Μετάβαση στο περιεχόμενο

Σύνδρομο γονικής αποξένωσης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Σύνδρομο Γονικής Αποξένωσης)
 Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί.
Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 21/03/2021.

Το σύνδρομο γονικής αποξένωσης (ΣΓΑ, αγγλικά: parental alienation syndrome, PAS) είναι αμφιλεγόμενος όρος που εισήγαγε το 1985 ο Αμερικανός παιδοψυχίατρος Richard A. Gardner. Ο Gardner τον χρησιμοποίησε για να περιγράψει περιπτώσεις στις οποίες ένα παιδί εκδηλώνει επίμονη και, κατά την εκτίμησή του, αδικαιολόγητη απαξίωση ή εχθρότητα προς τον έναν γονέα, κυρίως στο πλαίσιο διαφορών για τη γονική μέριμνα. Απέδιδε τη συμπεριφορά αυτή σε συνδυασμό επιρροής ή χειραγώγησης από τον άλλο γονέα και παραγόντων που προέρχονταν από το ίδιο το παιδί.[1]

Η επιστημονική εγκυρότητα και η αξιοπιστία του ΣΓΑ ως αυτοτελούς διάγνωσης έχουν αμφισβητηθεί, με την κριτική να επικεντρώνεται στην περιορισμένη εμπειρική τεκμηρίωσή του.[2] Η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία έχει δηλώσει ότι δεν έχει υιοθετήσει επίσημη θέση σχετικά με το λεγόμενο σύνδρομο, επισημαίνοντας παράλληλα την έλλειψη επαρκών δεδομένων για την τεκμηρίωσή του.[3] Το ΣΓΑ δεν περιλαμβάνεται ως αυτοτελής ψυχική διαταραχή ούτε στο DSM-5-TR της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας ούτε στην ICD-11 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.[4][5] Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας διευκρινίζει ότι συναφείς περιπτώσεις μπορούν να υπαχθούν στην ευρύτερη κατηγορία «πρόβλημα στη σχέση φροντιστή–παιδιού».[6]

Αμφιλεγόμενη παραμένει και η χρήση του όρου σε δικαστικές διαφορές για την επιμέλεια παιδιών. Οδηγός του αμερικανικού National Council of Juvenile and Family Court Judges συνιστά στα δικαστήρια να μην αποδέχονται πραγματογνωμοσύνες που βασίζονται στο ΣΓΑ, χαρακτηρίζοντας τη θεωρία επιστημονικά απαξιωμένη.[7] Το 2024, το Family Justice Council της Αγγλίας και της Ουαλίας ανέφερε ότι το ΣΓΑ στερείται αποδεικτικής βάσης και θεωρείται επιβλαβής ψευδοεπιστήμη. Παράλληλα, διέκρινε το ΣΓΑ από συγκεκριμένες αποξενωτικές συμπεριφορές, των οποίων η ύπαρξη και οι επιπτώσεις στο παιδί πρέπει να εξετάζονται με βάση τα πραγματικά περιστατικά κάθε υπόθεσης.[8]

Θεωρία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Richard A. Gardner, MD, είναι ο δημιουργός και κύριος υποστηρικτής της θεωρίας του συνδρόμου γονικής αποξένωσης (PAS). Πριν από την αυτοκτονία του, ο Gardner ήταν ένας μη αμειβόμενος μερικής απασχόλησης κλινικός καθηγητής παιδοψυχιατρικής στο Κολλέγιο Ιατρών και Χειρουργών του Πανεπιστημίου της Κολούμπια. Το εισόδημά του προερχόταν κυρίως από την εργασία του ως ιατροδικαστικός ειδικός.

Το PAS αναπτύχθηκε από τον Dr. Richard Gardner το 1985 με βάση τις προσωπικές του παρατηρήσεις και την εργασία του ως ειδικού μάρτυρα, συχνά για λογαριασμό πατέρων κατηγορουμένων για την παρενόχληση των παιδιών τους. Ο Gartner υποστήριξε ότι το PAS είναι πολύ συνηθισμένο και είδε εκδηλώσεις αυτού του συνδρόμου σε πάνω από το 90% των συγκρούσεων για επιμέλεια που αξιολόγησε - ακόμα και όταν δεν υποβλήθηκαν ισχυρισμοί κακοποίησης (Gardner, 1987, σ. 67). Ο Gartner (6 Σεπτεμβρίου 1993) ισχυρίστηκε ότι το PAS είναι «διαταραχή των παιδιών, που προκύπτει σχεδόν αποκλειστικά από διαμάχες επιμέλειας παιδιών, όπου ένας γονέας (συνήθως η μητέρα) προωθεί το παιδί να μισεί τον άλλο γονέα (συνήθως τον πατέρα). "

