Εκλογές στην Κιργιζία
Στην Κιργιζία διεξάγονται εκλογές για πρόεδρο και για κοινοβούλιο. Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω.[1].
Προεδρικές εκλογές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πρόσφατες προεδρικές εκλογές (2021)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Προηγούμενες προεδρικές εκλογές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]1991
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν για πρώτη φορά στο Κιργιστάν στις 13 Οκτωβρίου 1991. Ο μοναδικός υποψήφιος ήταν ο Ασκάρ Ακάγιεφ, ο οποίος έλαβε το 95% των ψήφων. Η προσέλευση των ψηφοφόρων αναφέρθηκε ότι ανήλθε στο 89%.[2]
1995
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στις 24 Δεκεμβρίου 1995.[3] Το αποτέλεσμα ήταν η νίκη του εν ενεργεία προέδρου Ασκάρ Ακάγιεφ, ο οποίος έλαβε το 72% των ψήφων. Η προσέλευση των ψηφοφόρων αναφέρθηκε ότι ανήλθε στο 86%. Αυτές ήταν οι πρώτες προεδρικές εκλογές στο Κιργιστάν μετά την ανεξαρτησία.[3]
2000
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι επόμενες προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στις 29 Οκτωβρίου 2000. Το αποτέλεσμα ήταν η νίκη του εν ενεργεία προέδρου Ασκάρ Ακάγιεφ, ο οποίος επανεξελέγη με το 76% των ψήφων.[4] Διεθνείς παρατηρητές εκλογών περιέγραψαν την ψηφοφορία ως αποτυχημένη στο να ανταποκριθεί στα διεθνή πρότυπα.[5][6] Η προσέλευση των ψηφοφόρων ήταν 78%.
2005
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στις 10 Ιουλίου 2005. Το αποτέλεσμα ήταν μια συντριπτική νίκη με ποσοστό 89,5% των ψήφων του υπηρεσιακού προέδρου Κουρμανμπέκ Μπακίγιεφ, σηματοδοτώντας το τέλος της μεταβατικής του κυβέρνησης που σχηματίστηκε μετά την ανατροπή του προηγούμενου προέδρου, Ασκάρ Ακάγιεφ, κατά την επανάσταση του Μαρτίου του 2005.[7][8]
2009
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις εκλογές για πρόεδρο, οι οποίες διεξήχθησαν στις 23 Ιουλίου του 2009, ο Κουρμανμπέκ Μπακίγιεφ κέρδισε επανεκλογή με γύρω στο 90% των ψήφων. Η Αντιπολίτευση κατήγγειλε νοθεία.[9]
| Υποψήφιοι | Ψήφοι | % |
|---|---|---|
| Κουρμανμπέκ Μπακίγιεφ | 1.772.849 | 76,12 |
| Αλμάζμπεκ Αταμπάγιεφ | 195.973 | 8,41 |
| Τεμίρ Σαρίεφ | 157.005 | 6,74 |
| Τοκτάιμ Ουμοταλίεβα | 26.640 | 1,14 |
| Νουρλάν Μοτούεφ | 21.724 | 0,93 |
| Τζενγκίσμπεκ Ναζαραλίγιεφ | 19.283 | 0,83 |
| Εναντίον Όλων | 108.553 | 4,66 |
| Σύνολο | 2.302.027 | 98,83 |
| Πηγή: АКИpress | ||
2011
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις εκλογές για πρόεδρο, οι οποίες διεξήχθησαν στις 30 Οκτωβρίου 2011, ο Αλμαζμπέκ Αταμπάγιεφ εξελέγη πρόεδρος από τον 1ο γύρο με πσοσοτό 63%.[10] Η συμμετοχή ήταν άνω του 57%.
