Κεφαλόβρυσο Ιωαννίνων

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°0′50″N 20°33′32″E / 40.01389°N 20.55889°E / 40.01389; 20.55889

Για άλλες χρήσεις, δείτε: Κεφαλόβρυσο.
Κεφαλόβρυσο Ιωαννίνων
Άποψη του Κεφαλόβρυσου
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Κεφαλόβρυσο Ιωαννίνων
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΗπείρου
ΔήμοςΠωγωνίου
Γεωγραφία και στατιστική
ΝομόςΙωαννίνων
Πληθυσμός838 (2011)
Ταχ. κωδ.440 06

Το Κεφαλόβρυσο, είναι ένα από τα χωριά του Δήμου Πωγωνίου του Νομού Ιωαννίνων που συστάθηκε με το πρόγραμμα Καλλικράτης. Το παλιό όνομά του ήταν Μιτζιντέι και οι κάτοικοι του αποκαλούσαν εαυτούς Μιτζιντόνιοι. Βρίσκεται στους πρόποδες του βουνού Βαλαώρα. Στην απογραφή του 2011 είχε 838 κατοίκους. Σύμφωνα με μαρτυρίες, το χωριό ιδρύθηκε από τον τσέλιγκα Φώτη Νάστα ( Κούρος ) και στη συνέχεια ήρθαν και άλλες φάρες (σόγια) κατά το 1840. Όλα τα σόγια διέθεταν πριν τον Β´ παγκόσμιο πόλεμο κατοικίες και στη Βόρεια Ήπειρο την οποία οι περισσότεροι από τους κατοίκους θεωρούν πατρίδα τους.Το σύνολο των ανθρώπων που έλκουν την καταγωγή από το Κεφαλόβρυσο ανέρχεται σε πλέον των 3.500 και διαμένουν και σε διαφορά άλλα χωριά του Δήμου Πωγωνίου. Μεγάλος αριθμός κατοικεί ακόμη στην Β. Ήπειρο όπου είχε εγκλωβιστεί μετά την απόφαση της Αλβανίας να κλείσει τα σύνορα δίχως προειδοποίηση. Ενας αλλο μεγαλος αριθμός του πλυθισμού μεταφέρθηκε σε διαφορες περιοχές της Στερεας Ελλάδας, οπως Αιτωλοακαρνανία και Θεσσαλία, οταν το χωριό στο Μπιτσικοπουλο , κατα τους Κεφαλοβρσιτες η Παγιοχώρα, καταστράφηκε απο επιδρομές Αλβανών (Λιάπηδες ή Λιάμπουροι).

Οι κάτοικοι του Κεφαλόβρυσου δεν αυτοπροσδιορίζονται όπως οι άλλοι λατινόφωνες Έλληνες ως Αρωμούνοι αλλά ως Ριμένι(ι). Οι κάτοικοι του χωριού χωρίζονται σε φάρες (σόια ). Τα σόια έμεναν κατά κανόνα ( και μένουν ακόμη και σήμερα ) συμπαγείς σε συγκεκριμένες περιοχές του χωριού και έχουν δημιουργήσει δικούς τους "μαχαλάδες". Μέχρι την περίοδο του β´ παγκόσμιου πολέμου υπήρχε το έθιμο της "βεντέτας " η οποία κατά διάφορους μελετητές είχε, σχετικά με τον τρόπο που αποφασιζότανν και εκτελούνταν, κοινά χαρακτηριστικά με την "βεντέτα" στην περιοχή της Μάνης. Η εκδικητική ανταπόδοση υπάρχει από αρχαιότατους χρόνους στην Ελλάδα, το Ισραήλ και τη Μέση Ανατολή. Το φαινόμενο γενικά αναπτύχθηκε σε μεσογειακές και αραβικές χώρες.Καταγραφές του Αριστοτέλη αναφέρονται στον εθιμικό «νόμο της ανταπόδοσης» βάσει του οποίου «όποιος διαπράξει ένα αδίκημα μόνο σαν πάθει ό,τι έκαμε δίκη σωστή θα γίνει» (Ηθικά Νικομάχεια).

Κύρια ασχολία των κατοίκων είναι η κτηνοτροφία και τυροκομία, ενώ αρκετοί είναι και εκείνοι που απασχολούνται στο (μοναδικό) εργοστάσιο, τη Μεταλλουργική Βιομηχανία Ηπείρου - Χυτήρια και Ελασματουργία (θυγατρική της Ελληνικής Βιομηχανίας Οπλων), όπου κόβονται τα ελληνικά νομίσματα του ευρώ, καθώς επίσης κατασκευάζει κάλυκες και ταινίες χαλκού[1][2]. Πριν τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο το Κεφαλόβρυσο ήταν από τα πλουσιότερα χωριά του Πωγωνίου. Υπολογίζεται ότι οι Κεφαλοβρυσίτες διατηρούσαν περί τα 50.000 πρόβατα. Λόγω της ενασχόλησης με την κτηνοτροφία, υπήρχαν και ανάλογες συνήθειες οπως η "ωμοπλατοσκοπία" που γινόταν από τους ηλικιωμένους συνήθως το Πάσχα καθώς και στους γάμους όπου συνηθίζονταν να ψήνονται αρνιά. Ευρέως διαδεδομένο ήταν το παιχνίδι των παιδιών με τους "αστράγαλους" των ζώων που τους χάριζαν ως παιχνίδι οι σφαγείς των αρνιών και των προβάτων σε γάμους και γιορτές. Το αστραγαλίζειν = Κότσια το παιχνίδι δηλαδή με τους αστράγαλους ή αλλιώς τα κότσια , που στην αρχαία Ελλάδα, ήταν από τα πιο αγαπημένα ,τόσο των αγοριών, όσο και των κοριτσιών. Τους αστράγαλους τους μαζεύουν από τα πίσω πόδια των κατσικιών και των αρνιών . Τα παιδία έπαιζαν και τους «αρτιάζειν αστραγάλους», τα μόνα ζυγά . Έκρυβε ο ένας τους αστραγάλους στο χέρι του κι ο άλλος προσπαθούσε να μαντέψει αν ο αριθμός των αστράγαλων ήταν μονός ή ζυγός, δηλαδή περιττός ή άρτιος.Το παιχνιδι αυτό ειναι επίσης ευρέως διαδεδομενο στους Σαρακατσάνους.

Μετα τον Β´ παγκόσμιο πόλεμο η ενασχόληση με την κτηνοτροφία, έπαψε να είναι αποδοτική και οι περισσότεροι κάτοικοι αναγκάστηκαν κατά την διάρκεια της δεκαετίας του 1950 να μετανάστευσαν σε Αθήνα και Γερμανία.

Το Κεφαλόβρυσο είναι ένα από τα τέσσερα χωριά του Νομού Ιωαννίνων, τα οποία πυρπόλησαν οι Γερμανοί κατά την Κατοχή [3]. Το 1952, ο Κώστας Κλουβάτος πραγματοποιεί την πρώτη χωροπλαστική στο Κεφαλόβρυσο (Μνημείο θυμάτων κατοχής).


Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ Α.Ε.». ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ Α.Ε. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Δεκεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 23 Νοεμβρίου 2014. 
  2. «Κεφαλόβρυσο». diakopes.gr. Ανακτήθηκε στις 23 Νοεμβρίου 2014. 
  3. «Ολοκαύτωμα Κεφαλοβρύσου». remen.gr. Ανακτήθηκε στις 19 Αυγούστου 2017.