Αλεξάνδρα Γεωργίεβνα (Αλεξάνδρα της Ελλάδας και της Δανίας)
Η Αλεξάνδρα (ρωσ. Алекса́ндра Гео́ргиевна/Aleksandra Georgievna, γεννημένη ως Αλεξάνδρα της Ελλάδας και της Δανίας, 30 Αυγούστου 1870 – 24 Σεπτεμβρίου 1891) του Οίκου του Γκλύξμπουργκ ήταν πριγκίπισσα της Ελλάδας και της Δανίας και μετέπειτα μεγάλη δούκισσα της Ρωσίας.
Βιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πρώτα χρόνια
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Γεννήθηκε στην έπαυλη Μον Ρεπό της Κέρκυρας στις 30 Αυγούστου 1870. Ήταν το τρίτο παιδί και η πρώτη κόρη του Γεωργίου Α΄ της Ελλάδας και της Όλγας Κωνσταντίνοβνας της Ρωσίας. Είχε επτά ακόμη αδέλφια, εκ των οποίων τα έξι επιβίωσαν της παιδικής ηλικίας, μεταξύ τους και ο μετέπειτα Κωνσταντίνος Α΄.
Ονομάσθηκε Αλεξάνδρα προς τιμήν της θείας και αναδόχου της Αλεξάνδρας της Δανίας, συζύγου του Εδουάρδου Ζ΄ του Ηνωμένου Βασιλείου, και οι συγγενείς της την αποκαλούσαν "Αλίν" ή "Ελληνίδα Άλιξ" για να την ξεχωρίζουν από της θεία της που την αποκαλούσαν "Άλιξ".
Μεγάλωσε σε ζεστό οικογενειακό περιβάλλον στο Ανάκτορο της Αθήνας και τα καλοκαίρια στο Μον Ρεπό και στους παππούδες της στη Δανία, όπου συναντούσε και τα ξαδέρφια της από τη Βρετανία και τη Ρωσία. Όπως και τα αδέλφια της, ανατράφηκε από Βρετανίδες γκουβερνάντες και η πρώτη της γλώσσα ήταν τα αγγλικά, αλλά στην οικογένεια μιλούσαν ελληνικά και έμαθε ακόμη γερμανικά και γαλλικά.[7]
Περιγράφηκε ως χαρούμενη, αξιαγάπητη και όμορφη και ο νεότερος αδελφός της, Νικόλαος, είχε αναφέρει ότι είχε γλυκό χαρακτήρα, όλοι την αγαπούσαν και φαινόταν ότι μόνο όμορφα πράγματα θα συνέβαιναν στη ζωή της.[8]
Γάμος και οικογένεια
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το 1888 αρραβωνιάστηκε τον πρώτο εξάδελφο της μητέρας της, Παύλο Αλεξάνδροβιτς της Ρωσίας, γιο του Αλεξάνδρου Β΄ της Ρωσίας και της Μαρίας της Έσσης (Μαρίας Αλεξάνδροβνας). Γνωρίζονταν από παιδιά, όταν η οικογένειά της επισκεπτόταν τη Ρωσία ή τη Δανία και όταν ο Παύλος περνούσε τους χειμώνες στην Ελλάδα λόγω των αναπνευστικών προβλημάτων του και βρέθηκε στην Αθήνα για τους εορτασμούς των 25 χρόνων από την άνοδο του Γεωργίου Α΄ στον ελληνικό θρόνο.[9] Παντρεύτηκαν στις 5 Ιουνίου 1889 στο παρεκκλήσι των Χειμερινών Ανακτόρων στην Αγία Πετρούπολη, όπου και εγκαταστάθηκε μετά το γάμο της. Προς τιμήν του γάμου ο ποιητής Αφανάσυ Φετ, φίλος του θείου της, Κωνσταντίνου Κωνσταντίνοβιτς, συνέθεσε ποίημα, ενώ ο Μάριους Πετιπά και ο Νικολάι Κρότκοβ δημιούργησαν το μπαλέτο "Τα καπρίτσια της πεταλούδας".