| Υποψήφιοι - Κόμματα | Ψήφοι | % | |
|---|---|---|---|
| Αλμάζμπεκ Αταμπάγιεφ (Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα του Κιργιστάν) | 1.175.344 | 63,24 | |
| Ανταχάν Μαντουμάροφ (Ενωμένο Κιργιστάν) | 274.434 | 14,77 | |
| Καμτσιμπέκ Τασίεφ (Ata-Zhurt) | 266.192 | 14,32 | |
| Τεμιρμπέκ Ασανμπέκοφ (Meken Yntymagy) | 17.201 | 0,93 | |
| Ομουρμπέκ Σουβαναλίεφ | 16.169 | 0,87 | |
| Τουρσουνμπάι Μπακίρ Ουουλού (Erkin Kyrgyzstan) | 15.558 | 0,84 | |
| κουμπατμπέκ Μπαϊμπόλοφ | 15.384 | 0,83 | |
| Αναρμπέκ Καλμάτοφ (Ar-Namys) | 13.623 | 0,73 | |
| Αρστανμπέκ Αμπντιλτάγιεφ (El Uchun) | 8.759 | 0,47 | |
| Μαράτ Ιμανκούλοφ | 5.736 | 0,31 | |
| Κουμπάνιτσμπεκ Ιζαμπέκοφ | 3.288 | 0,18 | |
| Κουρμανμπέκ Οσμόνοφ | 2.452 | 0,13 | |
| Ακμπαράλι Αϊτικέγιεφ | 2.103 | 0,11 | |
| Τορομπάεφ Κολουμπάεφ | 1.947 | 0,10 | |
| Σουρονμπάι Ντιικάνοφ | 1.358 | 0,07 | |
| Αλμαζμπέκ Καρίμοφ | 1.310 | 0,07 | |
| Εναντίον Όλων | 9.438 | 0,51 | |
| Σύνολο ψήφων (συμμετοχή: 61,28%) | 1.858.596 | 100,00 | |
| Πηγή: IWPR, Κεντρική Εκλογική Επιτροπή | |||
2017
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στις 15 Οκτωβρίου 2017.[11] Έλαβαν μέρος συνολικά 11 υποψήφιοι και πρόεδρος με ποσοστό πάνω από 50% των ψήφων εξελέγη ο Σουρονμπάι Τζινμπέκοφ από το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Κιργιζίας από τον πρώτο γύρο. Τα αποτελέσματα επικυρώθηκαν στις 30 Οκτωβρίου.[12] Ο Τζινμπέκοφ ορκίστηκε πρόεδρος στις 24 Νοεμβρίου.[13]
Βουλευτικές εκλογές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πρόσφατες βουλευτικές εκλογές (2025)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Προηγούμενες βουλευτικές εκλογές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Εκλογές για το Ανώτατο Σοβιέτ διεξήχθησαν τα έτη 1937, 1947, 1951, 1954, 195, 1963, 1967, 1971, 1975, 1980, 1985 και 1990. Στη συνέχεια, διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές τα έτη: 1995, 2000, 2005, 2007, 2010, 2015, 2020 και 2025.
1990
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το 1990 διεξήχθησαν σε 2 γύρους εκλογές για την ανάδειξη των μελών του Ανώτατου Σοβιέτ.
1995
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στο Κιργιστάν στις 5 Φεβρουαρίου 1995, με τον δεύτερο γύρο να πραγματοποιείται στις 19 Φεβρουαρίου.[14] Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα του Κιργιστάν αναδείχθηκε ως το μεγαλύτερο κόμμα, καταλαμβάνοντας 14 από τις 105 έδρες.[15] Η προσέλευση των ψηφοφόρων ανήλθε στο 76%.
2000
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στις 20 Φεβρουαρίου 2000, με τον δεύτερο γύρο να πραγματοποιείται στις 12 Μαρτίου.[16] Η Ένωση Δημοκρατικών Δυνάμεων, μια συμμαχία των κομμάτων Ασάμπα, Κόμμα Οικονομικής Αναγέννησης, Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα και Κόμμα Ενότητας, αναδείχθηκε ως ο μεγαλύτερος συνασπισμός στο Κοινοβούλιο, καταλαμβάνοντας 12 από τις 105 έδρες.[15] Η προσέλευση των ψηφοφόρων ανήλθε στο 64%.[16]
2005
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι κρίσιμες βουλευτικές εκλογές του 2005 στο Κιργιστάν οδήγησαν στην ανατροπή του προέδρου Ακάγιεφ. Οι εκλογές διενεργήθηκαν στις 27 Φεβρουαρίου και στις 13 Μαρτίου 2005.[17] Η πεποίθηση ότι οι εκλογές είχαν νοθευτεί από την κυβέρνηση οδήγησε σε εκτεταμένες διαδηλώσεις, οι οποίες κορυφώθηκαν με την Επανάσταση των Τουλιπών στις 24 Μαρτίου, κατά την οποία ανατράπηκε ο πρόεδρος Ασκάρ Ακάγιεφ.
