Οίκος των Ρομανώφ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Οίκος των Ρομάνοφ)
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Οίκος των Ρομανώφ
House of Romanoff.jpg
Χώρα Ρωσία
Ιδρυτής Μιχαήλ Α΄
Τελευταίος ηγεμόνας Νικόλαος Β΄
Ίδρυση 1613
Εκθρόνιση 1917 (Επανάσταση του Φεβρουαρίου)

Ο Οίκος των Ρομάνοφ (ρωσικά: Дом Романовых, ΔΦΑ [rɐˈmanəf]) ή Ρομανώφ όπως έχει παραφθαρεί στα ελληνικά, υπήρξε η κυβερνώσα δυναστεία του Βασιλείου της Ρωσίας και κατόπιν της Ρωσικής Αυτοκρατορίας για τρεις αιώνες. Πρώτος τσάρος του οίκου είναι ο Μιχαήλ Α', ο οποίος εξελέγη από τη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση το 1613. Η δισεγγονή του Άννα Πετρόβνα παντρεύτηκε τον Κάρολο-Φρειδερίκο δούκα του Σ.Χ.Γκόττορπ και έτσι η διαδοχή στο θρόνο της Ρωσίας συνεχίστηκε από τον Οίκο του Σ.Χ.Γκόττορπ. Τελευταίος τσάρος από τον νέο αυτό Οίκο είναι ο Νικόλαος Β΄, που εκθρονίσθηκε από την Επανάσταση του Φεβρουαρίου το 1917 και εκτελέσθηκε τον επόμενο χρόνο.

Ο Δούκας του Χόλσταϊν-Γκότορπ, ο οποίος ήταν ο ίδιος μέλος ενός κλάδου των Όλντενμπουργκ, παντρεύτηκε με ένα μέλος της οικογένειας Ρομανόφ στις αρχές του 18ου αιώνα και όλοι οι τσάροι Ρομανόφ, από τα μέσα αυτού του αιώνα έως την επανάσταση του 1917, κατάγονταν από το γάμο αυτό. Αν και είναι επίσημα γνωστός ως Οίκος των Ρομανώφ, οι απόγονοι των Ρομανώφ και Όλντενμπουργκ μερικές φορές αναφέρονται ως Χόλσταϊν-Γκότορπ-Ρομανώφ.[1]

Προέλευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρώτος καταγεγραμμένος πρόγονος των Ρομανώφ είναι ο Αντρέι Καμπίλα (απεβ. 1351), βογιάρος της Μοσχοβίας. Αν και αργότερα του αποδόθηκε πολύ ένδοξη καταγωγή, μάλλον η προέλευσή του ήταν πιο ταπεινή - πολλοί ιστορικοί πιστεύουν ότι προερχόταν από οικογένεια του Νόβγκοροντ. Στα ρωσικά Καμπίλα σημαίνει φοράδα, ενώ πολλοί συγγενείς του έφεραν επίσης προσωνύμια προερχόμενα από την οικογένεια των ιππιδών και άλλα ζώα που με τον καιρό εξελίχθηκαν σε επώνυμα, κάτι που πιθανώς υποδεικνύει καταγωγή της οικογένειας από σταυλάρχες. Επίσης πιθανή είναι η εκδοχή ενός γενεαλογικού βιβλίου του 18ου αιώνα, το οποίο ισχυρίζεται πως ο Αντρέι ήταν γιος του πρώσου ευγενούς Γκλάντα Καμπίλα, ο οποίος είχε εγκαταλείψει την πατρίδα του όταν εισέβαλαν οι Τεύτονες στα μέσα του 13ου αιώνα.

