Στυλιανός Παττακός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Στυλιανός Παττακός
Стиліанос Паттакос.JPG
Γέννηση 8 Νοεμβρίου 1912 (1912-11-08)
Αγία Παρασκευή, Νομός Ρεθύμνης
Θάνατος 8 Οκτωβρίου 2016 (103 ετών)
Πατήσια, Αθήνα
Κλάδος Στρατός Ξηράς
Εν ενεργεία 1937–1974
Βαθμός GR-Army-OF6-1959.svg Ταξίαρχος (μέχρι το 1975)
Στρατιώτης (καθαιρέθηκε το 1975)

Ο Στυλιανός Γ. Παττακός (8 Νοεμβρίου 19128 Οκτωβρίου 2016) ήταν Έλληνας καθαιρεθείς αξιωματικός (ταξίαρχος τεθωρακισμένων) και ένας από τους πρωτεργάτες του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967. Κατά την επταετή στρατιωτική δικτατορία που επιβλήθηκε διετέλεσε υπουργός Εσωτερικών (1967-1971) και Α΄ αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης (1971-73). Μετά την πτώση της δικτατορίας κρίθηκε ένοχος στάσης και εσχάτης προδοσίας για τη συμμετοχή του στο πραξικόπημα και καταδικάστηκε σε θάνατο, ποινή που αργότερα μετατράπηκε σε ισόβια κάθειρξη. Αποφυλακίστηκε το Σεπτέμβριο του 1990, επί κυβέρνησης Μητσοτάκη, για λόγους υγείας.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε στις 8 Νοεμβρίου 1912 στην Αγία Παρασκευή της επαρχίας Αμαρίου του νομού Ρεθύμνου στην Κρήτη και ήταν γιος μεσαίου αγρότη[1], ενώ ο ίδιος υποστήριζε πως καταγόταν από κλάδο της βυζαντινής οικογένειας των Σκορδιλών. Φοίτησε αρχικά στις Σχολές Υπαξιωματικών και εισήλθε στην Σχολή Ευελπίδων το 1934, απ' όπου αποφοίτησε το 1937 με το βαθμό του ανθυπιλάρχου (ανθυπολοχαγού Ιππικού).[2]

Συμμετείχε στον ελληνοϊταλικό πόλεμο ως διοικητής ίλης της 11ης Ομάδος Αναγνωρίσεως της 11ης Μεραρχίας Πεζικού, ενώ κατά τη διάρκεια της Κατοχής ήταν μέλος της αντιστασιακής οργάνωσης «Όμηρος».[3] Έλαβε μέρος στα Δεκεμβριανά, συμμετείχε στον εμφύλιο πόλεμο ως διοικητής της ίλης αρμάτων μάχης Κένταυρος σε αρκετά σημεία της Βόρειας Ελλάδας και παρασημοφορήθηκε μεταξύ άλλων με τρία αριστεία ανδρείας, επτά πολεμικούς σταυρούς και δύο μετάλλια εξαίρετων πράξεων. Στη συνέχεια σπούδασε στη Σχολή Πολέμου και κατάφερε να φτάσει μέχρι τον βαθμό του ταξιάρχου, αναλαμβάνοντας το 1964 τη διοίκηση Τεθωρακισμένων του Β΄ Σώματος Στρατού στη Βέροια[4] και αργότερα τη διοίκηση του Κέντρου Εκπαιδεύσεως Τεθωρακισμένων με έδρα το Γουδή.[1][2]

Ήταν παντρεμένος με την Δήμητρα Νικολαΐδη, κόρη του Νικόλαου Γεωργίου Νικολαΐδη, συμβούλου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Μαζί απέκτησαν δύο κόρες σύζυγους Παύλου και Μεϊντάση.

Συμμετοχή στη Χούντα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Παττακός φέρεται να προσχώρησε στην ομάδα των πραξικόπηματίων κατά τα τέλη[5] του 1966. Κατόπιν υπήρξε με τους Γεώργιο Παπαδόπουλο και Νικόλαο Μακαρέζο, μέλος της τριμελούς ηγετικής ομάδας που πρωτοστάτησε στην εκδήλωση του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου. Στο επιχειρησιακό κομμάτι του πραξικοπήματος, ο ρόλος του Παττακού ήταν υψίστης σημασίας[5] καθώς, ως διοικητής του Κέντρου Εκπαιδεύσεως Τεθωρακισμένων[1], ήλεγχε τις μονάδες των Τεθωρακισμένων που ήταν απαραίτητες για την κατάληψη της Αττικής. Είχε διοριστεί σ' αυτή τη θέση το 1966 ως έμπιστος «εθνικόφρων» από την κυβέρνηση των «Αποστατών» που φοβόταν τη άνοδο της δημοτικότητας του Ανδρέα Παπανδρέου και ήθελε να ελέγχει τις στρατιωτικές δυνάμεις μέσα και γύρω από την Αθήνα «διά παν ενδεχόμενον».[6]

