Εκλογές στο Ανατολικό Τιμόρ
Το Ανατολικό Τιμόρ είναι ανεξάρτητο κράτος από το 2002. Πολίτευμα έχει την Κοινοβουλευτική Δημοκρατία.Εκλογές διεξάγονται για πρόεδρο, βουλή και έχει διεξαχθεί και ένα δημοψήφισμα.
Προεδρικές εκλογές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πρόσφατες εκλογές (2022)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Προηγούμενες προεδρικές εκλογές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]2002
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στο Ανατολικό Τιμόρ για πρώτη φορά στις 14 Απριλίου 2002 υπό τη διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών.[1] Όπως αναμενόταν, ο πρώην πρόεδρος του κινήματος αντίστασης του Ανατολικού Τιμόρ, Conselho Nacional da Resistencia Timorense, Σανάνα Γκουσμάο, κατεβαίνοντας ως ανεξάρτητος υποψήφιος αλλά με την ανεπίσημη υποστήριξη μικρών κομμάτων της αντιπολίτευσης όπως το Δημοκρατικό Κόμμα, κέρδισε με μεγάλη πλειοψηφία (82,6%).[2]
Ο Γκουσμάο είχε μόνο έναν αντίπαλο, τον πρώην πρόεδρο του FRETILIN Φρανσίσκο Ξαβιέρ ντο Αμαράλ, ο οποίος είχε ορκιστεί πρόεδρος όταν το Ανατολικό Τιμόρ κήρυξε την ανεξαρτησία του στις 28 Νοεμβρίου 1975, αν και η θητεία του ήταν βραχύβια καθώς η Ινδονησία εισέβαλε στις 5 Δεκεμβρίου. Ο Ντο Αμαράλ, επικεφαλής πλέον ενός νέου κόμματος, του ASDT, είχε παραδεχτεί ότι περίμενε πλήρως να χάσει από τον Γκουσμάο, αλλά ένιωθε ότι η υποψηφιότητά του ήταν συμβολικά σημαντική, αποδεικνύοντας τη δύναμη της δημοκρατίας του Ανατολικού Τιμόρ διασφαλίζοντας ότι ο Γκουσμάο είχε ανταγωνισμό στην εκλογική κούρσα. Ο Αμαράλ ήρθε 2ος με ποσοστό 17,3%.
2007
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στο Ανατολικό Τιμόρ το 2007. Ο πρώτος γύρος στις 9 Απριλίου 2007 είδε τον αποκλεισμό έξι από τους οκτώ υποψηφίους.[3] Οι εναπομείναντες δύο υποψήφιοι, ο εν ενεργεία πρωθυπουργός Ζοζέ Ράμος-Όρτα και ο πρόεδρος του FRETILIN Φρανσίσκο Γκουτέρες, αναμετρήθηκαν σε έναν επαναληπτικό γύρο στις 9 Μαΐου 2007.[4] Ο Ράμος-Όρτα κέρδισε τον δεύτερο γύρο με το 69% των ψήφων.
2012
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στις 17 Μαρτίου και 16 Απριλίου 2012. Ο πρώην στρατιωτικός ηγέτης Ταούρ Ματάν Ρουάκ κέρδισε στο δεύτερο γύρο[5] τον Φρανσίσκο Γκουτέρες. Η συμμετοχή ήταν 72,1%.[6]
2017
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πρόεδρος εξελέγη ο Φρανσίσκο Γκουτέρες με ποσοστό 57,1% των ψήφων.
Βουλευτικές εκλογές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πρόσφατες βουλευτικές εκλογές (2023)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν στις 21 Μαΐου 2023, το Εθνικό Κογκρέσο για την Ανασυγκρότηση του Τιμόρ κέρδισε ποσοστό 41,5% των ψήφων (31 από τις συνολικά 65 έδρες της εθνοσυνέλευσης), το Fretilin 25,8% (19), το Δημοκρατικό Κόμμα 9,3% (6) και η προσέλευση διαμορφώθηκε στο 77,1%.[7]
Προηγούμενες βουλευτικές εκλογές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]1973
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι εκλογές για τη Νομοθετική Συνέλευση διεξήχθησαν για πρώτη και μοναδική φορά στο Πορτογαλικό Τιμόρ τον Μάρτιο του 1973.