Ένας γιος του Αντρέι Καμπίλα, ο Φιοντόρ που ήταν βογιάρος την εποχή του Ντμίτρι Ντονσκόι, θεωρείται ιδρυτής της οικογένειας των Κόσκιν (από το Κόσκα, γάτα). Οι επόμενες γενιές άλλαξαν το επώνυμο σε Ζαχάριν και ακολούθως η οικογένεια διασπάσθηκε σε δύο κλάδους, τους Ζαχάριν-Γιάκοβλεφ και τους Ζαχάριν-Γιούριεφ. Την εποχή του Ιβάν Δ' του Τρομερού ο πρώτος κλάδος αποκαλείτο απλά Γιάκοβλεφ, ενώ ο δεύτερος μετονομάσθηκε σε Ρομανώφ (ή Ραμάνοφ με την σύγχρονη ρωσική προφορά). Από τους Ρομανώφ προερχόταν η Αναστασία, αγαπημένη σύζυγος του Ιβάν και μητέρα του τσάρου Φιοντόρ Α΄ του Κωδωνοκρούστη.

Μετά το θάνατο του Φιοντόρ, το στέμμα δόθηκε στον αντιβασιλέα Μπορίς Γκοντουνόφ. Φοβούμενος πως οι Ρομανώφ θα τον υπέσκαπταν, ο Μπορίς εξοβέλισε τα περισσότερα μέλη τους στις εσχατιές του βασιλείου (Αρκτικός Ωκεανός και Ουράλια), όπου πέθαναν από τις τραγικές συνθήκες διαβίωσης. Ο αρχηγός εκείνη τη στιγμή της οικογένειας, Φιόντορ Νικίτιτς (πρώτος εξάδελφος του Κωδωνοκρούστη από τη μεριά της Αναστασίας), εξαναγκάσθηκε να μονάσει και άλλαξε το όνομά του σε Φιλάρετος. Έγινε Πατριάρχης της Μόσχας και πατέρας τού Μιχαήλ Α΄ της Ρωσίας, πρώτου μέλους των Ρωμάνοφ που έγινε τσάρος.

Ανέλιξη στο θρόνο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εικόνα από χειρόγραφο βιβλίο του 1673. Το πλήθος παρακαλεί τη μητέρα του Μιχαήλ Ρομανώφ να επιτρέψει στο γιο της να αναλάβει τσάρος.

Οι τύχες των Ρομανώφ άλλαξαν προς το τέλος των Αναστατώσεων: η Πολωνο-λιθουανική Κοινοπολιτεία επενέβη στα εσωτερικά της Ρωσίας με τους Ψευδοδημήτριους και αποκατέστησε τις βογιαρικές οικογένειες που είχαν πληγεί από τον Γκοντουνόφ, ώστε να αποκτήσει στηρίγματα στην τοπική αριστοκρατία. Έτσι ο πρώτος Ψευδοδημήτριος προήγαγε το μοναχό Φιλάρετο σε μητροπολίτη Ροστόφ και ο δεύτερος σε Πατριάρχη Μόσχας (1709). Παρ' όλα αυτά, τον επόμενο χρόνο ο πατριάρχης Φιλάρετος συγκρούσθηκε με τους κατακτητές και φυλακίσθηκε.

Όταν οι Πολωνοί εκδιώχθηκαν από τη Μόσχα το 1712, έγιναν βολιδοσκοπήσεις σε πολλούς βογιάρους με μακρινή ρουρικιδική καταγωγή να αναλάβουν το θρόνο. Κανείς δε δέχθηκε, βλέποντας ότι η χώρα είχε περιπέσει στο απόλυτο χάος και το στέμμα έμοιαζε με λαιμητόμο. Έτσι έγινε πρόταση στο μεγαλύτερο γιο του Φιλαρέτου, τον Μιχαήλ Ρομανώφ, ο οποίος ήταν μόλις δεκαέξι ετών και ζούσε με τη μητέρα του σε ένα μοναστήρι της Κοστρομά. Αρχικά ο Μιχαήλ αρνήθηκε, αλλά τελικά άλλαξε γνώμη και ενθρονίσθηκε στις 22 Ιουλίου 1613. Έτσι ξεκίνησε η δυναστεία των Ρομανώφ, η οποία κυβέρνησε τη χώρα με σιδηρά πυγμή έως την ανατροπή της από τη Ρωσική Επανάσταση τρεις αιώνες αργότερα.




