Ιωάννης Λαδάς

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ιωάννης Λαδάς
Γέννηση 1920
Δυρράχιο Αρκαδίας
Θάνατος 16  Οκτωβρίου 2010
Υπηκοότητα Ελλάδα
Σπουδές Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων
Ιδιότητα πολιτικός και στρατιωτικός
Αξίωμα Έλληνας υφυπουργός Εσωτερικών

Ο Ιωάννης Λαδάς (1920 - 16 Οκτωβρίου 2010) ήταν Έλληνας στρατιωτικός και μέλος της Χούντας των Συνταγματαρχών του 1967-1973.

Τα πρώτα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε το 1920 στο Δυρράχιο της Αρκαδίας και ήταν γιος του ιερέα[1] Ηλία Λαδά και της Χαρίκλειας Κεφάλα.[2] Μετά το πέρας των εγκύκλιων σπουδών εισήχθη στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων από όπου αποφοίτησε το 1940 με το βαθμό του ανθυπολοχαγού μαζί με τον Γεώργιο Παπαδόπουλο και τον Νικόλαο Μακαρέζο. Έπειτα τοποθετήθηκε στο 29ο Σύνταγμα Πεζικού όπου ανέλαβε διοικητής λόχου πολυβόλων στο Β΄ Τάγμα.[3]

Β' Παγκόσμιος Πόλεμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο ελληνοαλβανικό μέτωπο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Λαδάς συμμετείχε στον ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940-1941 ως διοικητής λόχου στο 29ο Σύνταγμα Πεζικού, το οποίο αποτελείτο κυρίως από Θρακιώτες (εκτός από Έλληνες στο σύνταγμα αυτό υπηρετούσαν αρκετοί Ελληνες Μουσουλμάνοι, Εβραίοι αλλά και Αρμένιοι)[4] και διοικούσε ο αντισυνταγματάρχης πεζικού Φώτιος Μεσσηνόπουλος, από τα τέλη Νοεμβρίου του 1940 μέχρι και την 23η Απριλίου του 1941.[5] Μετά τη συνθηκολόγηση της Ελλάδος, επέστρεψε κατά τα τέλη Ιουνίου στη γενέτειρά του, το Δυρράχιο, αφού ενδιάμεσα είχε μείνει για ένα διάστημα σε Αγρίνιο και Αθήνα.[6]

Συμμετοχή στην Εθνική Αντίσταση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 1942 ο Λαδάς συνδέθηκε με την οργάνωση Ε.Σ. («Εθνικός Στρατός»)[7], που δραστηριοποιήθηκε στην Πελοπόννησο. Η οργάνωση αυτή το 1943 ήρθε σε σύγκρουση με τον ΕΛΑΣ και μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου του ίδιου έτους διαλύθηκε[8] και ο ίδιος αιχμαλωτίστηκε[9] για να αφεθεί ελεύθερος υπό επιτήρηση μετά από λίγο, έπειτα από έντονη παρέμβαση της Συμμαχικής Στρατιωτικής Αποστολής.[10]

Στη Μέση Ανατολή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Δεκέμβριο του 1943, ο Λαδάς καταφθάνει στην Αθήνα όπου διαμένει στην οικία του αδελφού του, Κώστα. Τον Απρίλιο του 1944 και αφού ενδιάμεσα αγνοεί έγγραφο του κατοχικού υπουργείου Στρατιωτικών που τον καλούσε να καταταγεί στο Τάγμα Ασφαλείας Τρίπολης αναχωρεί μαζί με άλλους αξιωματικούς για τη Μέση Ανατολή[11] όπου φτάνει στα τέλη του μήνα έπειτα από πολλές ταλαιπωρίες και κατατάσσεται στον Ιερό Λόχο και συγκεκριμένα στην Β΄ Μοίρα Καταδρομών, την οποία διοικούσε ο γνώριμος του από τον πόλεμο της Αλβανίας αντισυνταγματάρχης πεζικού Φώτιος Μεσσηνόπουλος.[12] Στις 14 Οκτωβρίου συμμετείχε στις εκδηλώσεις για την απελευθέρωση της Αθήνας, ενώ αργότερα θα λάβει μέρος στις υπόλοιπες επιχειρήσεις του Ιερού Λόχου στο Αιγαίο μέχρι και την 20ή Ιουλίου, όταν και θα επέλθει η τυπική διάλυση του λόχου στην Αίγυπτο.[13]

