Μηχανή σειράς 120 ΤΡΑΙΝΟΣΕ (Hellas Sprinter)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Μηχανή σειράς 120 ΟΣΕ (Hellas Sprinter))
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Σειρά 120 ΤΡΑΙΝΟΣΕ
20080513-335-Thessaloniki-120016.jpg
Η 120 016 στον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό Θεσσαλονίκης το 2010
Πληροφορίες
Σε λειτουργία1999 – σήμερα
ΚατασκευαστήςSiemens
Krauss-Maffei
Τόπος κατασκευήςFlag of Germany.svg Γερμανία
Όνομα γενιάςHellasSprinter (παραλλαγή της EuroSprinter)
Είσοδος σε λειτουργία1999
Κατασκευάστηκαν30
ΔιαχειριστήςFlag of Greece.svg ΤΡΑΙΝΟΣΕ
ΓραμμέςΑθήνα-Θεσσαλονίκη (κυρίως)
Διευκρινίσεις
Μήκος τρένου19,580 χιλ. (μεταξύ προσκρουτήρων)
Διάμετρος τροχών1.250 χιλ.
Μέγιστη ταχύτητα200 km/h
Βάρος80 τόνοι (20 ανά άξονα)
Ελκτική δύναμη300 kN (στην εκκίνηση)
ΜετάδοσηΗλεκτρική
Παροχή ενέργειαςΠαντογράφος
Συνομοταξία τροχώνBo 'Bo'
Σύστημα πέδηςΗλεκτροδυναμική
Κανονικού εύρους (1.435 m)

Η Σειρά 120 της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, γνωστή και ως Hellas Sprinter, είναι σειρά ηλεκτροκίνητων μηχανών έλξης που λειτουργεί η ΤΡΑΙΝΟΣΕ. Αποτελεί τμήμα του τροχαίου υλικού του Ο.Σ.Ε. Πρόκειται για την πρώτη και την μοναδική (μέχρι στιγμής) σειρά ηλεκτραμαξών που λειτουργεί στην Ελλάδα. Η πρώτη μονάδα κατασκευάστηκε το 1997,[1] ενώ η σειρά τέθηκε σε λειτουργία το 1999 ως σειρά Η.561.[2] Κατασκευάστηκαν από τις Siemens και Krauss-Maffei στη Γερμανία.[1] Διαθέτουν ασύγχρονους τριφασικούς εναλλασσόμενου ρεύματος ηλεκτροκινητήρες βραχυκυκλωμένου δρομέα[3] [4] για την έλξη (κίνηση), με ισχύ 6793 ίππων[5] (περίπου 5000 kW)[i],[1] και φτάνουν ταχύτητες μέχρι 200 χιλιόμετρα την ώρα.[1]

Διαδρομές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι HellasSprinter εξυπηρετούν κυρίως επιβατικά δρομολόγια της γραμμής Πειραιά-Θεσσαλονίκης (Από την Αθήνα μέχρι την Θεσσαλονίκη, αλλά ενίοτε λειτουργούν και σε εμπορευματικές αμαξοστοιχίες.

Ιστορικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δεκαετία του 1990[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1993, με την διακήρυξη 2002/93, ο ΟΣΕ έκανε διαγωνισμό για την προμήθεια θερμοηλεκτρικών και ηλεκτρικών ελκτικών μονάδων, στο γενικότερο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του δικτύου κανονικού εύρους, και εν μέσω ενός προγράμματος για την ανανέωση των κινητήριων μονάδων, λόγω προβλημάτων λειτουργίας πολύτυπου και γηρασμένου στόλου. Η παραλαβή συμπεριλάμβανε 25 δηζελοηλεκτράμαξες (Δ/Η), οι οποίες αποτέλεσαν την σειρά Α.471 (Αργότερα 220) και 6 ηλεκτράμαξες (Η/Α). Οι δηζελοηλεκτράμαξες έχουν διαρκή ισχύ 2100kW και οι ηλεκτράμαξες 5000kW. Ο στόχος του ΟΣΕ ήταν το χαμηλό κόστος συντήρησης, η χαμηλή κατανάλωση καυσίμου/ηλεκτρικής ενέργειας, η προστασία της γραμμής, η θέρμανση των επιβατικών συρμών, η εκτέλεση εμπορικών και επιβατικών αμαξοστοιχιών με ταχύτητα των 160 χλμ/ω για της Δ/Η και 200 για τις Η/Α και η μετατρεψιμότητα των Δ/Η σε Η/Α.Νικητές του διαγωνισμού ήταν οι Siemens και Krauss-Maffei για τις Η/Α και η ABB Henschel AG (Αργότερα ADtranz, τώρα Bombardier) για τις Δ/Η.[4]