Εκτέλεση του Τσάρου και της οικογένειας του.[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την νύχτα της 17 Ιουλίου 1918, αρχές των Μπολσεβίκων υπό τις διαταγές του Γιάκοβ Σβερντλόφ από την Μόσχα και οδηγούμενοι από τον Φιλίπ Γκολοσσοκιν (Filipp Goloshchyokin) και τον Γιάκοβ Γιουρόβσκι (Yakov Yurovsky), πυροβόλισαν τον Νικόλαο Β', την οικογένεια του και τέσσερις υπηρέτες στο κελάρι της οικίας Ιπάτιεφ (Ipatiev House).

Ξύπνησαν την οικογένεια άρον άρον γύρω στης 1:30 π.μ. λέγοντας τους ότι θα τους μετακινήσουν σε μια νέα ασφαλέστερη τοποθεσία. Ντύθηκαν απλά, στα γρήγορα. Έπειτα τους πήραν από το σπίτι που έμεναν και πηγαίνοντας τους από την αυλή, μέσα από αρκετούς διαδρόμους και σκοτεινά δωμάτια. Φτάσανε σε ένα δωμάτιο στο τέλος ενός διαδρόμου που είχε μόνο μια ηλεκτρική λάμπα που φώτιζε αχνά. Ζήτησαν να τους φέρουν δύο καρέκλες για τα μικρά παιδιά να κάτσουν. Αργότερα άφησαν την οικογένεια για λίγα λεπτά. Ξαφνικά, μια ομάδα οπλισμένη οδηγούμενη από τον Γιουρόβσκι μπήκαν στο δωμάτιο. Ο Γιουρόβσκι διάβασε την απόφαση της Δούμας η οποία έλεγε ότι πρέπει να τους σκοτώσουν άμεσα. Ο Νικόλαος εντελώς αμήχανα ρώτησε τον Γιουρόβσκι, "Τι; Τι;" και ο Γιουρόβσκι του απάντησε, "Αυτό!" και τον πυροβόλησε στο στήθος. Έτσι ξεκίνησε η δολοφονία του Τσάρου και της οικογένειας του.

Ο Τσάρος Νικόλαος Β', πυροβολήθηκε από τους υπόλοιπους ένοπλους, και έπεσε αμέσως νεκρός από πολλαπλά τραύματα. Το σκοτεινό δωμάτιο γέμισε με τοξικό καπνό και σκόνη από τους πυροβολισμούς, με αποτέλεσμα να πυροβολούν στα τυφλά, πετυχένοντας συχνά τους τοίχους δημιουργόντας περισσότερη σκόνη. Η Αλεξάνδρα πυροβολήθηκε στο κεφάλι από τον Ερμάκοβ (Peter Ermakov) και σκοτώθηκε, ακόμη μερικοί από τους ένοπλους τραυματίστηκαν μεταξύ τους. Οι ένοπλοι μπήκαν ξανά στο δωμάτιο όταν καθάρισε από την σκόνη και τον καπνό διαπιστώνοντας ότι η υπόλοιπη αυτοκρατορική οικογένεια ήταν ακόμα ζωντανή και χωρίς να έχουν τραυματιστεί. Η Μαρία προσπάθησε να αποδράσει από την μπροστινή πόρτα του δωματίου η οποία ήταν καφωμένει . Η φασαρία που έκανε καθώς προσπαθούσε να ανοίξει την πόρτα τράβηξε την προσοχή του μεθυσμένου στρατιωτικού επίτροπου Πίτερ Ερμάκοβ. Έτσι μερικοί απο την οικογένεια πυροβολήθηκαν στά γρήγορα στο κεφάλι, αλλά οι υπόλοιποι, όπως ο νεαρός Τσαρέβιτς, δεν θα πεθάνουν ούτε από τους πολλαπλούς πυροβολισμούς από κοντινή απόσταση, ούτε και από τα καρθόματα από τις ξυφολόνχες. Στο τέλος όλοι πυροβολήθηκαν στο κεφάλι, ακόμα και μετά από αυτό δύο κορίτσια παρέμειναν ζωντανές για δέκα λεπτά, χρειάστηκε να τους χτυπήσουν με το κοντάκιο για να πεθάνουν. Αργότερα ανακάλυψαν ότι οι σφαίρες και οι ξυφολόνχες μπλοκαρίστηκαν από τα διαμάντια που είχαν ράψει εσωτερικά των παιδικών ρούχων. Τα πτώματα των Ρομανώφ από τότε είχαν μεταφερθεί και κρυφτεί πολλές φορές πριν τα πετάξουν σε έναν μη σημαδεμένο λάκο όπου παρέμειναν μέχρι το καλοκαίρι του 1979 όπου ένας ερασιτέχνης ερευνητής βρήκε και έθαψε ξανά τα πτώματα και στην συνέχεια έκρυψε την ανακάλυψη του μέχρι την πτώση του κομμουνισμού. Το 1991 τα πτώματα ξεφάφτηκαν όπου και τους έγινε κρατική κηδεία υπό την δημοκρατία της μετά-Σοβιετικής Ρωσίας, λίγα χρόνια αργότερα έγιναν εξετάσεις DNA και ερευνήθηκαν διάφορα εγκληματολογικά στοιχεία από τους Ρώσους και άλλους διεθνούς επιστήμονες ώστε να γίνει η ταυτοποίηση τους.