Πέρασαν το μήνα του μέλιτος στο Ιλυίνσκογιε, κτήμα των Ρομανώφ στα περίχωρα της Μόσχας. Αρχικά, έμειναν στο παλάτι του Παύλου, πρώην οικία του Βαρόνου φον Στίγκλιτς, στην Αγγλική Προβλήτα επί του Νέβα. Η νέα ζωή στη Ρωσία ήταν δύσκολη, καθώς ο Παύλος έλειπε αρκετά λόγω των στρατιωτικών του καθηκόντων.[10] Εντωμεταξύ, απέκτησαν μια κόρη, τη Μαρία. Όταν ο σύζυγός της ορίστηκε διοικητής της αυτοκρατορικής φρουράς, μετακόμισαν στο Παλάτι της Αικατερίνης στο Τσάρσκογιε Σελό.
Θεωρείται ότι η Αλεξάνδρα βοήθησε στη βελτίωση των σχέσεων του Παύλου με τον αδελφό του, Σέργιο, καθώς είχαν ψυχρανθεί μετά από φήμες για παράνομη σχέση της συζύγου του Σεργίου, Ελισάβετ, με τον Παύλο.[11][12]
Το τέλος
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ενώ βρισκόταν στον έβδομο μήνα της εγκυμοσύνης της, επισκέφθηκε το σπίτι του Μεγάλου Δούκα Σεργίου και της Ελισάβετ στο Ιλυίνσκογιε. Ενώ έκανε μια βόλτα με τις φίλες της στην κοίτη του Μόσκοβα, πήδηξε σε μια βάρκα που βρισκόταν δεμένη εκεί. Έπεσε μέσα στο νερό, την διέσωσαν και τη μετέφεραν στο σπίτι του Σέργιου και, καθώς δεν υπήρχε γιατρός στο χωριό, την φρόντισε μαμή.[13] Την επόμενη μέρα κατέρρευσε κατά τη διάρκεια μιας χοροεσπερίδας από έντονους πόνους τοκετού. Γέννησε το γιο της, που επιβίωσε, και έπεσε σε κώμα. Απεβίωσε έξι ημέρες μετά (24 Σεπτεμβρίου 1891) σε ηλικία 21 ετών.
Όταν τα νέα του θανάτου της έγιναν γνωστά στο χωριό, οι κάτοικοι μετέφεραν το φέρετρό της έως το σιδηροδρομικό σταθμό 12 χλμ. μακριά.[13] Μετά το θάνατό της, ο Σέργιος σφράγισε το δωμάτιο και το κράτησε όπως ακριβώς ήταν.[14]
Αρχικά, ενταφιάστηκε στον Καθεδρικό Ναό Πέτρου και Παύλου στην Αγία Πετρούπολη. Ο Παύλος συνετρίβη από το θάνατό της και χρειάστηκε να τον συγκρατήσουν για να μην πηδήξει στον τάφο κατά την κηδεία.[15] Το 1939, επί βασιλείας του ανιψιού της, Γεωργίου Β΄, η ελληνική κυβέρνηση πήρε την άδεια από τον Στάλιν να μεταφέρουν τις στάχτες της στην Ελλάδα, όπως είχε ζητήσει η μητέρα της.[16] Το μνήμα της πριγκίπισσας Αλεξάνδρας βρίσκεται πλέον στο Βασιλικό Κοιμητήριο στο Τατόι.
Το 1902 ο Παύλος παντρεύτηκε την πριγκίπισσα Όλγκα Βαρενιάνοβα Κάρνεβιτς, με την οποία απέκτησε τρία παιδιά. Καθώς ο γάμος δεν έγινε αποδεκτός από τον Τσάρο, ο Παύλος εξορίστηκε και τα παιδιά που απέκτησε με την Αλεξάνδρα υιοθετήθηκαν από τον αδελφό του, Σέργιου, και τη σύζυγό του. Το 1916 ο γιος της Αλεξάνδρας, Δημήτριος, συνωμότησε και δολοφόνησε το Γκριγκόρι Ρασπούτιν. Το 1919 ο Παύλος δολοφονήθηκε από τους Μπολσεβίκους, όπως και άλλα μέλη των Ρομανώφ.