Τελικά, το 1996, γίνεται η παραγγελία από τον ΟΣΕ για τις ηλεκτράμαξες, στο πλαίσιο των Προγραμματικών Συμφωνιών του 1997[2], Οι ηλεκτράμαξες αυτές, κατασκευάστηκαν στο Άλαχ Μονάχου της Γερμανίας, και το κόστος είναι άνω των 235.000.000 ευρώ[2] Η κατασκευή της πρώτης μονάδας ολοκληρώθηκε το 1997 και μόλις ολοκλήρωσε τα δοκιμαστικά της στη Γερμανία, ήρθε στην Ελλάδα, για να δρομολογηθεί στην ηλεκτροδοτούμενη γραμμή Θεσσαλονίκη-Ειδομένη.[1] Χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά σε αυτή τη γραμμή, επί του άξονα Θεσσαλονίκης-Βελιγραδίου, τόσο σε εμπορευματικές, όσο και σε επιβατικές αμαξοστοιχίες,

Δεκαετία του 2000[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 2009, η χρήση τους επεκτάθηκε και στη γραμμή Αθηνών-Θεσσαλονίκης, και συγκεκριμένα στο τμήμα Θεσσαλονίκη-Λάρισα, ενώ αργότερα, η χρήση τους επεκτάθηκε μέχρι και τον Δομοκό.[2]

Δεκαετία του 2010-σήμερα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Μάιο του 2019, η ηλεκτροκίνηση στον άξονα Πειραιά-Θεσσαλονίκης ολοκληρώθηκε και οι μηχανές ανέλαβαν το σύνολο τον αμαξοστοιχιών.[6][7][8] Επίσης, μερικές ηλεκτράμαξες, βάφτηκαν με το νέο σκούρο μπλε βάψιμο της ΤΡΑΙΝΟΣΕ.[9] Παράλληλα, το ίδιο έτος, η ΓΑΙΑΟΣΕ, ανακοίνωσε την ανακαίνιση των 120 001, 120 002, 120 003, 120 005, 120 006, 120 009, 120 013, 120 025 και 120 026.[10]

Εμφάνιση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εργοστασιακός χρωματισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο εργοστασιακός χρωματισμός των μηχανών αποτελείται από ασύμμετρες μπλε-κόκκινες λωρίδες που σχηματίζουν ένα κόκκινο πλάγιο ορθογώνιο στην μέση, όπου τοποθετείται το λογότυπο του ΟΣΕ και η αρίθμηση σε λευκό χρώμα. Όλα αυτά σε λευκό φόντο. Στις μετώπες, οι μπλε ή κόκκινες λωρίδες (ανάλογα με την μετώπη) ενώνονται δημιουργώντας ένα λευκό τρίγωνο. Έχουν επίσης γκρι στοιχεία γύρω από τα φορεία.

2ος χρωματισμός ΟΣΕ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο χρωματισμός αυτός, εμφανίστηκε αποκλειστικά στης μονάδες της Β' παραλαβής και είναι ίδιος του εργοστασιακού, αλλά με την νέα αρίθμηση και το λογότυπο του ΟΣΕ, με μπλε "Ο" και "Ε" και ασημί "Σ" στα πλάγια και άσπρο "Ο" και "Ε" και κίτρινο "Σ" στις μετώπες.

3ος χρωματισμός ΟΣΕ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο χρωματισμός αυτός, εμφανίστηκε αποκλειστικά στης μονάδες της Α' παραλαβής και είναι ίδιος του εργοστασιακού, αλλά με την νέα αρίθμηση και το λογότυπο του ΟΣΕ, με "Ο" και "Ε" και κίτρινο "Σ" παντού. Επίσης, η αρίθμηση χρησιμοποιεί ελαφρώς μεγαλύτερη γραμματοσειρά

Χρωματισμός ΤΡΑΙΝΟΣΕ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο χρωματισμός αυτός, έχει εφαρμοστεί σε ορισμένες μονάδες. Εκεί, οι μηχανές είναι εξ' ολοκλήρου μπλε, με το λογότυπο της ΤΡΑΙΝΟΣΕ στα πλάγια και μπροστά. Τα γκρι στοιχεία γύρω από τα φορεία είναι το μοναδικό στοιχείο που έχει παραμείνει από τον εργοστασιακό χρωματισμό.

