Μικρός Ήρως

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ένα εξώφυλλο του περιοδικού

Ο Μικρός Ήρως ήταν εβδομαδιαίο ανάγνωσμα που συνέγραψε ο Στέλιος Ανεμοδουράς και διάνθισε με σκίτσα του ο Βύρων Απτόσογλου. Πρόκειται για τις περιπέτειες τριών ηρωικών Ελληνόπουλων (του Γιώργου Θαλάσση, της Κατερίνας και του "Σπίθα") κατά τη διάρκεια της κατοχής και του αγώνα τους απέναντι σε Γερμανούς, Ιταλούς και Βούλγαρους φασίστες. Κυκλοφόρησε για μία ολόκληρη 16ετία, από το 1953 έως το 1968 όταν και διακόπηκε για λόγους που είχαν άμεση σχέση με την επιβολή λογοκρισίας που εφάρμοσε το τότε δικτατορικό καθεστώς. Επανεκδόθηκε αρκετές φορές και έχει διασκευασθεί και για το θέατρο.

Ιστορικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το περιοδικό κυκλοφορούσε υπό μορφή τριπλής έκδοσης, με δύο δηλαδή ανατυπώσεις εντός της ίδιας εβδομάδας και αγαπήθηκε πολύ από τις πρώτες μεταπολεμικές γενιές, σε μία προσπάθεια του δημιουργού του να αμβλύνει μέσω αυτού τις οδυνηρές συνέπειες του πολέμου, της κατοχής και του εμφυλίου σπαραγμού που είχαν μόλις προηγηθεί. Στόχος του Ανεμοδουρά δεν ήταν τόσο η απόδοση υψηλών λογοτεχνικών εκφράσεων, όσο η χρήση λιτής και κατανοητής γλώσσας αλλά και η αποφυγή διχαστικών αναφορών, προκειμένου να επιτύχει την ανάδειξη αισθήματος πατριωτικής υπερηφάνειας και ομόνοιας, κάτι που πίστευε ότι είχε τόσο ανάγκη η "φουρνιά" των νεαρών κυρίως αναγνωστών εκείνη τη δύσκολη εποχή. Ο "Μικρός Ήρως" επανεκδόθηκε αρκετές φορές, είτε υπό μορφή κόμικς πλήρους εικονογράφησης (1968-71), είτε υπό μορφή κειμένου με εικόνες (1975), είτε υπό μορφή συλλεκτικών τόμων (1986) ή με μορφή μόνο κειμένου (2003 στην Καθημερινή με τόμους των 8) ή με τόμους της πρωτότυπης εικονογράφησης (2013 στο Πρώτο Θέμα με τόμους των 5) .

Το 1976 το Ελεύθερο Θέατρο παρουσίασε στο Άλσος Παγκρατίου το σπονδυλωτό έργο «Το τραμ το τελευταίο», όπου τους ρόλους του Γιώργου Θαλάσση, της Κατερίνα και του Σπίθα ερμήνευσαν αντίστοιχα ο Ντίνος Λύρας, η Υβόνη Μαλτέζου και ο Γιώργος Σαμπάνης. Στην εκδήλωση εκείνη ακούσθηκε για πρώτη φορά η σύνθεση (σε στίχους και μουσική δική του) του Λουκιανού Κηλαηδόνη «πού είσαι τώρα και σ' έχω χάσει, Μικρέ μου Ήρωα Γιώργο Θαλάσση»

Μια ακόμη θεατρική παράσταση του «Μικρού Ήρωα» δόθηκε το 2001 στη Θεσσαλονίκη, τιμής ένεκεν, με τον Γιώργο Νινιό στο ρόλο του «Παιδιού- Φάντασμα» και τον Δημήτρη Πιατά σε εκείνον του «Σπίθα».

Στις 27 Οκτωβρίου του 2006, σε μια εκδήλωση που έλαβε χώρα στο Δημαρχείο Χολαργού και οργάνωσε «ο Σύλλογος Φίλων του Μικρού Ήρωα» (υπό την αιγίδα των εκδόσεων «Περιοδικός Τύπος», των Γιώργου και Κατερίνας Ανεμοδουρά) μίλησαν για το Γιώργο Θαλάσση ο δημοσιογράφος Γιώργος Βλάχος (συγγραφέας του δίτομου έργου «Το λεξικό του Μικρού Ήρωα»), ο ποιητής και λογοτέχνης Γιώργος Πολ. Παπαδάκης και ο συγγραφέας Νίκος Δημ. Νικολαΐδης, ο οποίος παρουσίασε μια (υποθετική) συνέντευξη του Γιώργου Θαλάσση.

