Μένης Κουμανταρέας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Μένης Κουμανταρέας
Γέννηση 17 Μαΐου 1931
Τόπος γέννησης Αθήνα, Ελλάδα
Θάνατος 5 Δεκεμβρίου 2014 (83 ετών)
Τόπος θανάτου Αθήνα, Ελλάδα
Εθνικότητα Έλληνας
Υπηκοότητα Έλληνική
Είδος Τέχνης Συγγραφέας, μεταφραστής
Καλλιτεχνικά ρεύματα Νεοελληνική πεζογραφία, δοκίμιο
Σημαντικά έργα Το αρμένισμα, Η μυρωδιά τους με κάνει να κλαίω, Βιοτεχνία υαλικών
Μένης Κουμανταρέας στο Internet Movie Database

Ο Μένης Κουμανταρέας (17 Μαΐου 1931 - 5 Δεκεμβρίου 2014) ήταν Έλληνας συγγραφέας και μεταφραστής.

Βιογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μένης (Αριστομένης) Κουμανταρέας γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Το 1948 έζησε για έξι μήνες κοντά στον θείο του στο Λονδίνο, όπου και ήρθε σε επαφή με την εκεί πολιτιστική κίνηση. Τον επόμενο χρόνο αποφοίτησε από το Πρότυπο Λύκειο Αθηνών Κάρολος Μπερζάν και φοίτησε κατά καιρούς στη Νομική και Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, χωρίς να ολοκληρώσει τις σπουδές του.[1] Υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία στο ναυτικό και εργάστηκε κατά καιρούς (σχεδόν είκοσι χρόνια) σε ναυτιλιακές και ασφαλιστικές εταιρείες.

Το 1961 ξεκίνησε να συνεργάζεται με το περιοδικό Ταχυδρόμος και την επόμενη χρονιά εκδόθηκε το πρώτο του βιβλίο, η συλλογή διηγημάτων "Τα μηχανάκια". Κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας οδηγήθηκε τρεις φορές σε δίκη για το διήγημα του "Το Αρμένισμα". Το 1972 σπούδασε με υποτροφία στο Βερολίνο για έξι μήνες. Από το 1982 ζούσε αποκλειστικά από τη συγγραφική του δραστηριότητα.[2] Το 1987 το μυθιστόρημα του "Η φανέλα με το εννιά" μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο από τον Παντελή Βούλγαρη.[3] Κείμενά του δημοσιεύτηκαν σε πολλά λογοτεχνικά περιοδικά, όπως τα Εκλογή, Ηριδανός, Επιθεώρηση Τέχνης, Οδός Πανός, η λέξη και άλλα. Έργα του μεταφράστηκαν στα αγγλικά,γαλλικά και γερμανικά.

Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων, μέλος του Δ.Σ. της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και της Κρατικής Ορχήστρας Ελληνικής Μουσικής του Σταύρου Ξαρχάκου.[4]

Ο θάνατος του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Tο πρωί της 6ης Δεκεμβρίου 2014, βρέθηκε νεκρός στο σπίτι του στην Κυψέλη από συγγενικό του πρόσωπο "με εμφανείς μώλωπες στο λαιμό και το πρόσωπο"[5]. Η κηδεία του τελέστηκε την Τρίτη 09 Δεκεμβρίου 2014 στο Ά Κοιμητήριο Αθηνών, με δαπάνη του Δήμου Αθηναίων "..ως ελάχιστο φόρο τιμής στον σπουδαίο πεζογράφο Μένη Κουμανταρέα, που έζησε, αγάπησε και έγραψε όπως κανένας άλλος, για την πόλη της Αθήνας...".[6]

Στις 7 Ιανουαρίου 2015, ανακοινώθηκε απο την Ελληνική Αστυνομία η εξιχνίαση της υπόθεσης δολοφονίας, με τη σύλληψη 26χρονου άνδρα και τη δημοσιοποίηση στοιχείων δεύτερου ατόμου, το οποίο θεωρείται συνεργός. Όπως προκύπτει απο την ανακοίνωση της Αστυνομίας κίνητρο των δραστών, τους οποίους γνώριζε ο συγγραφέας, ήταν η ληστεία.[7] Μετά τη δημοσιοποίηση των στοιχείων του, ο συνεργός του δράστη παρουσιάστηκε αυτοβούλως στον εισαγγελέα και συνελήφθη.

Βραβεύσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μένης Κουμανταρέας είχε τιμηθεί με το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος για τα έργα του Το Αρμένισμα (1967) και για το Η μυρωδιά τους με κάνει να κλαίω (1997). Με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος για τα έργα του Βιοτεχνία υαλικών (1976) και για το Δύο φορές Έλληνας (2002). Επίσης έχει τιμηθεί με το βραβείο Blue Book στην Έκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης το 2001, για το μυθιστόρημά του Ο ωραίος λοχαγός.[8][9][10]

Στις 30 Δεκεμβρίου 2008, κατα την ετήσια τελετή της Ακαδημίας Αθηνών για την απονομή των ετήσιων βραβείων, ο Μένης Κουμανταρέας τιμήθηκε για σύνολο του έργου με το βραβείο του Ιδρύματος Κώστας και Ελένης Ουράνη, το οποίο εποπτεύεται απο την Ακαδημία Αθηνών. Κατα τη βράβευση του δήλωσε, "...θα έπρεπε να τα παίρνουμε νέοι, να μας δίνουν αυτοπεποίθηση, λεφτά και κουράγιο. Θυμάμαι όμως, μολονότι βραβευμένο το δεύτερο βιβλίο μου, Το αρμένισμα, δικάστηκε επί χούντας τέσσερις φορές και παραλίγο να καεί. Το τελευταίο , Το σόου είναι των Ελλήνων, σκεπάζεται τώρα από τους καπνούς των δακρυγόνων και τα δάκρυα για τον χαμό ενός νέου ανθρώπου αλλά και από τον φριχτό πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Οπωσδήποτε είναι μελαγχολικό να σε βραβεύουν για το σύνολο του έργου σου. Σημαίνει ότι όπου να 'ναι σημαίνουν κι οι καμπάνες...".[11]

Έργα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έτος

αρχικής έκδοσης

Τίτλος έργου Εκδοτικός οίκος
1962 Τα μηχανάκια Φέξης
1967 Το αρμένισμα Εστία
1972 Τα καημένα Κέδρος
1975 Βιοτεχνία υαλικών Κέδρος
1978 Η κυρία Κούλα Κέδρος
1979 Το κουρείο Κέδρος
1981 Σεραφείμ και Χερουβείμ Κέδρος
1982 Ο ωραίος λοχαγός Κέδρος
1986 Η φανέλα με το εννιά Κέδρος
1989 Πλανόδιος σαλπιγκτής Κέδρος
1993 Η συμμορία της άρπας Κέδρος
1996 Η μυρωδιά τους με κάνει να κλαίω Κέδρος
1999 Η μέρα για τα γραπτά κι η νύχτα για το σώμα Κέδρος
2001 Δυο φορές Έλληνας Κέδρος
2003 Νώε Κέδρος
2006 Η γυναίκα που πετάει Κέδρος
2007 Θυμάμαι τη Μαρία Εκδόσεις Καστανιώτη
2008 Το show είναι των Ελλήνων Κέδρος
2009 Σ΄ένα στρατόπεδο άκρη στην ερημιά Κέδρος
2010 Ξεχασμένη Φρουρά Εκδόσεις Καστανιώτη
2011 Οι αλεπούδες του Γκόσπορτ Κέδρος
2013 Θάνατος στο Βαλπαραΐζο Εκδόσεις Πατάκη
2014 Ο θησαυρός του χρόνου Εκδόσεις Πατάκη