Τα 44 κόμματα της αντιπολίτευσης σχημάτισαν συνασπισμούς σε μια προσπάθεια να ενωθούν ενάντια στον κυβερνητικό συνασπισμό, συσπειρωμένα σε τέσσερα έως πέντε μπλοκ.[17][18] Ωστόσο, αρκετά μέλη της αντιπολίτευσης εμποδίστηκαν να θέσουν υποψηφιότητα λόγω ενός νέου εκλογικού νόμου που απαιτούσε από τους υποψηφίους να έχουν ζήσει στη χώρα για τουλάχιστον πέντε χρόνια πριν από τις εκλογές.[18] Μεταξύ των συμμαχιών ήταν η Πολιτική Ένωση «Για Δίκαιες Εκλογές», η οποία σχηματίστηκε στις 20 Μαΐου 2004 από διάφορες ομάδες, κυρίως από το κύριο κόμμα της αντιπολίτευσης Αρ-Ναμίς και το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα.[19]
Περισσότεροι από 550 παρατηρητές παρακολούθησαν τις εκλογές. Οι παρατηρητές της Κοινοπολιτείας Ανεξάρτητων Κρατών ανέφεραν ότι οι εκλογές ήταν «δίκαιες και διαφανείς», ενώ ο Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) δήλωσε ότι η ψηφοφορία απέτυχε να ανταποκριθεί στα διεθνή πρότυπα. Ο ΟΑΣΕ τόνισε τις μη σφραγισμένες κάλπες και τις ανακρίβειες στους εκλογικούς καταλόγους ως ορισμένα από τα ζητήματα.[18]
Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, τα περισσότερα μέσα ενημέρωσης του Κιργιστάν ήταν έντονα εστιασμένα στον Ακάγιεφ. Η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος στο μοναδικό ανεξάρτητο τυπογραφείο της χώρας διακόπηκε στις 22 Φεβρουαρίου, ενώ ο ραδιοφωνικός σταθμός Azattyk Radio, που ήταν ένα από τα λίγα μέσα ενημέρωσης που παρείχε ισορροπημένη κάλυψη των εκλογών, βγήκε εκτός αέρα στις 24 Φεβρουαρίου.[17] Στον πρώτο γύρο της ψηφοφορίας εξελέγησαν 32 υποψήφιοι, εκ των οποίων δέκα αναφέρθηκε ότι προέρχονταν από το φιλοκυβερνητικό κόμμα «Εμπρός Κιργιστάν» και δύο από τα κόμματα της αντιπολίτευσης Άτα-Ζουρτ και «Ασάμπα»· οι υπόλοιποι είκοσι ήταν φιλοκυβερνητικοί.[18] Η προσέλευση των ψηφοφόρων αναφέρθηκε ότι ανήλθε στο 57%.[18]
Στον δεύτερο γύρο, η προσέλευση των ψηφοφόρων ήταν 59%. 35 έδρες κερδήθηκαν από υποστηρικτές του Ακάγιεφ και τέσσερις από την αντιπολίτευση, δίνοντας στον Ακάγιεφ την υποστήριξη 65 εκ των 75 βουλευτών, ενώ η αντιπολίτευση κατείχε μόλις έξι έδρες· επιπλέον τέσσερις έδρες παρέμειναν κενές.[18] Σε δύο εκλογικές περιφέρειες η ψηφοφορία αναβλήθηκε για τις 20 Μαρτίου, μετά τον αποκλεισμό υποψηφίων του δευτέρου γύρου.[17]
2007
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις 28 Νοεμβρίου 2007 ο προερχόμενος από το Σοσιαλιστικό Δημοκρατικό Κόμμα Αλμάζμπεκ Αταμπάγιεφ παραιτήθηκε από την πρωθυπουργία και προσωρινός αντικαταστάτης του ανέλαβε ο Ισκεντέρμπεκ Αϊνταραλίγιεφ μέχρι τη διεξαγωγή των εκλογών.[20]
Στις 16 Δεκεμβρίου 2007 διεξήχθησαν πρόωρες βουλευτικές εκλογές στη χώρα. Τις εκλογές προκήρυξε ο πρόεδρος Κουρμάνμπεκ Μπακίγιεφ έπειτα από συνταγματικό δημοψήφισμα, που διεξήχθη στις 21 Οκτωβρίου 2007 και ενέκρινε έναν νέο εκλογικό νόμο, όπως επίσης και τροποποιήσεις στο Σύνταγμα. Βάσει αυτών, η δύναμη του Κοινοβουλίου αυξήθηκε κατά 90 βουλευτές και εισήχθη η ψηφοφορία διά της λίστας κομμάτων.[21]
Σύμφωνα με μερικά αποτελέσματα (81% των εκλογικών τμημάτων), η συμμετοχή ξεπέρασε το 60% και το κυβερνών κόμμα Ak-Zhol εξασφάλισε 47,8% των ψήφων. Αυτό είναι το μόνο κόμμα που κατάφερε να εισέλθει στο Κοινοβούλιο. Οι διεθνείς παρατηρητές του ΟΑΣΕ άσκησαν έντονη κριτική αναφορικά με τον τρόπο διεξαγωγής των εκλογών[22], σε αντίθεση με τους παρατηρητές από την Κοινοπολιτεία Ανεξαρτήτων Κρατών, οι οποίοι ανέφεραν ότι οι εκλογές "πληρούσαν τα δημοκρατικά κριτήρια".[23] Το Ανώτατο δικαστήριο έκρινε ως αντισυνταγματικό τον ιδιόρρυθμο εκλογικό νόμο, εξαιτίας του οποίου η Βουλή μετά τις εκλογές έγινε μονοκομματική.[24]
