Μαρία Πάβλοβνα της Ρωσίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Μεγάλη Δούκισσα Μαρία Πάβλοβνα
Μεγάλη Δούκισσα της Ρωσίας
Δούκισσα του Σόντερμανλαντ
Πριγκίπισσα Πουτιάτιν
Grand Duchess Maria Pavlovna of Russia (1890–1958).jpg
Γέννηση18 Απριλίου 1890
Αγία Πετρούπολη, Ρωσική Αυτοκρατορία
Θάνατος13 Δεκεμβρίου 1958 (68 ετών)
Μέϊναου, Κωνσταντία, Βάδη-Βυρτεμβέργη, Γερμανία
Τόπος ταφήςΠαρεκκλήσι Κάστρου Μέϊναου, Κωνσταντία, Βάδη-Βυρτεμβέργη, Γερμανία
ΣύζυγοςΠρίγκιπας Γουλιέλμος, Δούκας του Σόντερμανλαντ
(1908-1914)
Πρίγκιπας Σεργκέι Μιχαήλοβιτς Πουτιάτιν
(1917-1918)
ΕπίγονοιΚόμης Λένναρτ Μπερναντότε του Βίσμποργκ
Πρίγκιπας Ρωμανός Σεργκεγίεβιτς Πουτιάτιν
Πλήρες όνομα
   Μαρία Πάβλοβνα Ρομάνοβα
Ρώσικα:Мария Павловна Романова
ΟίκοςΧολστάιν-Γκότορπ-Ρομάνοφ (από την γέννηση)
Μπερναντότε (από τον γάμο)
ΠατέραςΠαύλος Αλεξάνδροβιτς
ΜητέραΑλεξάνδρα της Ελλάδας
ΘρησκείαΡωσική Ορθόδοξη Εκκλησία
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π  σ  ε )

Η Μεγάλη Δούκισσα Μαρία Πάβλοβνα (ρωσικά: великая княжна Мария Павловна‎, 18 Απριλίου 1890 - 13 Δεκεμβρίου 1958), ήταν εγγονή του αυτοκράτορα Αλεξάνδρου Β΄ της Ρωσίας και πρώτη εξαδέλφη του τελευταίου Τσάρου της Ρωσίας Νικολάου Β΄ της Ρωσίας και του Πρίγκιπα Φίλιππου, Δούκα του Εδιμβούργου.

Πρώιμη ζωή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Μεγάλη Δούκισσα Μαρία Παβλόβνα φοώντας το παραδοσιακό φόρεμα των κυριών της Ρωσικής Αυτοκρατορικής Αυλής

Η Μεγάλη Δούκισσα Μαρία γεννήθηκε στις 18 Απριλίου 1890 στην Αγία Πετρούπολη. Ήταν το πρώτο παιδί του Παύλου Αλεξάντροβιτς μεγάλου δούκα της Ρωσίας και της πρώτης συζύγου του Πριγκίπισσας Αλεξάνδρας της Ελλάδας και της Δανίας.[1] Ονομάσθηκε Μαρία από την γιαγιά της Μαρία Αλεξάντροβνα και την θεία και ανάδοχό της Μαρία Φιόντοροβνα.

Η Μαρία δεν ήταν ακόμη δυο ετών όταν η μητέρα της πέθανε από επιπλοκές μετά τη γέννηση του μικρότερου αδελφού της, Μεγάλου Δούκα Ντμίτρι Πάβλοβιτς το 1891. Ο Μέγας Δούκας Παύλος ήταν τόσο απογοητευμένος από τον απροσδόκητο θάνατο της νεαρής του συζύγου που παραμέλησε τα δύο μικρά παιδιά του, των οποίων την φροντίδα ανέλαβε ο μεγαλύτερος αδελφός του, ο Μέγας Δούκας Σεργκέι Αλεξάντροβιτς, ο οποίος δεν είχε δικά του παιδιά.