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Λεξικό νεοελληνικής λογοτεχνίας: Πρόσωπα - Έργα - Ρεύματα - Όροι, Αθήνα : Πατάκης, 2007, σελ. 1145.
  2. Έλληνες Μεταπολεμικοί Συγγραφείς: Ένας κριτικός Οδηγός, Δημοσθένης Κούρτοβικ, Εκδόσεις Πατάκη, 1995.
  3. Vermeulen, Francine. «Μένης ΚΟΥΜΑΝΤΑΡΕΑΣ, Η Φανέλα με το εννιά». Université de Liège. http://culture.ulg.ac.be/jcms/prod_1301584/fr/. Ανακτήθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 2014. 
  4. «ΚΟΥΜΑΝΤΑΡΕΑΣ ΜΕΝΗΣ». Εταιρεία Συγγραφέων. http://www.dedalus.gr/authors.php?authors_id=118. Ανακτήθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 2014. 
  5. «Νεκρός βρέθηκε ο Μένης Κουμανταρέας». http://news.in.gr/greece/article/?aid=1231369042. 
  6. Δελτίο Τύπου Δήμου Αθηναίων 08/12/2014, Ο δήμος Αθηναίων, ως ελάχιστο φόρο τιμής στον σπουδαίο πεζογράφο Μένη Κουμανταρέα,που έζησε,αγάπησε και έγραψε όπως κανένας άλλος, για την πόλη της Αθήνας, αναλαμβάνει τα τέλη της κηδείας του, που θα τελεσθεί από το Α΄ Κοιμητήριο Αθηνών..
  7. Δελτίο Τύπου Ελληνικής Αστυνομίας 07/01/2015, ...για την εξιχνίαση υπόθεσης ανθρωποκτονίας 83χρονου ημεδαπού στην Κυψέλη και τη σύλληψη 26χρονου υπηκόου Ρουμανίας και δημοσιοποίηση στοιχείων ....
  8. «Βραβείο στον Μ. Κουμανταρέα». Ριζοσπάστης. 21 Απριλίου 2001. http://www1.rizospastis.gr/storyPlain.do?id=756736. Ανακτήθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 2014. 
  9. «Κουμανταρέας Μένης>Βραβεία». ekebi.gr. http://www.ekebi.gr/frontoffice/popup.asp?cpage=NODE&cnode=462&t=245. Ανακτήθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 2014. 
  10. Σουλιώτης, Γιάννης (6 Δεκεμβρίου 2014). «Νεκρός βρέθηκε ο συγγραφέας Μένης Κουμανταρέας». kathimerini.gr. http://www.kathimerini.gr/794827/article/epikairothta/ellada/nekros-vre8hke-o-syggrafeas-menhs-koymantareas. 
  11. Για το σύνολο του έργου τους τους Τίτο Πατρίκιο και Μένη Κουμανταρέα βράβευσε η Ακαδημία Αθηνών Το Βήμα 31/12/2008.

Εξωτερικές συνδέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Nuvola apps kaboodle.png Μένης Κουμανταρέας 1981 (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ)
  • Nuvola apps kaboodle.png ΓΙΑ ΜΙΑ ΘΕΣΗ ΣΤΟ ΡΑΦΙ (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ)
  • Κανάλι Βουλής: ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ- ΜΕΝΗΣ ΚΟΥΜΑΝΤΑΡΕΑΣ [1]
  • Συνέντευξη του Μένη Κουμανταρέα, Περίπλους, τ/χ.1 (άνοιξη 1984),σελ.3-5 [2]
  • Συνέντευξη του Μένη Κουμανταρέα στον Γιώργο Χρονά, Οδός Πανός, τ/χ.36 (Μάϊος-Ιούνιος 1988), σελ.50-61 [3]
  • Μένης Κουμανταρέας-αφιέρωμα, Οδός Πανός, τ/χ.117 (Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2002)[4]
  • Συνέντευξη του Μένη Κουμανταρέα στον Νίκο Βατόπουλο: Ζω πάντα με την προσμονή της έκπληξης, Διαβάζω, τ/χ.373, (Απρίλιος 1997), σελ.102-113
  • Συνέντευξη του Μένη Κουμανταρέα στην Καθημερινή 18-11-07: Η πολλή εξυπνάδα στη λογοτεχνία βλάπτει.Ο Μένης Κουμανταρέας με αφορμή την επανέκδοση του πρώτου του βιβλίου αναζητεί το νέο «αστέρι» της ελληνικής λογοτεχνίας [5]
  • Συνέντευξη του Μένη Κουμανταρέα στο Βήμα 01/08/2010: Μένης Κουμανταρέας «Δεν φοβάμαι να εκτεθώ» [6]
  • ΟΙ ΑΘΗΝΑΙΟΙ Μένης Κουμανταρέας [7]
  • Ο Μένης Κουμανταρέας για την τέχνη και την Αθήνα [8]
  • Συνέντευξη του Μένη Κουμανταρέα, Δρόμος 24 Ιανουαρίου 2011: Μένης Κουμανταρέας: Κάθε βιβλίο είναι αυτοβιογραφία - είτε είναι μασκαρεμένη είτε όχι[9]
  • Συνέντευξη του Μένη Κουμανταρέα στο Βήμα 27/11/2011: Μένης Κουμανταρέας: Αλεπούδες και κοτοπόδαρα [10]
  • Συνέντευξη του Μένη Κουμανταρέα στο Lifo 12.5.2012: Μένης Κουμανταρέας: «Σήμερα οι άνθρωποι θυσιάζονται τζάμπα» [11]
  • Μένης Κουμανταρέας, η ελεγεία της χαμένης νιότης, Φιλολογική, τ. 61, Οκτ-Δεκ. 1997, σελ. 32-35.[12]