Υστεροφημία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Προς τιμήν της ο Δήμος Αθηναίων έδωσε το όνομά της σε κεντρικό δρόμο της πόλης, τη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, ενώ και ο Δήμος Πειραιώς ονόμασε την πλατεία στο άκρο του λιμένος Ζέας (Πασαλιμάνι) Πλατεία Βασιλόπαιδος Αλεξάνδρας (Πλατεία Αλεξάνδρας).[17] Το όνομά της φέρει και η Λεωφόρος Αλεξάνδρας στην πόλη της Κέρκυρας, το νησί όπου γεννήθηκε.
Στο Μαιευτήριο Αλεξάνδρα (πλέον Γενικό Νοσοκομείο "Αλεξάνδρα") στην Αθήνα έδωσε το όνομά της, προς μνήμην της, ο ανιψιός της, Παύλος της Ελλάδας. Το Μαιευτήριο συνδέθηκε με το Πανεπιστήμιο Αθηνών με ειδική αρμοδιότητα στην έρευνα και την καταπολέμηση της μητρικής θνησιμότητας μετά τον τοκετό.
Οικογένεια
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Παντρεύτηκε στις 5 Ιουνίου 1889 τον Παύλο Αλεξάνδροβιτς της Ρωσίας. Απέκτησαν δύο παιδιά:
- Μαρία (1890 - 1958), Μεγάλη Δούκισσα της Ρωσίας. Παντρεύτηκε 1) το Γουλιέλμο, Δούκα του Σέντερμανλαντ (γιο του Γουσταύου Ε΄ της Σουηδίας), απέκτησαν ένα παιδί, και 2) τον πρίγκιπα Ρομάν Σεργκέγιεβιτς Πουτιάτιν, απέκτησαν ένα παιδί.
- Δημήτριος (1891 - 1942), Μέγας Δούκας της Ρωσίας.
Τίτλοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 30 Αυγούστου 1870 – 17 Ιουνίου 1889: Η Αυτής Βασιλική Υψηλότητα Πριγκίπισσα Αλεξάνδρα της Ελλάδας και Δανίας
- 17 Ιουνίου 1889 – 24 Σεπτεμβρίου 1891: Η Αυτοκρατορική Υψηλότητα Μεγάλη Δούκισσα Αλεξάνδρα Γεωργίεβνα της Ρωσίας
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «Александр II» (Ρωσικά)
- ↑ «Павел Александрович» (Ρωσικά)
- ↑ «Павел Александрович» (Ρωσικά)
- ↑ «Александр II» (Ρωσικά)
- ↑ p10081.htm#i100810. Ανακτήθηκε στις 7 Αυγούστου 2020.
- ↑ Darryl Roger Lundy: (Αγγλικά) The Peerage.
- ↑ Van der Kiste 1994 , p. 42.
- ↑ Mager (1998), p. 124
- ↑ Van der Kiste 1994 , p. 45-46.
- ↑ Zeepvat 2006 , pp. 251-252.
- ↑ Van der Kiste 2005 , p. 148-149.
- ↑ Van der Kiste 2005 , p. 168.
- 1 2 Mateos Sáinz de Medrano 2004 , p. 326.
- ↑ Zeepvat 2006 , pp. 178-179.
- ↑ Zeepvat (2004), p. 179
- ↑ Mateos Sáinz de Medrano 2004 , p. 327 and 335.
- ↑ Πετρόπουλος, Ηλίας (1995). Η ονοματοθεσία οδών και πλατειών. Πατάκης. σελίδες 65–68. ISBN 960-360-483-6.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πριγκίπισσες της Ελλάδας και της Δανίας | ||
|---|---|---|
| 1η γενιά |
| .svg) |
| 2η γενιά |
| |
| 3η γενιά | ||
| 4η γενιά | ||
| 5η γενιά | ||