Στις 2 Μαΐου 1972 η Πορτογαλική Εθνοσυνέλευση ψήφισε τον Οργανικό Νόμο για τις Υπερπόντιες Επικράτειες, ο οποίος προέβλεπε μεγαλύτερη αυτονομία για τα υπερπόντια εδάφη.[8] Το υπάρχον Νομοθετικό Συμβούλιο διευρύνθηκε από 14 σε 21 έδρες, με 10 μέλη να εκλέγονται άμεσα.[9]
Οι υποψήφιοι απαιτούνταν να είναι Πορτογάλοι πολίτες που είχαν ζήσει στο Πορτογαλικό Τιμόρ για περισσότερα από τρία χρόνια και να είναι σε θέση να διαβάζουν και να γράφουν πορτογαλικά. Οι ψηφοφόροι απαιτούνταν να είναι εγγράμματοι.[8] Καθώς το πορτογαλικό σύνταγμα απαγόρευε τα πολιτικά κόμματα εκείνη την εποχή, η πλειονότητα των υποψηφίων προτάθηκε από το κυβερνών κίνημα Λαϊκή Εθνική Δράση, αν και επετράπη σε ορισμένες αστικές ενώσεις να ορίσουν υποψηφίους.[8] Από έναν συνολικό πληθυσμό 610.541 κατοίκων, μόνο 12.644 άτομα εγγράφηκαν για να ψηφίσουν. Συνολικά ψήφισαν 11.052 άτομα, δίνοντας μια συμμετοχή ψηφοφόρων της τάξης του 87,4%.[8]
Εκλογές υπό ινδονησιακή κατοχή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Εκλογές για το Περιφερειακό Λαϊκό Αντιπροσωπευτικό Συμβούλιο διεξήχθησαν τα έτη: 1982, 1987, 1992, 1997 και 1999.
2001
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι εκλογές για τη Συντακτική Συνέλευση διεξήχθησαν στο Ανατολικό Τιμόρ στις 30 Αυγούστου 2001, κατά τη δεύτερη επέτειο του δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία. Ένα μέλος εξελέγη από καθεμιά από τις δεκατρείς περιφέρειες της χώρας, ενώ επιπλέον 75 εξελέγησαν με αναλογική εκπροσώπηση.[10] Το αποτέλεσμα ήταν μια νίκη για το Fretilin, το οποίο κέρδισε 55 από τις 88 έδρες. Η συμμετοχή των ψηφοφόρων ανήλθε στο 93%.[11] Μετά τις εκλογές, η Συντακτική Συνέλευση όρισε ένα μεταβατικό Υπουργικό Συμβούλιο με τον Μαρί Αλκατίρι ως Επικεφαλής Υπουργό.[12]
2007
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι πρώτες βουλευτικές εκλογές στη χώρα διεξήχθησαν στις 30 Ιουνίου 2007.[13] Παρά τη μικρή πλειοψηφία που πέτυχε στις εκλογές το Επαναστατικό Μέτωπο για ένα Ανεξάρτητο Ανατολικό Τιμόρ (FRETILIN), σχηματίστηκε κυβέρνηση συνασπισμού από τις επόμενες τρεις συμμαχίες κομμάτων. Ο νέος πρωθυπουργός Σανάνα Γκουσμάο από το CNRT ορκίστηκε στις 8 Αυγούστου 2007. Ο Φερνάντο ντε Αραούζο έγινε πρόεδρος του Εθνικού Κοινοβουλίου.
2012
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στις 7 Ιουλίου 2012. Το κόμμα CNRT κέρδισε γύρω στο 36,66% των ψήφων[14]
2017
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]2018
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Δημοψηφίσματα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]1999
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις 30 Αυγούστου 1999 πραγματοποιήθηκε δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία του Ανατολικού Τιμόρ. Το δημοψήφισμα πραγματοποιήθηκε ύστερα από αίτημα του προέδρου της Ινδονησίας Β. Τ. Χαμπίμπι στον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Κόφι Ανάν στις 27 Ιανουαρίου 1999, ώστε τα Ηνωμένα Έθνη να διεξάγουν δημοψήφισμα, σύμφωνα με το οποίο η Ινδονησιακή επαρχία θα έπρεπε να επιλέξει ανάμεσα σε μεγαλύτερη αυτονομία εντός της Ινδονησίας ή σε ανεξαρτησία της. Οι ψηφοφόροι απέρριψαν με ποσοστό 78,5% την προτεινόμενη ειδική αυτονομία, οδηγώντας στην απόσχισή τους από την Ινδονησία. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα εκτεταμένη βία και την καταστροφή των υποδομών στο Ανατολικό Τιμόρ, προτού το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ επικυρώσει το ψήφισμα στις 15 Σεπτεμβρίου για τον σχηματισμό μιας πολυεθνικής δύναμης (INTERFET), η οποία θα στελνόταν αμέσως στο Ανατολικό Τιμόρ για να αποκαταστήσει την τάξη και την ασφάλεια και να τερματίσει την ανθρωπιστική κρίση. Το Ανατολικό Τιμόρ θα αποκτούσε επίσημα αναγνωρισμένη ανεξαρτησία στις 20 Μαΐου 2002.[15]
Βιβλιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Fox, James J.· Babo Soares, Dionisio, επιμ. (2003). Out of the Ashes: Destruction and Reconstruction of East Timor (PDF). Canberra: ANU Press. doi:10.26530/oapen_459402. ISBN 9789751229083.