Η οικία Ιπάτιεφ είχε το ίδιο όνομα με το Μοναστήρι Ιπάτιεφ(Ipatievsky Monastery) στην Καστρομα (Kostroma), όπου προσφέρθηκε στον Μιχαήλ Ρομανώφ το Ρωσικό Στέμμα το 1613. Στο σημείο που ήταν κάποτε η οικία Ιπάτιεφ, χτίστηκε μια μεγάλη εκκλησία "πάνω στο αίμα"(Church of All Saints) εις μνήμην τους.

Το 2000,η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία ανακοίνωσε την αγιοποίηση της οικογένειας για την «ταπεινότητα, την καρτερία και την πραότητα» τους. Ανακηρύχθηκαν ως παθοφόροι και όχι ως μάρτυρες.

Αμφισβητήσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Πέτρος Α' (1672-1725) θεωρείται ο σπουδαιότερος των Ρομανώφ και «πατέρας του ρωσικού έθνους».

Με όρους αίματος, δηλαδή καταγωγή πρώτου βαθμού από αρσενικό Ρομανώφ ή άνοδος στο θρόνο ως χήρα Ρομανώφ, η δυναστεία θα έπρεπε να θεωρείται λήξασα το 1762 με το θάνατο της αυτοκράτειρας Ελισάβετ. Ο ανηψιός της Καρλ Πέτερ Ούλριχ του Χόλσταϊν που τη διαδέχθηκε ως Πέτρος Γ', ήταν Ρομανώφ μόνο από τη μεριά της μητέρας του. Το όνομα της δυναστείας άλλαξε σε Χόλσταϊν-Γκότορπ-Ρομανώφ, αλλά εξακολούθησε να χρησιμοποιείται μόνο το Ρομανώφ για λόγους κύρους, ώστε να φαίνεται ότι ο θρόνος παραμένει στην οικογένεια του πατέρα του ρωσικού έθνους Μεγάλου Πέτρου.

Μία άλλη αμφισβήτηση της ιστορικής συνέχειας της δυναστείας έρχεται από το προσωπικό ημερολόγιο της αυτοκράτειρας Αικατερίνης Β' της Μεγάλης, όπου αφήνεται να εννοηθεί πως ο γιος και διάδοχός της Παύλος ήταν καρπός εξωσυζυγικής σχέσης με τον αυλάρχη της. Εάν αυτό είναι αλήθεια, τότε οι έξι τελευταίοι αυτοκράτορες της Ρωσίας δεν ήταν στην πραγματικότητα Ρομανώφ ούτε από τη μεριά της μητέρας (ήταν γερμανίδα) ούτε από του πατέρα τους.