Μόλις συνήλθε συναισθηματικά, ο Μέγας Δούκας Παύλος πήρε μαζί του τα δύο παιδιά. Ένας διοικητής των αυτοκρατορικών φρουριακών αλόγων, είχε πει ότι: «ο Μέγας Δούκας Παύλος αγάπησε πολύ τα παιδιά του, αλλά, όπως ήταν συνηθισμένο τότε, απέφυγε να τους δείξει την αυθόρμητη αγάπη του».

Η Μαρία και ο αδελφός της ανατράφηκαν από κυβερνήτες και δασκάλους, αλλά λάτρευαν τον πατέρα τους, που τους επισκέπτονταν δύο φορές την ημέρα. Τα παιδιά περνούσαν τις χριστουγεννιάτικες μέρες και αργότερα κάποιες καλοκαιρινές διακοπές μαζί με τους θείους τους, τον Μέγα Δούκα Σεργκέι και την Μεγάλη Δούκισσα Ελισάβετ Φιόντοροβνα. Το ζευγάρι χώρισε μια αίθουσα ψυχαγωγίας σε υπνοδωμάτια για τα παιδιά στο Παλάτι του Ιλινσκόι.

Μέχρι τα έξι της, η Μαρία μιλούσε άσχημα τα ρωσικά, καθώς όλοι οι κυβερνήτες της και η άμεση οικογένεια της μιλούσαν αγγλικά. Αργότερα η νέα της δασκάλα, η Μαντμαζέλ Ελέν, την δίδαξε τη γαλλική γλώσσα και έμεινε μαζί της μέχρι το γάμο της. Σε ηλικία επτά ετών ταξίδεψε μαζί με την κυβερνήτη της για να επισκεφθεί τη Γερμανία και τη Γαλλία.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Μεγάλη Δούκισσα Μαρία Παβλόβνα με τον νεογέννητο γιο της Λένναρτ, με την γιαγιά της Βασίλισσα Όλγα της Ελλάδας και την προ-γιαγιά της Μεγάλη Δούκισσα Αλεξάνδρα Ιοσίφοβνα της Ρωσίας

Κατά τα επόμενα δύο χρόνια, η θεία της Μαρίας στράφηκε προς τη θρησκεία και την φιλανθρωπία. Προγραμματίζοντας να αποσυρθεί από την αυτοκρατορική αυλή και να διαμορφώσει μια θρησκευτική τάξη, η Μεγάλη Δούκισσα Ελισάβετ αποφάσισε να βρει έναν σύζυγο για την ανιψιά της.

Λίγο μετά το Πάσχα το 1907, ο Πρίγκιπας Γουλιέλμος, Δούκας του Σόντερμανλαντ, δεύτερος γιος του βασιλιά Γουσταύου Ε΄ της Σουηδίας και της Βικτώρια της Βάδης επισκέφθηκε την Αγία Πετρούπολη για να συναντήσει την 16χρονη Μαρία Πάβλοβνα. Ήταν παχουλή, άτακτη και υπερήφανη. Ο πρίγκιπας ήταν ψηλός, λεπτός, σκοτεινός και διακεκριμένος που έδειχνε "μια ομορφιά με τα γκρίζα μάτια του", θυμάται η Μαρία. Έμεινε για δείπνο και την επόμενη μέρα η Μαρία ειδοποιήθηκε ότι επιθυμούσε να την παντρευτεί. Μια ταχεία απάντηση, η Μαρία συμφώνησε με την πρόταση του πρίγκιπα και βρέθηκε αφοσιωμένη σε έναν άνδρα που γνώριζε μόνο λίγες ώρες. Η επίσημη ανακοίνωση των αρραβώνων ανακοινώθηκε τον Ιούνιο του 1907 στο Παλάτι του Πέτερχοφ.

