηση με τη λέξη-κλειδί στον τόπο (Place): FREARRIOS (στα κεφαλαία αγγλικά), στις ιστοσελίδες: empressattica.com και atheniansproject.com του Προγράμματος «Αθηναίοι» = Athenians Project
  13. Ιάκωβος Ρίζος Ραγκαβής, "Τα Ελληνικά, ήτοι περιγραφή γεωγραφική, ιστορική, αρχαιολογική και στατιστική της αρχαίας και νέας Ελλάδος. Συνταχθείσα υπό Ιακώβου Ρ. Ραγκαβή, εις τρεις τόμους. Ων ο Α' διαλαμβάνει την Στερεάν, Ανατολικήν και Δυτικήν Ελλάδα, ο Β' την Πελοπόννησον και ο Γ' τας νήσους τας τε ελευθέρας και μη, και τον πίνακα, και εκδοθείσα υπό Κωνσταντίνου Αντωνιάδου."... τόμοι 1-3, Εκ του τυπογραφείου Κ. Αντωνιάδου. Εν Αθήναις 1853-1854, Ta Hellenkika: etoi perigraphe, geographike, historike, archaiologike, kai statistike tes archaias kai neas Hellados, Iakobos R. Rankabes, Ek tou typ. K. Antoniadou, 1853, Τόμος 1, σελ. 279: [...] "Φρέαρροι, δήμος φυλής Λεοντίδος εν αγνώστω θέσει• ο Θεμιστοκλής ην εκ του δήμου τούτου (7 = Πλουταρχ. Θεμιστ. κ. 1)• οι δημόται Φρεάρριοι (8 = Ετυμολ. μέγα - Ησυχ. - Σουίδ.).". [...]

Πηγές – βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρωτογενείς πηγές

Δευτερογενείς πηγές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]



Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Frearri της Ιταλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).