2010
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν πρόωρα στις 10 Οκτωβρίου 2010.[25] Και οι 120 βουλευτές στο Ανώτατο Συμβούλιο του Κιργιστάν (Jogorku Kenesh) εξελέγησαν με το σύστημα λίστας κομμάτων.[26] Το κόμμα Ata-Zhurt κέρδισε την πλειονότητα των εδρών, ενώ το κυβερνών κόμμα που πρόσκειται στην προσωρινή κυβέρνηση ήρθε 2ο και το φιλορωσικό Ar-Namys ήταν τρίτο. Στη Βουλή επίσης εισήλθαν 2 ακόμα κόμματα, το Respublica και το Ata-Meken. Ως αποτέλεσμα, στο νέο κοινοβούλιο εισήλθαν 5 κόμματα[27]
Ανώτατο Συμβούλιο του Κιργιστάν, 10 Οκτωβρίου 2010
| Κόμματα | Ψήφοι | % των ψήφων | % των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων | Έδρες |
|---|---|---|---|---|
| Ata-Zhurt | 266.923 | 16,10% | 8,89% | 28 |
| Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα του Κιργιστάν (SDPK) | 241.528 | 14,55% | 8,04% | 26 |
| Ar-Namys | 232.682 | 14,02% | 7,74% | 25 |
| Respublika | 217.601 | 13,12% | 7,24% | 23 |
| Ata-Meken | 168.218 | 10,13% | 5,60% | 18 |
| Butun Kyrgyzstan | 145.455 | 8,76% | 4,84% | — |
| Akshumkar | 78.952 | 4,76% | 2,63% | — |
| Zamandash | 63.435 | 3,82% | 2,11% | — |
| Λοιπά | 244.703 | 14,74% | 7,77% | — |
| Άκυρα/ δεν ψήφισαν | 45,14% | — | ||
| Σύνολο | 100,00% | 100.00% | 120 | |
| Συμμετοχή: 1.679.538 (55,90%) | ||||
| Πηγή: Shailoo | ||||
2015
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις πιο πρόσφατες βουλευτικές εκλογές, στις 4 Οκτωβρίου 2015, τα κόμματα που είναι φίλα προσκείμενα στη Ρωσία διατήρησαν τη δύναμή τους.[28]
2020
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Δημοψηφίσματα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]1991
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πέρα από το δημοψήφισμα σε επίπεδο ΕΣΣΔ, τον Μάρτιο του 1991, στην Κιργιζία, οι ψηφοφόροι κλήθηκαν να απαντήσουν επίσης το εξής ερώτημα: "Συμφωνείτε ότι η Δημοκρατία του Κιργιστάν θα πρέπει να βρίσκεται στην ανανεωμένη Ένωση ως κυρίαρχη δημοκρατία με ίσα δικαιώματα;" Εγκρίθηκε από το 62,2% των ψηφοφόρων, αν και η προσέλευση ήταν μόλις 81,7%, έναντι του 92,9% στο δημοψήφισμα σε επίπεδο Ένωσης.[29]
1994
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το 1994 διεξήχθησαν δυο δημοψηφίσματα. Το πρώτο δημοψήφισμα για τον πρόεδρο Ασκάρ Ακάγιεφ διεξήχθη στην Κιργιζία στις 30 Ιανουαρίου 1994. Οι ψηφοφόροι ερωτήθηκαν: «Επιβεβαιώνετε ότι ο Πρόεδρος του Κιργιστάν που εξελέγη δημοκρατικά στις 12 Οκτωβρίου 1991 για 5 έτη είναι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Κιργιζίας με το δικαίωμα να ενεργεί ως αρχηγός του κράτους κατά τη διάρκεια της θητείας του;». Το αποτέλεσμα ήταν 97% υπέρ, με την προσέλευση να αναφέρεται στο 96%.[30] Στο δεύτερο δημοψήφισμα στις 22 Οκτωβρίου 1994 οι ψηφοφόροι ερωτήθηκαν για δύο θέματα: #Εάν εγκρίνουν τη χρήση δημοψηφισμάτων για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τροποποιήσεις του συντάγματος, νόμους και άλλα σημαντικά ζητήματα της πολιτικής ζωής. #Εάν εγκρίνουν την εισαγωγή ενός διθάλαμου κοινοβουλίου.