Η Μαρία και ο Γουλιέλμος παντρεύτηκαν στις 3 Μαΐου 1908 στο Τσάρσκογιε Σελό στην Αγία Πετρούπολη, και απέκτησαν το μοναδικό τους παιδί, ένα γιο:

  • τον Κόμη Λένναρτ Μπερναντότε, Δούκα του Σμάλαντ αργότερα Δούκα του Βίσμποργκ (1909-2004), παντρεύτηκε το 1932 την Καρίν Νίσβαντ, χώρισαν το 1971. Απέκτησαν και τρεις κόρες και ένα γιο:
  • την Κόμισσα Μπριγκίτα (1933-)
  • την Κόμισσα Μαρία-Λουΐζα Μπριγκίτα (1935-1988)
  • τον Κόμη Κάρολο Ιωάννη Γουσταύο Γουλιέλμο (1941-)
  • την Κόμισσα Καρίν-Σεσίλια (1944-)

και το 1972 παντρεύτηκε την Σόνια Χόνζ, απέκτησαν και τρεις κόρες και δυο γιους:

  • την Κόμισσα Μπετίνα (1974-)
  • τον Κόμη Μπιόρν Γουλιέλμο (1975-)
  • την Κόμισσα Αικατερίνη (1977-)
  • τον Κόμη Χριστιανό Βόλφγκανγκ (1979-)
  • την Κόμισσα Νταϊάνα (1982-)

Η σχέση ανάμεσα στην Μαρία και τον Γουλιέλμο ήταν αρκετά ψυχρή που έδωσαν ένα τέλος στον γάμο τους. Στις 13 Μαρτίου 1914 χώρισαν και επίσημα. Η Μαρία άφησε τον γιο της πίσω στη Σουηδία υπό την επιμέλεια του πατέρα του. Ανατράφηκε πρωτίστως από την γιαγιά του, Βασίλισσα Βικτώρια και έβλεπε τη μητέρα του σπάνια τα επόμενα χρόνια.

Λίγο πριν τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο είχε ξανασυναντηθεί με τον Πρίγκιπα Σεργκέι Μιχαηλόβιτς Πουτιάτιν, γιος του διοικητή του παλατιού στο Τσάρσκογιε Σελό. Συναντήθηκαν ως παιδιά και την άνοιξη του 1917 ξεκίνησε μια χαρούμενη υπόθεση μεταξύ τους. Το καλοκαίρι αρραβωνιάστηκαν και ήταν για πρώτη φορά ερωτευμένη, η Μαρία Πάβλοβνα και Πρίγκιπας Σεργκέι παντρεύτηκαν στο Παλάτι του Παβλόφσκ στις 19 Σεπτεμβρίου 1917. Το ζευγάρι πέρασε τους πρώτους μήνες της της έγγαμης ζωής του στην Αγία Πετρούπολη, ζώντας πρώτα στο παλάτι του Ντμίτρι. Όταν το παλάτι πωλήθηκε, μετακόμισαν σε ένα μικρό διαμέρισμα με τους γονείς του Σεργκέι.

Η Μαρία και ο Σεργκέι απέκτησαν το μοναδικό τους παιδί, ένα γιο:

  • τον Πρίγκιπα Ρωμανό Σεργκεγίεβιτς Πουτιάτιν (1918-1919), πέθανε 1 έτους και 21 ημερών

Την ημέρα της βάφτισης του πρίγκιπα Ρωμανού στις 18 Ιουλίου 1918, αν και δεν το γνώριζε, ο ετεροθαλής αδελφός της Μαρίας, ο πρίγκιπας Βλαντιμίρ Πάλεϊ και η θεία της, η πριγκίπισσα Ελισάβετ, δολοφονήθηκαν από τους Μπολσεβίκους. Με την ταχεία επιδείνωση της κατάστασης στη Ρωσία για τους Ρομάνοφ υπό του μπολσεβικού καθεστώς, η Μαρία Παβλόβνα αποφάσισε να φύγει για εξορία, αφήνοντας το μωρό της υπό τη φροντίδα των νονών του. Με τον σύζυγό της και τον γαμπρό της, ο Αλεξάντερ Πουτιάτιν, η Μεγάλη Δούκισσα Μαρία Παβλόβνα έφυγε από τον Τσάρσκογιε Σελό στα τέλη Ιουλίου. Χωρίς ταξιδιωτικά έγγραφα και φοβούμενη να συλληφθεί σε οποιαδήποτε στάση, η Μαρία Παβλόβνα, ο σύζυγός της και ο γαμπρός της, έκαναν το ταξίδι τους με τρένο για δύο νύχτες και μια μέρα.

