Οπλίτης δρόμος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Οπλιτόδρομος. Παναθηναϊκός μελανόμορφος αμφορέας του 323-322 π.Χ. Μουσείο του Λούβρου MN704
Οπλιτοδρόμος τη στιγμή της εκκίνησης. Αττικός αμφορέας του 5ου π.Χ. αιώνα. Μουσείο του Λούβρου G.214

Ο Οπλίτης δρόμος ή Οπλιτόδρομος ήταν ένας αγώνας ταχύτητας με αθλητές που φορούσαν αμυντική πανοπλία και αποτελούσε μέρος των Ολυμπιακών Αγώνων. Ήταν ο τελευταίος αγώνας δρόμου που προστέθηκε στους Ολυμπιακούς Αγώνες, με την πρώτη του εμφάνιση στην 65η διοργάνωση το 520 π.Χ., και ήταν παραδοσιακά το τελευταίο αγώνισμα δρόμου του προγράμματος.[1][2]

Σύμφωνα με τον Παυσανία στον ναό του Δία στην Ολυμπία υπήρχαν 25 ασπίδες τις οποίες χρησιμοποιούσαν οι οπλιτοδρόμοι. Το αγώνισμα ήταν πολύ αγαπητό γιατί θύμιζε σε όλους πως κάποτε οι αθλητές και οι πολεμιστές ήταν το ίδιο ακριβώς[2]. Επίσης η οπλιτοδρομία ήταν πάντα το τελευταίο αγώνισμα των αγώνων, ίσως για να υπενθυμίζει ότι η Ολυμπιακή Εκεχειρία είχε τελειώσει. Σε αντίθεση με άλλα αγωνίσματα, στα οποία οι αθλητές έτρεχαν γυμνοί, στην Οπλιτοδρομία, οι ανταγωνιστές έπρεπε να φορούν το κράνος του και τις περικνημίδες του οπλίτη στρατιώτη, από τον οποίο πήρε και το όνομά του το αγώνισμα. Οι δρομείς έφεραν επιπλέον την ασπίδα του, η οποία ήταν μία χάλκινη ασπίδα καλυμμένη με ξύλο, η οποία ανέβαζε το συνολικό βάρος τουλάχιστον 50 κιλά. Καθώς οι οπλιτοδρόμοι ήταν από τους μικρότερους αγώνες δρόμου, η βαριά πανοπλία και η ασπίδα ήταν περισσότερο ένας διαγωνισμός μυικής δύναμης παρά αντοχής[3].

Στην Ολυμπία το μήκος που διένυαν οι αθλητές του Οπλίτη δρόμου ήταν περίπου 400 μέτρα (δύο φορές το μήκος του σταδίου) αλλά αυτό δεν ήταν πάντα σταθερό, για παράδειγμα στα Ελευθέρια, αγώνες που τελούνταν στις Πλαταιές εις μνήμην της νίκης των Ελλήνων επί των Περσών, ήταν περισσότερο. Μάλιστα στα Ελευθέρια σύμφωνα με τον Φιλόστρατο υπήρχε ο κανονισμός πως αν ένας αθλητής νικούσε σε αυτό το αγώνισμα και ξαναλάμβανε μέρος χωρίς να νικήσει, τιμωρούταν με θάνατο. Στα Νέμεα η απόσταση ήταν 4 στάδια. Αυτός ο οποίος κατόρθωνε να νικήσει και στα τρία από τα τέσσερα αγωνίσματα δρόμου, δηλαδή (Στάδιο, Δόλιχο και Οπλίτη δρόμο, λεγόταν τριαστής. Ο πρώτος που το κατάφερε αυτό ήταν ο Φάνας ο Πελληνεύς. Αργότερα ένας μεγάλος αθλητής ο Λεωνίδας ο Ρόδιος κατάφερε να γίνει τριαστής σε τέσσερις διαδοχικά Ολυμπιάδες. Η επικρατέστερη άποψη για την στάση εκκίνησης, σύμφωνα και με τα αρχαιολογικά ευρήματα, αναφέρει πως οι αθλητές ξεκινούσαν από όρθια θέση με ελαφρώς γερμένο μπροστά το σώμα και το ένα πόδι λίγο πιο μπροστά από το άλλο[1][2].

Οι οπλιτοδρόμοι, με το στρατιωτικό τους εξοπλισμό, εκπαιδεύονταν τόσο σε επίπεδο στρατιωτική άσκησης όσο και αθλητικού αγώνα. Οι μάχες με διμοιρίες έμπειρων Περσών τοξοτών, που λάμβαναν χώρα λίγο πριν την εισαγωγή της οπλιτοδρομίας το 520 π.Χ., πρέπει να υπαγόρευσαν την ανάγκη για την κατάρτιση του ελληνικού πεζικού για γρήγορους ελιγμούς κατά τη διάρκεια της μάχης. Επιπλέον, το αρχικό μήκος των 400 μέτρων της οπλιτοδρομίας συμπίπτει με το μήκος της περιοχής«της ζώνης της φωτιάς» των περσών τοξοτών, γεγονός που υποδηλώνει μια σαφή στρατιωτική χρήση για αυτό το είδος της εκπαίδευσης[4][5].

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Sweet, Waldo Earle (1987), Sport and Recreation in Ancient Greece: A Sourcebook with Translations, Oxford University Press, p. 149.
  2. 2,0 2,1 2,2 Ιωάννης Μουρατίδης, Ιστορία φυσικής αγωγής και αθλητισμού του αρχαίου κόσμου, σελ. 218-219.
  3. Sekunda, Nick (2002). Marathon 490 BC: The First Persian Invasion of Greece. Osprey Publishing, p. 65.
  4. Sekunda, Nick - Hook, Adam (2000), Greek Hoplite, 480-330 BC, Osprey Publishing, p. 6
  5. "The Bowshot and Marathon". Journal of Hellenic Studies (90): 197–198. 1970.