Η καταγωγή των Ρομάνοφ από τους Ρουρικίδες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Ρομάνοφ κατάγονται εκ θηλυγονίας από τους Ρουρκίδες ως εξής:

Ανάκτορα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γενεαλογία τσάρων Ρομανώφ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η σημαία του Οίκου των Ρομανώφ.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Αντρέι Κομπύλα
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Φιοντόρ Κόσκα
ΟΙΚΟΣ ΚΟΣΚΙΝ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
(κόρη)
 
 
 
 
 
Ιβάν Κόσκιν
βογιάρος
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Μαρία
σύζ. Γιαροσλάβ Βλαντιμίροβιτς
πρίγκιπας του Μπορόβσκ
 
 
 
 
 
Ζαχάρι Κόσκιν
βογιάρος
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Μαρία
σύζ. Βασίλειος Β΄ της Μόσχας
 
 
 
 
 
Γιούρι Κόσκιν
βογιάρος
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ιβάν Γ΄ της Ρωσίας
ΟΙΚΟΣ ΡΟΥΡΙΚΙΔΩΝ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Βασίλειος Γ΄ της Ρωσίας
 
 
 
 
 
Ρόμαν
βογιάρος
ΟΙΚΟΣ ΡΟΜΑΝΩΦ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ιβάν Δ΄
Αυτ. της Ρωσίας (1533-1584)
 
Αναστασία Ρομάνοβνα
 
Νικήτα Ρομάνοβιτς
 
Ιβάν Ρομάνοβ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
(Φιοντόρ) Φιλάρετος
πατριάρχης Μόσχας
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Μιχαήλ Α΄
Αυτ. της Ρωσίας (1613-1645)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Μαρία Μιλοσλάφσκαγια
 
Αλέξιος
Αυτ. της Ρωσίας (1645-1676)
 
Ναταλία Ναρίσκινα
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Φιοντόρ Γ΄
Αυτ. της Ρωσίας (1676-1682)
 
Ιβάν Ε΄
τσάρος Ρωσίας (1682-1696)
 
Ευδοξία Λοπουχίνα
 
Πέτρος Α΄ ο μέγας
Αυτ. της Ρωσίας (1682/96-1725)
 
Αικατερίνη Α΄ Σκαβρόνσκα
Αυτ. της Ρωσίας (1725-1727)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Κάρολος-Λεοπόλδος
δούκας του Μεκλεμβούργου-Σβερίν
ΟΙΚΟΣ ΜΕΚΛΕΜΒΟΥΡΓΟΥ
 
Αικατερίνη Ιβάνοβνα
 
Άννα Ιβάνοβνα
Αυτ. της Ρωσίας (1730-1740)
 
Αλέξιος
τσαρέβιτς
 
Κάρολος-Φρειδερίκος
δούκας Χόλσταϊν-Γκόττορπ
ΟΙΚΟΣ Σ.Χ.ΓΚΟΤΤΟΡΠ
 
Άννα Πετρόβνα
 
Ελισάβετ Πετρόβνα
Αυτ. της Ρωσίας (1741-1762)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Άννα του Μεκλεμβούργου
 
Άντον-Ούλριχ των Γουέλφων
δούκας του Μπράουνσβαϊκ
ΟΙΚΟΣ ΓΟΥΕΛΦΩΝ
 
 
 
 
 
Πέτρος Β΄
Αυτ. της Ρωσίας (1727-1730)
 
Πέτρος Γ΄ του Σ.Χ.Γκόττορπ
Αυτ. της Ρωσίας (1762)
 
Αικατερίνη Β΄ του Άνχαλτ
Αυτ. της Ρωσίας (1762-1796)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ιβάν ΣΤ΄
Αυτ. της Ρωσίας (1740-41)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Παύλος
Αυτ. της Ρωσίας (1796-1801)

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. http://dlib.rsl.ru/viewer/01004169063#page13?page=13 «Родословная книга Всероссiйскаго дворянства» составилъ В. Дурасов Часть I. градъ Св. Петра 1906 г. // "Genealogy Book of Russian nobility" V. Durasov V. Part I. Sank-Peterburg 1906
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα House of Romanov της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).