Η θεωρία της PAS του Gardner έχει επηρεάσει βαθιά το πώς τα δικαστικά συστήματα στη χώρα μας χειρίζονται καταγγελίες για σεξουαλική κακοποίηση παιδιών, ειδικά κατά τη διάρκεια διαζυγίου.[εκκρεμεί παραπομπή]

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ Gardner, Richard A. (1985). «Recent Trends in Divorce and Custody Litigation» (στα αγγλικά). Academy Forum 29 (2): 3–7. https://www.fact.on.ca/Info/pas/gardnr85.pdf. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουλίου 2026.
  2. ↑ Faller, Kathleen Coulborn (1998). «The Parental Alienation Syndrome: What Is It and What Data Support It?» (στα αγγλικά). Child Maltreatment 3 (2): 100–115. doi:10.1177/1077559598003002005. https://archive.org/details/sim_child-maltreatment_1998-05_3_2/page/100.
  3. ↑ «Statement on Parental Alienation Syndrome» (στα Αγγλικά). American Psychological Association. 2008. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουλίου 2026.
  4. ↑ American Psychiatric Association (2022). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (στα Αγγλικά) (5th ed., text rev. έκδοση). American Psychiatric Association Publishing. doi:10.1176/appi.books.9780890425787. ISBN 978-0-89042-575-6.
  5. ↑ «Parental alienation» (στα Αγγλικά). World Health Organization. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουλίου 2026.
  6. ↑ «Parental alienation» (στα Αγγλικά). World Health Organization. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουλίου 2026.
  7. ↑ «A Judicial Guide to Child Safety in Custody Cases» (PDF) (στα Αγγλικά). National Council of Juvenile and Family Court Judges. 2008. σελίδες 12–13. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουλίου 2026.
  8. ↑ «Family Justice Council Guidance on responding to allegations of alienating behaviour» (PDF) (στα Αγγλικά). Family Justice Council. Δεκέμβριος 2024. σελίδες 4–5. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουλίου 2026.

Βιβλιογραφία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

(Τα ελληνικά κείμενα του Gardner μεταφράστηκαν από τους: Χριστοδουλάκη Θεοδόση, ψυχίατρο, Σιγανό Δημήτρη, ιατρό, και Γκολφινόπουλο Χαράλαμπο, καλλιτέχνη).