Ήταν το δεύτερο σημαντικότερο στέλεχος της Χούντας μετά τον Παπαδόπουλο. Τον Απρίλιο του 1967, μετά την εκδήλωση πραξικοπήματος ανέλαβε υπουργός Εσωτερικών, μέχρι το 1971, οπότε και ανέλαβε αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης ως το 1973. Το 1971 με δική του διαταγή έγινε η μεταφορά της πρωτεύουσας της Κρήτης από τα Χανιά στο Ηράκλειο, αν και αργότερα κατηγόρησε τους κατοίκους του Ηρακλείου για αχαριστία επειδή υποστήριζαν το ΠΑΣΟΚ.

Στη Μεταπολίτευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά την πτώση της χούντας Ιωαννίδη και την αποκατάσταση της δημοκρατίας, συνελήφθη στις 23 Οκτωβρίου 1974 και μεταφέρθηκε στην Κέα, ενώ στις 20 Ιανουαρίου 1975 προφυλακίστηκε. Στη δίκη που ακολούθησε, το Πενταμελές Εφετείο υπό την προεδρία του Γιάννη Ντεγιάννη τον έκρινε ένοχο στάσης και εσχάτης προδοσίας και τον καταδίκασε σε θάνατο, αλλά η ποινή μετατράπηκε σε ισόβια κάθειρξη από την πολιτική εξουσία. Κατόπιν, καθαιρέθηκε με Προεδρικό Διάταγμα από τον στρατιωτικό του βαθμό.[7] Το 1983 ζήτησε την επανάληψη της δίκης του, αίτημα το οποίο απορρίφθηκε από τον Άρειο Πάγο.[8] Στις 28 Σεπτεμβρίου 1990 αποφυλακίστηκε «λόγω ανηκέστου βλάβης της υγείας του» με την υποχρέωση να δίνει το παρών ανά 15 ημέρες στο αστυνομικό τμήμα της περιοχής του και ανά 5 μήνες στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων. Πέθανε στις 8 Οκτωβρίου 2016.[9]

Παρέμεινε αμετανόητος μέχρι το τέλος και ισχυρίστηκε ότι η Χούντα έσωσε την Ελλάδα από σχεδιαζόμενη σοσιαλιστική δικτατορία του Ανδρέα Παπανδρέου που θα έβαζε την Ελλάδα στο Ανατολικό Μπλοκ. Επίσης ισχυρίστηκε ότι οι δικτάτορες έβαλαν ηλεκτρικό ρεύμα και νερό σε πολλά σπίτια, ότι έκαναν πολλά δημόσια έργα κλπ. Αρνήθηκε κατ' επανάληψη ότι έγιναν βασανισμοί πολιτικών κρατουμένων επί χούντας, με εξαίρεση τον Αλέξανδρο Παναγούλη και τον Σπύρο Μουστακλή, οι οποίοι κατά την γνώμη του Παττακού : «Τα ήθελαν και τα έπαθαν».

Απόψεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά την αποφυλάκισή του, ο Παττακός σε συνεντεύξεις του είχε κατ' επανάληψη δηλώσει ότι δεν είχε μετανιώσει για τις πράξεις και απόψεις του. Μεταξύ άλλων, υποστήριξε ότι σωστά εκτελέστηκε ο Νίκος Μπελογιάννης γιατί ήταν κατάσκοπος, ενώ κατηγόρησε και την μεταπολιτευτική δημοκρατία:[10]

  • «Ο Μπελογιάννης ήτο ένας σκληρός κομμουνιστής ο οποίος είχε ενεργό ρόλο στη σφαγή του Μελιγαλά το 1944. Του εδώθη το φωτοστέφανο του ήρωα και του λαϊκού αγωνιστή ενώ ήτο ένας κομμουνιστής που μαζί με την οργάνωσή του ενεργούσε κατασκοπευτικώς υπέρ του Ανατολικού Μπλοκ, υπέρ της Σοβιετικής Ενώσεως.[...] Ήτο προδότης, εφαρμόστηκε ο νόμος και ο στρατιωτικός κανονισμός και ορθώς εκτελέστηκε. Ο Μπελογιάννης δεν ήτο ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο, αλλά ο άνθρωπος με τον ασύρματο. Όταν τον έπιασαν, ασύρματο είχε μαζί του. Ο ίδιος ο Ζαχαριάδης τον εξόντωσε. Τα λένε εξάλλου και οι ίδιοι οι κομμουνιστές σήμερα.»[10]
  • « Το παρακράτος άρχισε να οργανούται το 1963-64 με αρχηγό τον Ανδρέα Παπανδρέου, ευφυέστατο άνθρωπο, ο οποίος όμως ήτο τόσο εγωιστής, τόσο φιλόδοξος που έκανε τεραστία ζημία. Ήτο ο πολιτικός αρχηγός της παραστρατιωτικής οργανώσεως ΑΣΠΙΔΑ.[...] Δώσαμε αμνηστία σε όλους και έδωσα το διαβατήριο στον Ανδρέα και στην οικογένεια του και έφυγαν, πήγαν στο καλό. Μας άδειασε τη γωνιά. Δυστυχώς επέστρεψε το 1981 ως πρωθυπουργός και κατέστρεψε την Ελλάδα. Το ΠΑΣΟΚ έκανε τους Έλληνες τεμπέληδες, διάλυσε την οικονομία μας, κατέστρεψε την νεολαία, την οδήγησε στο βούρκο των ναρκωτικών και άλλαξε τα ήθη της ελληνικής οικογένειας. Το σύνθημά του ήτο η Αλλαγή, ε, τα άλλαξε όλα».[10]
  • Για τα βασανιστήρια στον Σπύρο Μουστακλή: Καλά του κάναμε. Να ησυχάσουμε. Η δύναμις επιβάλλεται δια παντός τρόπου. Ό,τι δε λύνεται, κόβεται. Σπαθί.[11]

