Πρίγκιπας Ανδρέας της Ελλάδας και της Δανίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Πρίγκιπας Ανδρέας
Πρίγκιπας της Ελλάδας και της Δανίας
Prince Andrew of Greece.JPG
Ο Πρίγκιπας Ανδρέας το 1913
Σύζυγος Πριγκίπισσα Αλίκη του Μπάττενμπεργκ (1903-1944)
Επίγονοι Μαργαρίτα, Πριγκίπισσα του Χοενλόε-Λάνγκεμπουργκ
Θεοδώρα, Μαρκησία της Βάδης
Καικιλία, Μεγάλη Δούκισσα της Έσσης
Σοφία, Πριγκίπισσα Γεωργίου του Ανόβερου
Πρίγκιπας Φίλιππος, Δούκας του Εδιμβούργου
Οίκος της Ελλάδας
Πατέρας Γεώργιος Α΄ της Ελλάδας
Μητέρα Όλγα της Ελλάδας
Γέννηση 2 Φεβρουαρίου 1882
Αθήνα, Ελλάδα
Θάνατος 3 Δεκεμβρίου 1944 (62 ετών)
Μόντε Κάρλο, Μονακό
Τόπος ταφής Βασιλικό Κοιμητήριο, Τατόι, Αθήνα, Ελλάδα
Θρησκεία Χριστιανός Ορθόδοξος
Commons page Πολυμέσα σχετικά με το θέμα
δεδομέναπ  σ  ε )

Ο Πρίγκιπας Ανδρέας της Ελλάδας και της Δανίας (2 Φεβρουαρίου 1882 - 3 Δεκεμβρίου 1944) ήταν το έβδομο παιδί και ο τέταρτος γιος του Βασιλιά Γεωργίου Α΄ των Ελλήνων και της Βασίλισσας Όλγας των Ελλήνων. Είναι πατέρας του Φίλιππου πρίγκιπα της Ελλάδας και μετέπειτα δούκα του Εδιμβούργου ως συζύγου της Ελισάβετ Β΄ του Ηνωμένου Βασιλείου.

Γέννηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Πρίγκιπας Ανδρέας γεννήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 1882 στην Αθήνα. Διδάχθηκε τα αγγλικά από τους επιστάτες καθώς αυτός μεγάλωνε, αλλά σε συνομιλίες με τους γονείς του αρνιόταν να μιλήσει οτιδήποτε, εκτός από τα ελληνικά. Στη συνέχεια όμως μιλούσε και άλλες γλώσσες, όπως γερμανικά, δανικά, ρωσικά και γαλλικά.

Δράση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Φοίτησε στη Σχολή Ευελπίδων και, όπως και για τα άλλα τέκνα του Γεωργίου Α΄, οι σπουδές του ήταν πλήρεις, χωρίς καμιά διάκριση από τους κοινούς Ευέλπιδες.[1] Αυτό οφειλόταν στον διοικητή της σχολής Ευελπίδων Νικόλαο Ζορμπά, ο οποίος είχε αρνηθεί να δώσει προαγωγή στον πρίγκιπα Ανδρέα σε αντίθεση με τον συμμαθητή του Θεόδωρο Πάγκαλο. Εξαιτίας αυτής της κίνησης, δημιουργήθηκε επεισόδιο μεταξύ Παλατιού-Ζορμπά, το οποίο όμως δεν συνεχίστηκε.

Συμπλήρωσε τις σπουδές του στην Γερμανία, έλαβε μέρος στους Βαλκανικούς Πολέμους ως αξιωματικός τού Ιππικού και στη συνέχεια στη Μικρά Ασία. Τον Ιούλιο του 1921 μετά την κατάληψη του Εσκί Σεχίρ, έφθασε ως διοικητής της 12ης μεραρχίας με το βαθμό του υποστράτηγου, στο μικρασιατικό μέτωπο. Προήχθη αμέσως σε αντιστράτηγο τον Ιούλιο του 1921 πριν την εκστρατεία του Σαγγαρίου.

Ως αντιστράτηγος ήταν διοικητής του Β' Σώματος Στρατού, το οποίο έπρεπε να κινηθεί δια μέσου της Αλμυράς Ερήμου για την κατάληψη της Άγκυρας[1]. Οι άνδρες του έφτασαν στο σημείο να τον αποκαλούν στις μεταξύ τους συζητήσεις "καψοκαλύβα", λόγω της τακτικής τού να διατάζει την πυρπόληση των αγροτικών κατοικιών των τούρκων χωρικών[2]

Μετά τη λήξη των επιχειρήσεων της αποτυχημένης εκστρατείας Σαγγαρίου-Αγκύρας (Σεπτέμβριος 1921) του αφαιρέθηκε η διοίκηση του Β' Σώματος Στρατού από τον διοικητή της Στρατιάς αντιστράτηγο Παπούλα[3] λόγω ανικανότητας και καταφανούς ανεπάρκειας στη διοίκηση μεγάλων μονάδων στρατού. Πριν τη λήξη της Μικρασιατικής εκστρατείας έφυγε από την Μικρά Ασία και επέστρεψε στην Ελλάδα.