Εξέλιξη χρωματισμών
OSE Hellasprinter H 566.jpg 20080513-335-Thessaloniki-120016.jpg
1999-2004 2004- 2009-2019 2019-σήμερα
Η διπλή κόρνα, το σύστημα σύζευξης και οι προσκρουτήρες

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

i. ^ kW = kilo Watt (δηλαδή kilo που σημαίνει χίλια [1000] και W που είναι Watt), MW=MegaWatt (1MW=1000kW)

ii.^ kV =kilo που είναι τα 1000 και V που σημαίνει Volt, οπότε 1000 Volt=1kV

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 «Η πρώτη ηλεκτράμαξα των σιδηροδρόμων μας». Σιδηροτροχιά (Σύλλογος Φίλων Σιδηροδρόμων (Σ.Φ.Σ.)) (Τεύχος 15): σελ. 13. Ιούλιος 1997. http://sfs.gr/2020/02/14/%cf%83%ce%b9%ce%b4%ce%b7%cf%81%ce%bf%cf%84%cf%81%ce%bf%cf%87%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%b5%cf%85%cf%87%ce%bf%cf%83-15/. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 «Ηλεκτράμαξες της Siemens με γυάλινες ρόδες». δημοκρατία. 10 Δεκεμβρίου 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Μαρτίου 2012. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2019.  Σφάλμα αναφοράς: Invalid <ref> tag; name ":3" defined multiple times with different content
  3. Ερωτήσεις πορείας (Σιώπης Γεώργιος)
  4. 4,0 4,1 Μαγκανάρης, Γιάννης (Ιούλιος 1997). «θερμοηλεκτρικές και ηλεκτρικές ελκτικές μονάδες με τριφασικούς ασύγχρονους ηλεκτροκινητήρες έλξης, μια επιλογή του ΟΣΕ με τεχνολογία του 2000.». Σιδηροτροχιά. http://sfs.gr/2020/02/14/%cf%83%ce%b9%ce%b4%ce%b7%cf%81%ce%bf%cf%84%cf%81%ce%bf%cf%87%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%b5%cf%85%cf%87%ce%bf%cf%83-15/. 
  5. (Σ.Φ.Σ.), Σύλλογος Φίλων του Σιδηροδρόμου (1997). Οι Ελληνικοί Σιδηρόδρομοι: Η διαδρομή τους από το 1869 έως σήμερα. Εκδόσεις Μίλητος. σελ. 174. ISBN 9789608460072. 
  6. Χαίνη, Αλεξάνδρα (16 Μαΐου 2019). «Ηλεκτρικό τρένο θα κάνει το Θεσσαλονίκη-Αθήνα σε 4 ώρες (βίντεο)». Ecozen. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουλίου 2019. 
  7. «Καλώς τονα κι ας άργησε - Ο Σπίρτζης με οδηγό... Λαλιώτη περνά τον ελληνικό σιδηρόδρομο στη νέα του εποχή». www.topontiki.gr. Ανακτήθηκε στις 4 Οκτωβρίου 2019. 
  8. «4 ώρες το Αθήνα-Θεσσαλονίκη με το ηλεκτρικό τρένο από Δευτέρα, μεγάλη μείωση χρόνου σε όλα τα δρομολόγια». ypodomes. 14 Μαΐου 2019. Ανακτήθηκε στις 4 Οκτωβρίου 2019. 
  9. «[GR / Expert] In the picture: TrainOSE's HellasSprinter in new livery». Railcolor News (στα Αγγλικά). 31 Μαΐου 2019. Ανακτήθηκε στις 16 Νοεμβρίου 2020. 
  10. «ΓΑΙΑΟΣΕ : H Siemens θα κάνει «λίφτινγκ» σε 9 ηλεκτράμαξες του ΟΣΕ – Προσπάθεια να μπει …τάξη στο τροχαίο υλικό». Moved.gr. 31 Δεκεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 16 Νοεμβρίου 2020.