Εμφύλιος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά τη διάλυση του Ιερού Λόχου,ο Λαδάς, όντας πια υπολοχαγός, έλαβε φύλλο πορείας για το 514 Τάγμα Πεζικού της 32ας Ταξιαρχίας με έδρα της Σέρρες. Καθ' όλη τη διάρκεια του 1946 και του 1947 συμμετείχε ως διοικητής λόχου σε εκκαθαριστικές επιχειρήσεις εναντίον των ανταρτών σε Βέροια, Έδεσσα, Λαγκαδά, Πιέρια όρη, Βέρμιο, Κιλκίς, Άγραφα, Βόρα, Μπέλλες, Γουμένισσα και αλλού.[14] Την 22α Σεπτεμβρίου του 1947, ο Λαδάς θρήνησε την απώλεια της μητέρας του Χαρίκλειας και του εξάχρονου ανηψιού του, οι οποίοι φονεύθηκαν κατά τη διάρκεια αντάρτικης επιδρομής στη γενέτειρά του, το Δυρράχιο.[15] Τον Μάρτιο του 1948 τραυματίστηκε σε μάχη με τους αντάρτες του ΔΣΕ στο Βέρμιο από θραύσματα βλήματος όλμου στον γλουτό του δεξιού του ποδιού, γεγονός που είχε ως επακόλουθο τη νοσηλεία του για δύο μήνες στην Αθήνα και εν συνεχεία την παραμονή του σε θέσεις στα μετόπισθεν.[16]

Χούντα των Συνταγματαρχών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Λαδάς συμμετείχε ενεργά στο πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967. Συγκεκριμένα, όντας τότε συνταγματάρχης και διοικητής της ΕΑΤ-ΕΣΑ[17], ήταν παρών στη μυστική συνάντηση που έλαβε χώρα την 20ή Απριλίου στην οικία του συνταγματάρχη Μπαλοδήμου στη Νέα Σμύρνη[18][19] και κατά την εκδήλωση του πραξικοπήματος, αφού πρώτα κατέλαβε το Πεντάγωνο και εγκατέστησε δικούς του αξιωματικούς στα αστυνομικά τμήματα της πρωτεύουσας υποκαθιστώντας την αστυνομία,[20] ανέλαβε τη σύλληψη όλων εκείνων που το καινούργιο καθεστώς είχε χαρακτηρίσει ως επικίνδυνους για αυτό.[21] Έτσι μέχρι τις 5 το πρωί περίπου 10.000 κάτοικοι της πρωτεύουσας είχαν συλληφθεί από τους πραξικοπηματίες.[22] Θεωρούνταν από τους σκληροπυρηνικούς[23] του δικτατορικού καθεστώτος και είχε εισηγηθεί την εκτέλεση του Ανδρέα Παπανδρέου, μετά τη σύλληψη του τελευταίου, αλλά δεν εισακούσθηκε από τους υπόλοιπους πραξικοπηματίες[24]. Παράλληλα αναφέρεται ως άτομο φασιστικών αντιλήψεων που προσπάθησε να στρέψει το καθεστώς προς παρόμοια ιδεολογική κατεύθυνση, πράγμα που συνάντησε την αντίδραση των πολιτικών στελεχών της δικτατορίας.[1]

Υπηρέτησε στη χούντα Παπαδόπουλου αρχικά ως γενικός γραμματέας στα υπουργεία Δημόσιας Τάξης και από το 1970 Τουρισμού. Αργότερα (το 1971), διορίστηκε Υφυπουργός Εσωτερικών - περιφερειακός διοικητής Θεσσαλίας, ενώ διετέλεσε και υπουργός Κοινωνικών Υπηρεσιών.[25]

Κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας το όνομά του ενεπλάκη σε δύο σκάνδαλα διαφθοράς: το σημαντικότερο ήταν το ζήτημα με τα «θαλασσοδάνεια»,[26] ενώ ανέκυψε ζήτημα με τους διορισμούς δύο εξαδέλφων του ως δείγμα ευνοιοκρατίας. Συγκεκριμένα, ο ένας διορίστηκε στρατηγός και διοικητής της ΑΣΔΕΝ και ο έτερος τοποθετήθηκε στη θέση του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου Κοινωνικών Υπηρεσιών.

Συν τοις άλλοις, κατηγορήθηκε για τον ξυλοδαρμό, εντός του γραφείου του, των δημοσιογράφων του περιοδικού «Εικόνες» (ιδιοκτησίας της Ελένης Βλάχου), Κ. Ψύχα και Τάκη Λαμπρία οι οποίοι είχαν συλληφθεί με αφορμή ένα άρθρο τους στο περιοδικό σχετικά με την ομοφυλοφιλία στην αρχαία Ελλάδα.[27]

Μεταπολίτευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά την πτώση της δικτατορίας και συγκεκριμένα την 9η Σεπτεμβρίου του 1974, ο Λαδάς ήταν μεταξύ των ατόμων που μηνύθηκαν από τους δικηγόρους Αλέξανδρο Λυκουρέζο, Ευάγγελο Γιαννόπουλο, Φοίβο Κούτσικα κ.α. για εσχάτη προδοσία με βάση τα άρθρα 134, 8α και 8β του Ποινικού Κώδικα[28], ενώ την 23η Οκτωβρίου εκτοπίστηκε προσωρινά μαζί με τους Παπαδόπουλο, Παττακό, Μακαρέζο και Ρουφογάλη στην Κέα μέχρι τις 21 Ιανουαρίου του 1975 όταν και προφυλακίστηκαν στις φυλακές Κορυδαλλού.[29] Στις 23 Αυγούστου 1975 καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη και δέκα χρόνια από το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών[30] ενώ την 21η Ιουνίου υποβιβάστηκε, όπως και άλλοι πρωτεργάτες του Πραξικοπήματος, στο βαθμό του απλού στρατιώτη.[31] Τον Οκτώβριο του 1979, ο Λαδάς αλλά και άλλοι «Απριλιανοί» μετήχθησαν από τον Κορυδαλλό στις φυλακές της Κέρκυρας ύστερα από έντονη φημολογία περί ενδεχόμενης απόπειρας απόδρασης.[32]