Κεντρικοί χαρακτήρες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γιώργος Θαλάσσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γιώργος Θαλάσσης είναι ένα έφηβο παιδί, ορφανό από πατέρα και άριστο γνώστη πολεμικών τεχνών, το οποίο αποφασίζει να δώσει τον υπέρ-πάντων αγώνα για την απελευθέρωση της Ελλάδας από το ζυγό των κατακτητών, κατά τη διάρκεια της τριπλής κατοχής της χώρας μας, από Γερμανούς, Ιταλούς και Βούλγαρους.

Πιστοί σύντροφοι στις προσπάθειές του στέκονται η αγαπημένη του Κατερίνα, με την οποία τον συνδέει πλατωνική ερωτική σχέση και το "αιώνια πεινασμένο παιδί", ο ευτραφής, καλοκάγαθος "Σπίθας".

Κατερίνα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Κατερίνα είναι μια έφηβη κοπέλα η οποία λαμβάνει μέρος στην Εθνική Αντίσταση του λαού μας, απέναντι στους γερμανούς, ιταλούς και βούλγαρους κατακτητές, στο πλευρό του Γιώργου Θαλάσση και του Σπίθα.

Η Κατερίνα είναι ένθερμη πατριώτισσα, δυναμική αγωνίστρια και μάλλον πλατωνικά ερωτευμένη με το βασικό πρωταγωνιστή της σειράς. Με την Κατερίνα, ο σεναριογράφος Στ. Ανεμοδουράς, φρόντισε να δημιουργήσει έναν αμόλυντο και αγνό χαρακτήρα, αφού γνώριζε ότι το διήγημά του απευθυνόταν, κυρίως, σε νεαρά παιδιά. Έτσι, περιορίσθηκε στο να αφήνει μόνο κάποια αμυδρά υπονοούμενα για τη μεγάλη συμπάθεια που αναπτύχθηκε Ιμέσα στα κείμενά του) ανάμεσα στο ζεύγος Γιώργου-Κατερίνας, μη θέλοντας να εκτρέψει το έργο του από τη βασική κατεύθυνση (αγώνας για την ελευθερία), μετατρέποντάς το σε αισθηματικό μυθιστόρημα. Φυσιογνωμικά, δοσμένη μέσα από την πένα του Βύρωνα Απτόσογλου, παρουσιάζει μεγάλη ομοιότητα με την ηθοποιό Έλλη Φωτίου. Αποτελεί την ελληνική απάντηση στο αντίπαλο δέος, τη γερμανίδα πράκτορα των μυστικών υπηρεσιών "Φροϊλάιν Χ", που μαζί με τον "Σεϊτάν Αλαμάν", αποτελούν τους κυριότερους εχθρούς της πρωταγωνιστικής τριάδας.

Σπίθας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Σπίθας είναι έφηβος με μικρή διανοητική καθυστέρηση και απόλυτα αφοσιωμένος φίλος του Γιώργου Θαλάσση στον αγώνα τους κατά τη διάρκεια της Κατοχής, εναντίον των Γερμανών, Ιταλών και Βουλγάρων κατακτητών. Μαζί με την Κατερίνα, συνιστούν μια ακαταμάχητη τριάδα ηρώων.

Ο Σπίθας είναι παχύσαρκος, με μια χαρακτηριστικά μεγάλη στρογγυλή μύτη, όσο και πλαδαρή εμφάνιση. Η περιορισμένη αντίληψη των πραγμάτων γύρω του, του επιτρέπει να εμφανίζει άγνοια κινδύνου και να υπομένει στωϊκά διάφορες αντιξοότητες, μαρτύρια των βασανιστών του, προκειμένου να κατανικήσει τη μεγάλη πείνα που τον διακατέχει στη σκλαβωμένη Αθήνα των ετών 1941-1944. Το "αιώνια πεινασμένο παιδί" είναι μια αγαθή δύναμη, που η συμπεριφορά του, μέσω των κειμένων του Ανεμοδουρά και των σχεδίων του Απτόσογλου εμπνέουν στο νεαρό αναγνώστη τις αρχές της αυτοθυσίας, του αλτρουισμού, της πίστης στο στόχο και της αλληλεγγύης. Η έκφραση "Μανούλα μου ..." που προηγείται κάθε του φράσης, χρησιμοποιείται εύστοχα για να αποδώσει την έκπληξή του όταν αντιμετωπίζει απρόοπτες καταστάσεις, υποκρύπτοντας μια άδολη, αγνή και αφελή παιδικότητα.

Ο Σπίθας εντάσσεται στο πλαίσιο των δευτεραγωνιστών που βοηθούν το βασικό ήρωα για την ολοκλήρωση του έργου του, αλλά και χαρίζουν τον απαιτούμενο ανάλαφρο τόνο στην ιστορία, ώστε να επέρχεται ισορροπία με το δραματικό στοιχείο, που συνυπάρχει έντονα.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικός σύνδεσμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ιστοσελίδα του Μικρού Ήρωα (http://www.mikros-iros.gr)