- Kingsbury, Damien· Leach, Michael (2007). [[[:Πρότυπο:GBurl]] East Timor: Beyond Independence] Check
|url=value (βοήθεια). Clayton, Vic.: Monash University Press. ISBN 9781876924492. - Nordquist, Kjell-Åke (1 January 2013). «Autonomy, Local Voices and Conflict Resolution: Lessons from East Timor» (στα αγγλικά). International Journal on Minority and Group Rights 20 (1): 107–117. doi:. ISSN 1385-4879. https://brill.com/view/journals/ijgr/20/1/article-p107_7.xml?lang=en. Ανακτήθηκε στις 8 April 2023.
- Rabasa, Angel· Chalk, Peter (2001). Indonesia's Transformation and the Stability of Southeast Asia. Santa Monica, CA: Rand. ISBN 0833032402.
- Sebastian, Leonard C.· Smith, Anthony L. (2000). «The East Timor Crisis: A Test Case for Humanitarian Intervention». Στο: Singh, Daljit, επιμ. [[[:Πρότυπο:GBurl]] Southeast Asian Affairs 2000] Check
|url=value (βοήθεια). Singapore: Institute of Southeast Asian Studies. σελίδες 64–84. doi:10.1355/9789812306906-006. ISBN 9812306900. ISSN 0377-5437. JSTOR 27912244. - Stockings, Craig (2022). [[[:Πρότυπο:GBurl]] Born of Fire and Ash: Australian Operations in Response to the East Timor Crisis 1999-2000] Check
|url=value (βοήθεια). The Official History of Australian Operations in Iraq & Afghanistan and Australian Peacekeeping Operations in East Timor, Volume I. Sydney: NewSouth Publishing. ISBN 9781742236230.
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «UN sets East Timor election date». BBC News. 17 January 2002. https://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/1765674.stm. Ανακτήθηκε στις 1 July 2007.
- ↑ «East Timor has elected its first president, paving the way for it to become the world's newest country on 20 May». BBC News. 19 April 2002. https://newsvote.bbc.co.uk/2/hi/talking_point/1930828.stm. Ανακτήθηκε στις 1 July 2007.
- ↑ "Two set to square off for presidency", AAP (news.com.au), 18 April 2007
- ↑ "East Timor set for presidential run-off", Sydney Morning Herald, 6 May 2007
- ↑ «East Timor votes for new president - Asia-Pacific». Al Jazeera English. 16 Απριλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 19 Απριλίου 2012.
- ↑ «April 2012». Rulers.org. Ανακτήθηκε στις 19 Απριλίου 2012.
- ↑ Leach, Michael (23 Μαΐου 2023). «Prodigal son: It's victory for Xanana Gusmão's CNRT in Timor-Leste». Inside Story (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2023.
- 1 2 3 4 «Enactment of "Organic Law for the Overseas Territories". - Election of Legislative Assemblies and Consultative Councils in Overseas Territories.». Keesing's Record of World Events 19: 25948. June 1973. http://www.keesings.com.
- ↑ Chris Lundry (2009) Separatism and State Cohesion in Eastern Indonesia, ProQuest, p244
- ↑ On the election of a Constituent Assembly to prepare a constitution for an independent and democratic East Timor United Nations
- ↑ Timor-Leste: Elections held in 2001 Inter-Parliamentary Union
- ↑ On the establishment of the Council of Ministers United Nations
- ↑ «Εθνικά προσωρινά αποτελέσματα εκλογών της 30ης Ιουνίου 2007» (PDF). Comissão Nacional de Eleições Timor-Leste. 9 Ιουλίου 2007. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 25 Οκτωβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 27 Ιουλίου 2013.
- ↑ «STAE - Secretáriado Técnico de Administração Eleitoral». Stae.tl. 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Δεκεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 9 Ιουλίου 2012.
- ↑ Fox & Babo Soares 2003, σελ. 95.