Αποφυλακίστηκε το 1990 για λόγους υγείας και τα τελευταία χρόνια της ζωής του ζούσε στην περιοχή του Ζωγράφου. Πέθανε στις 16 Οκτωβρίου 2010.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Μελέτης Η. Μελετόπουλος, Η δικτατορία των συνταγματαρχών. Κοινωνία, ιδεολογία, οικονομία, εκδόσεις Παπαζήση, γ΄ έκδοση, Αθήνα 2008, σελ. 52, 56 - 57.
  2. Λαδάς 2006, σελ. 4
  3. Λαδάς 2006, σελ. 19
  4. Αφιέρωμα στους πολεμιστές της Κομοτηνής
  5. Λαδάς 2006, σελ. 31
  6. Λαδάς 2006, σελίδες 32-33
  7. Κοσιώρη Ιωάννου Ανδρέου, Το χρονικό της Εθνικής Αντιστάσεως Πελοποννήσου 1941-1945, Αθήνα, Δεκέμβριος 1992, σελ. 37 και 94
  8. Hermann Frank Meyer, Από τη Βιένη στα Καλάβρυτατα: αιματηρά ίχνη της 117ης Μεραρχίας Καταδρομών στη Σερβία και την Ελλάδα, Αθήνα: Εστία, 2003, σ. 203
  9. Κοσιώρη Ιωάννου Ανδρέου, σελ. 96
  10. Λαδάς 2006, σελ. 398
  11. Κοσμάς Αντωνόπουλος, Εθνική Αντίστασις 1941-1945, Αθήνα 1964, σελ 809 - 811.
  12. Λαδάς 2006, σελίδες 404-409
  13. Λαδάς 2006, σελ. 418
  14. Λαδάς 2006, σελίδες 420-430
  15. Λαδάς 2006, σελίδες 430-431 και εφημερίδα Εμπρός, 24 και 26 Σεπτεμβρίου 1947
  16. Λαδάς 2006, σελίδες 431-432
  17. Christopher M. Woodhouse, Η άνοδος και η πτώση των Συνταγματαρχών, Αθήνα: Ελληνική Ευρωεκδοτική, σελ 39.
  18. Πικραμένος Πάνος - Μπεντρουβάκης Εμμανουήλ, Το πραξικόπημα. Ο σχεδιασμός και η επιχείρηση, σελ. 12
  19. Κωνσταντίνος Α. Πλεύρης, Γεγονότα 1965 - 1977. Τα άγνωστα παρασκήνια, εκδόσεις Ήλεκτρον, Αθήνα 2009, σελ. 166.
  20. Κόλλιας, Κωνσταντίνος (1984). Βασιλεύς και Επανάστασις 1967. Αθήνα, σελ. 30. 
  21. Πλεύρης, 2009, σελ. 177.
  22. Κάτρης, Γιάννης (1974). Η γέννηση του νεοφασισμού στην Ελλάδα. Παπαζήσης, σελ. 13-14. 
  23. Πλεύρης, 2009, σελ. 70.
  24. Σόλων Γρηγοριάδης, "Η Ιστορία της Σύγχρονης Ελλάδας, 1941-1974"
  25. Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο, Εγκαίνια νέας καρδιολογικής μονάδας και αιμοδυναμικού εργαστηρίου του Νοσοκομείου «Ευαγγελισμός» από τον Υπουργό Κοινωνικών Υπηρεσιών Ιωάννη Λαδά
  26. Πολιτικά Θέματα, 8/2/75
  27. Thomas Doulis, The Iron Storm: The Impact on Greek Culture of the Military Junta, 1967-1974, σ. 172.
  28. Κρεμμυδάς 1984, σελ. 32
  29. Κρεμμυδάς 1984, σελίδες 41 και 50
  30. Κρεμμυδάς 1984, σελ. 87
  31. Κρεμμυδάς 1984, σελ. 127
  32. εφ. Μακεδονία, 14/10/1979, σελ 1 και 23. Μάλιστα, στην όλη υπόθεση ενεπλάκη και η κόρη του Ιωάννη Λαδά, η οποία κατά τη διάρκεια επισκεπτηρίου κατέστρεψε σημείωμα το οποίο είχε προμηθευτεί από τον πατέρα της όταν οι φύλακες προσπάθησαν να το κατάσχουν ( βλ. Κρεμμύδας Γ. Θ., σελ 194 )

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Κρεμμυδάς, Γιώργης Θ. (1984). Οι άνθρωποι της χούντας μετά τη Δικτατορία. Εξάντας. 
  • Λαδάς, Ιωάννης Ηλ. (2006). Αναμνήσεις από την Εθνική Αντίσταση και την καταστολή της κομμουνιστικής ανταρσίας 1941-1949. Ήλεκτρον. ISBN 960-8358-14-0. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]