Συγγραφικό έργο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1991 εκδόθηκε το Απόρρητο ημερολόγιο του Στυλιανού Παττακού, όπως υποστηρίζει ο Παττακός χωρίς την έγκρισή του. Επίσης εκδόθηκαν και κυκλοφορούν τα εξής βιβλία του:

  • 21η Απριλίου 1967. ΔΙΑΤΙ; ΠΟΙΟΙ; ΠΩΣ;
  • Οδυσσεύς Μιλτ. Αγγελής Ο στρατηγός των στρατηγών
  • 21 Απριλίου 1967 - 8 Οκτωβρίου 1973 Ημέραι και Έργα
  • Οδοιπορικόν ενός στρατιώτου 90 ετών
  • Δυστυχώς ενικήσαμεν. Αυτά διά την Ιστορίαν Α΄ Μέρος
  • Δυστυχώς ενικήσαμεν. Όσα αληθή όσα δίκαια!... Β΄ Μέρος
  • Κάιν διατί; Κομμουνιστοσυμμοριτοπόλεμος 1941-1949
  • Διαξιφισμοί. Διά την Τιμήν & την Αλήθειαν
  • Εις τας επάλξεις! Με τον Σταυρόν, την αρετήν και το σπαθί
  • Γενναίοι ως Έλληνες. Το υπέρλαμπρον έπος του 1940
  • "Το τελευταίο σάλπισμα"

Πηγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Βιογραφική Εγκυκλοπαίδεια του Νεωτέρου Ελληνισμού 1830-2010 - Αρχεία Ελληνικής Βιογραφίας, Εκδόσεις Μέτρον 2011, τόμος Γ΄.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 Μελέτης Η. Μελετόπουλος, Η δικτατορία των συνταγματαρχών. Κοινωνία, ιδεολογία, οικονομία, εκδόσεις Παπαζήση, γ΄ έκδοση, Αθήνα 2008, σελ. 52, 55 - 56.
  2. 2,0 2,1 Ε΄ Ιστορικά, Πως φτάσαμε στην 21η Απριλίου, τεύχος 27, σελ. 29
  3. Πικραμένος Πάνος - Μπεντρουβάκης Εμμανουήλ, Το πραξικόπημα. Ο σχεδιασμός και η επιχείρηση, 2006, σελ. 23
  4. Καλλιβρετάκης, Λεωνίδας (2010). «Οι γνωστοί «άγνωστοι» Απριλιανοί συνωμότες & Η ομάδα Παπαδόπουλου στην τελική ευθεία προς την εξουσία». Στο: Καραμανωλάκης, Βαγγέλης, επιμ. Έξι στιγμές του εικοστού αιώνα. Η στρατιωτική δικτατορία 1967-1974. Αθήνα: Τα Νέα – Ιστορία, σελ. 42. 
  5. 5,0 5,1 Καλλιβρεττάκης (2010). σελ. 63.
  6. Γιάννης Κάτρης, Η γέννηση του νεοφασισμού στην Ελλάδα 1971.
  7. Γ. Θ. Κρεμμύδας, Οι Άνθρωποι της χούντας μετά τη Δικτατορία, Εξάντας, Αθήνα 1984, σελ. 127.
  8. Γ. Θ. Κρεμμύδας, 1984, σελ. 208.
  9. «Πέθανε ο Παττακός». https://www.efsyn.gr/arthro/pethane-o-pattakos. 
  10. 10,0 10,1 10,2 http://maxhnews.com/content/23530
  11. ιστοσελίδα left.gr ανακτήθηκε στις 14/12/2016 Παττακός για Μουστακλή: Καλά του κάναμε