  • Jeffrey P. Wittmann: Custody Chaos, Personal Peace.
  • Richard A. Warshak: Divorse Poison.
  • Carleen Brennan, Michael Brennan: Custody for Fathers.
  • Eekelar J and Sandford K, 1978, Family Violence, an international and interdisciplinary study, Canada.
  • Council of Europe, 1980, Legal Affairs, Criminological aspects of the ill treatment of children in the family, Strasbourg.
  • Martin Herbert, Χωρισμός και διαζύγιο-αντιμετώπιση προβλημάτων παιδιού και εφήβου, εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα.
  • Λάνσκι Βίκυ, Αντιμετωπίζοντας το παιδί μετά το διαζύγιο (σελ. 125-127 παρεμπόδιση της επικοινωνίας από τη μητέρα, ψευδείς κατηγορίες για παρενόχληση).
  • Αγάθωνος- Γεωργοπούλου Ε., εκδόσεις Γρηγόρη, Ινστιτούτο υγείας του παιδιού, σελίδες 254 (έκπτωση από τη γονική μέριμνα* αρ. 1537 ΑΚ), 262 (συναισθηματική κακοποίηση), 250-256 (κακή άσκηση γονικής μέριμνας (αρθ. 1532). Μελέτες
  • Elkman, O’Sullivan, 1991, Ποιος μπορεί να πιάσει ένα ψεύτη. Αμερικανός Ψυχολ., Νο 46, σελ. 913-920.
  • Gardner, 1987, Το γονικό σύνδρομο αποξένωσης και η διαφοροποίηση μεταξύ της κατασκευασμένης και γνήσιας κατάχρησης φύλων παιδιών.
  • Gardner, 1989, Οικογενειακή αξιολόγηση στις μεσολαβήσεις επιτήρησης παιδιών, διαιτησία και προσφυγή στο δικαστήριο
  • Hodges 1991, Επεμβάσεις για τα παιδιά του διαζυγίου, Νέα Υόρκη.
  • Shepard, 1992, Παιδί- επίσκεψη και εσωτερική κατάχρηση. Ευημερία παιδιών, Νο 71, σελ. 357-367. Turkat, 1993, Το διαζύγιο αφορούσε το κακόβουλο σύνδρομο μητέρων. Περιοδικό της οικογενειακής βίας.
  • The American Psychiatric Association (1994), Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fourth Edition (DSM* IV).
  • Washington, D.C.: American Psychiatric Association. (1985), Recent trends in divorce and custody litigation.
  • Academy Forum (a publication of the American Academy of Psychoanalysis), 29(2):3-7. (1986), Child Custody Litigation: A Guide for Parents and Mental Health Professionals.
  • Cresskill, New Jersey: Creative Therapeutics, Inc. (1987a), The Parental Alienation Syndrome and the Differentiation Between False and Genuine Child Sex Abuse.
  • Cresskill, New Jersey: Creative Therapeutics, Inc. (1987b), Child Custody. In Basic Handbook of Child Psychiatry, ed. J.D.
  • Noshpitz, Vol. V, pp. 637–646. New York: Basic Books, Inc. (1989), Family Evaluation in Child Custody Mediation, Arbitration, and Litigation.
  • Cresskill, New Jersey: Creative Therapeutics, Inc. (1992), The Parental Alienation Syndrome: A Guide for Mental Health and Legal Professionals.
  • Cresskill, New Jersey: Creative Therapeutics, Inc.(1998), The Parental Alienation Syndrome, Second Ed.
  • Arditti, 1992, Παράγοντες σχετικά με την επιτήρηση, την επικοινωνία και την υποστήριξη παιδιών για τους διαζευγμένους πατέρες.
  • Turkat D, 1995, Διαζύγιο σχετικό με το σύνδρομο της κακόβουλης μητέρας, Περιοδικό της Οικογενειακής Βίας, Τόμος 10, αριθμός 13, ΙΙ, σελ 253* 264.
  • Turkat D, 1994, Παρεμπόδιση Επικοινωνίας των παιδιών μέσα στο διαζύγιο, Ίδρυμα της Φλώριδας, Ψυχολογίας και Πανεπιστήμιο του Κολεγίου της Φλώριδας.
  • Η Αμερικανική ψυχιατρική ένωση (1994), Διαγνωστικό και στατιστικό εγχειρίδιο των διανοητικών διαταραχών, τέταρτη έκδοση (δσμ- IV) . Ουάσιγκτον, DC: Αμερικανική ψυχιατρική ένωση.
  • Gardner (1986), Προσφυγή στο δικαστήριο επιμέλειας παιδιών: Ένας οδηγός για τους γονείς και τους ψυχοθεραπευτές.
  • Gardner (1987a), το γονικό σύνδρομο αλλοτρίωσης και η διαφοροποίηση μεταξύ της ψεύτικης και αληθινής κακοποίησης παιδιών.
  • Gardner (1998), το γονικό σύνδρομο αλλοτρίωσης, δεύτερη έκδοση.
  • Το Συμβούλιο Δικαιωμάτων Παιδιών, 1994, Ετήσιο Φυλλάδιο Συμβάσεων, Ουάσιγκτον.
  • Abarbanel A: shared parenting after separation and divorce: a study of joint custody. Am. J Orthopsychiatry 49:320- 329, 1979.
  • Emery R : The truth about children and divorce. Penguin group,2004
  • Friedman HJ,the father's parenting experience in divorce. Am.J Psychiatry 137:1177- 1182,1980
  • Gunsberg L, Hymovitz P : divorce and custody, The analytic press, Inc. 2005.
  • Stewart Rein: betrayal of the child, Lotus press 2003.
  • Benedicte Goudard, Διδακτορική διατριβή στην ψυχιατρική σχολή της Grenoble, 2008 Le Syndrome d’Aliénation Parentale. Thèse de Bénédicte Goudard.
  • Έκθεση Επιτρόπου Κύπρου, Ιούλιος 2012.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Σύνδρομο_γονικής_αποξένωσης&oldid=11798944"