Μετά την Μικρασιατική Καταστροφή και την επανάσταση του Πλαστήρα, με διαταγή του Πάγκαλου ο Πρίγκιπας Ανδρέας συνελήφθη στην Κέρκυρα τον Νοέμβριο του 1922 από τον συνταγματάρχη Χρήστο Λούφα και μεταφέρθηκε στην Αθήνα για να δικαστεί από έκτακτο στρατοδικείο. Είχε προηγηθεί η δίκη και η εκτέλεση των έξι, το πρωΐ της 15 Νοεμβρίου 1922. Στη δίκη που ακολούθησε, ο πρίγκιπας Ανδρέας καταδικάσθηκε σε θάνατο με την κατηγορία της αρνήσεως εκτελέσεως διαταγής του αρχηγού της στρατιάς κατά τις μάχες του Σαγγαρίου τον Αύγουστο του 1921[4].

Η απόφαση όμως δεν εκτελέστηκε από την Επαναστατική Στρατιωτική Κυβέρνηση, λόγω μεσολάβησης της βρετανικής κυβέρνησης, μέσω του Άγγλου πλοιάρχου Τάλμποτ[5]. Με παρέμβαση του Πάγκαλου το στρατοδικείο του αναγνώρισε το ελαφρυντικό "της τελείας απειρίας περί την διοίκησιν ανωτέρων μονάδων" και τον καταδίκασε στις 20 Νοεμβρίου 1922 στην ποινή της ισόβιας υπερορίας και της διαγραφής από το μητρώο των αξιωματικών[5] [6].

Αμέσως μετά την καταδίκη του, με τη συνοδεία του συμμαθητή του από τη σχολή Ευελπίδων Πάγκαλου και του Τάλποτ, μεταφέρθηκε στο Φάληρο και αναχώρησε με το βρετανικό αντιτορπιλλικό "Καλυψώ". Το πλοίο σταμάτησε στην Κέρκυρα για να παραλάβει την οικογένειά του και μετά κατευθύνθηκε προς την Ιταλία. Στη συνέχεια μαζί με την οικογένειά του έφυγαν για τη Γαλλία και εγκαταστάθηκαν στο προάστιο του Παρισίου, Σαιν Κλου, φιλοξενούμενοι της εύπορης συζύγου του αδελφού του Γεωργίου, της Πριγκίπισσας Μαρία Βοναπάρτη.

Το 1928 εξέδωσε το βιβλίο "Δορύλαιον - Σαγγάριος 1921". Το 1935 αποκαταστάθηκε στον βαθμό του και στη συνέχεια πραγματοποίησε σύντομα ταξίδια στην Ελλάδα.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νυμφεύθηκε την Αλίκη πριγκίπισσα της Έσσης-Μπάττενμπερκ στις 6 Οκτωβρίου 1903, αδελφή του λόρδου Λουδοβίκου του Μαουντμπάτεν και απέκτησε τέσσερις κόρες και έναν γιό:

Πρίγκιπας Ανδρέας της Ελλάδας.jpg
  • Μαργαρίτα (18 Απριλίου 1905 - 24 Απριλίου 1981), πριγκίπισσα της Ελλάδας, παντρεύτηκε τον Γοδεφρείδο (24 Μαρτίου 1897 - 11 Μαΐου 1960) πρίγκιπα του Χοενλόε-Λάνγκενμπουρκ στις 20 Απριλίου 1931 στο Λάνγκεμπουρκ και απέκτησαν μια κόρη και τέσσερις γιούς:
    • Κράφτ-Αλεξάνδρος 1935-2004, πρίκιπας του Χόενλοε-Λάνγκενμπουρκ.
    • Βεατρίκη-Αλίκη 1936-1997, πριγκίπισσα του Χόενλοε-Λάνγκενμπουρκ.
    • Γεώργιο-Ανδρέα γενν. 1938, πριγκίπισσα του Χόενλοε-Λάνγκενμπουρκ.
    • Ρούπρεχτ-Σίγκμουντ 1944-1978, πριγκίπισσα του Χόενλοε-Λάνγκενμπουρκ.
    • Άλμπρεχτ-Βόλφγκανγκ 1944-1992, πριγκίπισσα του Χόενλοε-Λάνγκενμπουρκ.
  • Θεοδώρα (13 Μαΐου 1906 - 16 Οκτωβρίου 1969), πριγκίπισσα της Ελλάδας, παντρεύτηκε τον Μπέρτολτ (24 Φεβρουαρίου 1906 - 27 Οκτωβρίου 1963) μαρκήσιο του Μπάντεν στις 17 Αυγούστου 1931 στο κάστρο Νόιες του Μπάντεν και απέκτησαν μια κόρη και δυο γιούς:
    • Μαργαρίτα-Αλίκη 1932-2013, πριγκίπισσα της Βάδης.
    • Μαξιμιλιανός-Ανδρέας γενν. 1933, μάργραβος της Βάδης.
    • Λουδοβίκος-Γουλιέλμος γενν. 1937, πριγκίπισσα της Βάδης.
  • Χριστίνα-Μαργαρίτα 1933-2011, πριγκίπισσα της Έσσης.
  • Δωροθέα γενν. 1934, πριγκίπισσα της Έσσης.
  • Κάρολος γενν. 1937 πρίγκιπας της Έσσης.
  • Ρανιέρο γενν. 1939, πρίγκιπας της Έσσης.
  • Κλαρίσα γενν. 1944, πριγκίπισσα της Έσσης.
και σε δεύτερο γάμο τον Γεώργιο-Γουλιέλμο των Γουέλφων (25 Μαρτίου 1915 - 8 Ιανουαρίου 2006) πρίγκιπα του Αννοβέρου στις 23 Απριλίου 1946 στο Σάλεμ του Μπάντεν και απέκτησαν δύο γιούς και μια κόρη:
  • Γουέλφος-Ερνέστος 1947-1981, πρίγκιπας του Αννοβέρου.
  • Γεώργιος γενν. 1949, πρίγκιπας του Αννοβέρου.
  • Φρειδερίκη γενν. 1954, πριγκίπισσα του Αννοβέρου.

Μετά από περιπέτεια της υγείας της, η σύζυγός του Πριγκίπισσα Αλίκη επέστρεψε στην Ελλάδα, ενώ ο Ανδρέας εγκαταστάθηκε στη Νότια Γαλλία. Η Πριγκίπισσα Αλίκη μαζί με την Πριγκίπισσα Νικολάου, την Ελένη Βλαδιμήροβνα, ήταν τα μοναδικά μέλη της βασιλικής οικογένειας, που παρέμειναν στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της Κατοχής και ανέπτυξαν μεγάλη φιλανθρωπική δράση.[7]

Η κατάληξη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Πρίγκιπας Ανδρέας απεβίωσε στις 3 Δεκεμβρίου 1944, στο ξενοδοχείο "Μετροπόλ" του Μόντε Κάρλο, από ανακοπή καρδιάς. Η σορός του μεταφέρθηκε στην Ελλάδα και ετάφη στο βασιλικό κοιμητήριο του Τατοΐου.

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Σύγχρονη Πολιτική Ιστορία της Ελλάδος,Τόμος Πρώτος, Σπύρος Μαρκεζίνης, Αθήνα 1994, Εκδόσεις Πάπυρος
  2. "1913-1923: από την Μεγάλη Ιδέα, στην καταισχύνη"
  3. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Τόμος ΙΕ, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1978, σελ.184
  4. Φύλλο εφημερίδας 'Έθνος' της 9 Νοεμβρίου 1922, σελ. 4: "Η δίκη του πρίγκηπος Ανδρέου. Η κατηγορία - Η αποτυχία του Σαγγαρίου. Βεβαία η παραπομπή του βασιλοπαίδους Ανδρέου εις δίκην... Του αποδίδεται η κατηγορία ότι φέρει την ευθύνην της αποτυχίας της εκστρατείας της Αγκύρας... Στις 26 Αυγούστου του 1921, ως έχων τη διοίκηση του Β΄ Σ.Σ., αρνήθηκε να εκτελέσει τη διαταγή του αρχιστρατήγου και εν-συνεχεία υπέβαλε την παραίτησή του, η οποία δεν εγένετο δεκτή... Πιθανώς η δίκη του πρίγκηπος να είναι μεμονωμένη"
  5. 5,0 5,1 Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Τόμος ΙΕ, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1978, σελ.259
  6. Φύλλο εφημερίδας 'Έθνος' της 22 Νοεμβρίου 1922, σελ. 4: "Αγγλικαί κρίσεις δια την καταδίκην του Ανδρέα"
  7. Vickers, Hugo, Alice, Princess Andrew of Greece (Hamish Hamilton, London, 2000) ISBN 0-241-13686-5

Πηγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Βιογραφική Εγκυκλοπαίδεια του Νεωτέρου Ελληνισμού 1830-2010 - Αρχεία Ελληνικής Βιογραφίας, Εκδόσεις Μέτρον, 2011, τ. 1, σελ. 89