Στις 4 Αυγούστου έφθασαν στην Όρσα, (σημερινή Λευκορωσία), συνδέοντας πολλά άλλα καταφύγια σε παρόμοια κατάσταση. Από το σιδηροδρομικό σταθμό, πήγαν κατευθείαν στα σύνορα της γερμανικής κατεχόμενης Ουκρανίας. Είχε κρύψει, μέσα σε ένα σαπουνάκι, ένα σουηδικό έγγραφο που την αναγνώριζε ως πρώην βασιλική πριγκίπισσα αυτής της χώρας. Της επέτρεψαν να εισέλθει στην Ουκρανία. Από εκεί, συνέχισαν νότια μέχρι να φτάσουν στο Κίεβο, όπου ακολούθησαν νέες περιπέτειες. Τον Νοέμβριο, οι φυγάδες έφτασαν στην Οδησσό.

Μετά την άφιξή τους στο Κισινάου της Μολδαβίας, έλαβαν πρόσκληση από την Βασίλισσα Μαρία της Ρουμανίας, πρώτη εξαδέλφη της Μαρίας, η Βασίλισσα Μαρία χρησιμοποίησε τον Τζόζεφ Μπόιλ για να την εντοπίσει και να την πάει με ασφάλεια στο παλάτι. Λίγες εβδομάδες αργότερα, έλαβε την είδηση ότι η θεία της Μεγάλης Δούκισσα Ελισάβετ Φιόντοροβνα και ο μισός αδελφός, ο πρίγκιπας Βλαντιμίρ Πάλεϊ είχε δολοφονηθεί με αρκετούς συγγενείς των Ρομάνοφ το καλοκαίρι του 1918. Ο Τσάρος Νικόλαος Β΄ και όλη η οικογένεια του δολοφονήθηκε μια μέρα νωρίτερα.

Τα πεθερικά της Μαρίας έφτασαν στο Βουκουρέστι με το γιο της Ρωμανό, αλλά μόλις είχε πήρε μια ταξιδιωτική βίζα, και έφευγε με τον Σεργκέι για το Παρίσι να βρει ένα σπίτι στο Πάσι. Η Μαρία στα μέσα του 1919 έλαβε μια επιστολή από τους γονείς του συζύγου της λέγοντάς της ότι ο ενός έτους γιος της πρίγκιπας Ρωμανός είχε πεθάνει από μια εντερική διαταραχή τον στις 29 Ιουλίου. Η ενοχή της που τον άφησε πίσω την εμπόδισε να πει στους φίλους της την ύπαρξη του μωρού.

Στην νέα ζωή που έχει στην Γαλλία η Μαρία, άνοιξε ένα κλωστοϋφαντουργικό κατάστημα που το ονόμασε Κιτμίρ, ασχολήθηκε επίσης με την μόδα και είχε την δυνατότητα να συναντηθεί με την Κοκό Σανέλ το 1921. Για λίγο καιρό, το Κιτμίρ είχε μια επιτυχία στη βιομηχανία της παρισινής μόδας. Ωστόσο, το Κίτμιρ μαστιζόταν από οργανωτικά προβλήματα που έτρωγε τα χρήματα της Μαρίας από την πώληση των κοσμημάτων της και της αφήνει ένα μεγάλο χρέος. Ενώ αφιέρωσε όλες τις ενέργειές της στο έργο της, ο Σεργκέι προτιμούσε να περνάει το χρόνο του στην εταιρεία ρωσικών αξιωματικών, και να σπαταλάει χρήματα. Απογοητευμένη με τον σύζυγό της, τον χώρισε το 1923 "πάνω από μια θεμελιώδη διαφορά και στάση", αν και συνέχισε να προσφέρει στον Σεργκέι και στους συγγενείς του οικονομική βοήθεια.

Η Μαρία πέθανε από την πνευμονία, στην ηλικία 68 ετών, στις 13 Δεκεμβρίου 1958 στο Μέϊναου, Κωνσταντία της Δυτικής Γερμανίας. Θάφτηκε στο παρεκκλήσι του Κάστρου Μέϊναου δίπλα στον αδελφό της, Μέγα Δούκα Ντμίτρι Παβλόβιτς.

Τίτλοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • 18 Απριλίου 1890 - 3 Μαΐου 1908: Η Αυτοκρατορική Υψηλότητα Μεγάλη Δούκισσα Μαρία Πάβλοβνα της Ρωσίας
  • 3 Μαΐου 1908 - 13 Μαρτίου 1914: Η Αυτοκρατορική και Βασιλική Υψηλότητα Πριγκίπισσα Μαρία Πάβλοβνα, Δούκισσα του Σόντερμανλαντ, Πριγκίπισσα της Σουηδίας, Μεγάλη Δούκισσα της Ρωσίας
  • 13 Μαρτίου 1914 - 19 Σεπτεμβρίου 1917: Η Αυτοκρατορική Υψηλότητα Μεγάλη Δούκισσα Μαρία Πάβλοβνα της Ρωσίας
  • 19 Σεπτεμβρίου 1917 - 29 Απριλίου 1923: Η Αυτοκρατορική Υψηλότητα Μεγάλη Δούκισσα Μαρία Πάβλοβνα της Ρωσίας, Πριγκίπισσα Πουτιάτιν
  • 29 Απριλίου 1923 - 13 Δεκεμβρίου 1958: Η Αυτοκρατορική Υψηλότητα Μεγάλη Δούκισσα Μαρία Πάβλοβνα της Ρωσίας

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Houston, Grand Duchess Marie: Eyewitness to the last days of tsarist Russia, p. 42

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Beéche, Arturo. The Grand Duchesses. Eurohistory, 2004. ISBN 0-9771961-1-9
  • Lennart Bernadotte. Käre prins, godnatt!. Bonniers, 1977. ISBN 91-0-041935-4
  • Grand Duchess Marie of Russia. A Princess in Exile. Macmillan, 1932. ASIN: B000TG41CS
  • Grand Duchess Marie of Russia. Education of a Princess: A Memoir. Viking Press, New York, 1930. ASIN: B000K5SJJ4
  • Hall, Coryne. How lovely it is to be a Bride: The Letters of Grand Duchess Marie Pavlovna. European Royal History Journal. Issue XVI, April 2000.
  • Houston, Marco. Grand Duchess Marie: Eyewitness to the last days of tsarist Russia. Royalty Magazine, Vol.18, Issue 07
  • Houston, Marco. Marie: A Grand Duchess adrift in a new world. Royalty Magazine, Vol. 18, Issue 09, No 213
  • Mager, Hugo. Elizabeth: Grand Duchess of Russia. Carroll & Graf Publishers Inc., 1998. ISBN 0-7867-0678-3
  • Maylunas, Andrei and Mironenko, Sergei. A Life Long Passion. Doubleday, New York. 1997. ISBN 0-385-48673-1
  • Menzies, Grant. Grand Duchess Marie Pavlovna of Russia. European Royal History Journal. Issues VIII & IX, December 1998.
  • Perry, John and Pleshakov, Constantine. The Flight of the Romanovs, Basic Books, 1999. ISBN 0-465-02462-9.
  • Vassiliev, Alexandre. Beauty in Exile: The artist, models and nobility who fled the Russian revolution and influenced the world of Fashion. Harry N. Abrams, 2001. ISBN 0-8109-5701-9
  • Zeepvat, Charlotte. The Camera and the Tsars. Sutton Publishing, 2004. ISBN 0-7509-3049-7.
  • Zeepvat, Charlotte. The True Value of Home: The life of Grand Duchess Maria Pavlovna the younger. Royalty Digest Quarterly. N2 2013. ISSN 1653-5219