Και τα δύο ερωτήματα εγκρίθηκαν από σχεδόν το 90% των ψηφοφόρων, με την προσέλευση να αναφέρεται στο 86,0%.[31]
1996
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ένα συνταγματικό δημοψήφισμα διεξήχθη στις 10 Φεβρουαρίου 1996. Οι ψηφοφόροι ερωτήθηκαν: «Εγκρίνετε τον νόμο της Δημοκρατίας της Κιργιζίας "Σχετικά με τροποποιήσεις και προσθήκες στο Σύνταγμα της Δημοκρατίας της Κιργιζίας", το σχέδιο του οποίου δημοσιεύτηκε στο Διάταγμα του Προέδρου της Δημοκρατίας της Κιργιζίας στις 3 Ιανουαρίου 1996;»
Το σχέδιο εγκρίθηκε από το 99% των ψηφοφόρων, με την προσέλευση να αναφέρεται στο 97%.[31]
1998
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ένα συνταγματικό δημοψήφισμα διεξήχθη ==στις 17 Οκτωβρίου 1998. Οι κύριες διατάξεις του δημοψηφίσματος ήταν η εισαγωγή της ιδιωτικής ιδιοκτησίας γης για τους πολίτες του Κιργιστάν, μια αλλαγή στην κατανομή των εδρών στο κοινοβούλιο —αυξάνοντας τον αριθμό των εδρών στη Νομοθετική Συνέλευση από 35 σε 60 και μειώνοντας τον αριθμό των εδρών στη Συνέλευση των Αντιπροσώπων του Λαού από 70 σε 45— η αφαίρεση του δικαιώματος των βουλευτών να τροποποιούν τον εθνικό προϋπολογισμό χωρίς την έγκριση της κυβέρνησης, η ενίσχυση της ελευθερίας των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης του Κιργιστάν και ο περιορισμός του επιπέδου της νομικής ασυλίας που παρέχεται στους βουλευτές.
Οι αλλαγές εγκρίθηκαν από το 95% των ψηφοφόρων, με την προσέλευση να αναφέρεται στο 96%.[31]
2003
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ένα διπλό δημοψήφισμα διεξήχθη στο Κιργιστάν στις 2 Φεβρουαρίου 2003. Οι ψηφοφόροι ερωτήθηκαν αν εγκρίνουν τις τροποποιήσεις στο σύνταγμα και αν θα έπρεπε να επιτραπεί στον Πρόεδρο Ασκάρ Ακάγιεφ να παραμείνει στο αξίωμα έως το 2005. Και τα δύο ερωτήματα εγκρίθηκαν με μεγάλες πλειοψηφίες, το πρώτο με ποσοστό 89,2% και το δεύτερο με 91,7%.[32][33]
Ένα νέο σύνταγμα εισήχθη μετά από ένα δημοψήφισμα το 2003, το οποίο προέβλεπε ένα μονοθάλαμο Ανώτατο Συμβούλιο 75 εδρών, αντικαθιστώντας το προηγούμενο διθάλαμο Ανώτατο Συμβούλιο που αποτελούνταν από τη Συνέλευση των Αντιπροσώπων του Λαού και τη Νομοθετική Συνέλευση.[18] Οι βουλευτές εκλέγονταν από μονοεδρικές περιφέρειες χρησιμοποιώντας το σύστημα δύο γύρων, στο οποίο ένας υποψήφιος έπρεπε να λάβει την πλειοψηφία των ψήφων στον πρώτο γύρο για να εκλεγεί, ενώ διεξαγόταν δεύτερος γύρος εάν κανένας υποψήφιος δεν εξασφάλιζε την πλειοψηφία.[17]
2007
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ένα συνταγματικό δημοψήφισμα διεξήχθη στις 21 Οκτωβρίου 2007, μετά τη συνταγματική κρίση που προκλήθηκε από τις τροποποιήσεις που είχαν ψηφιστεί μετά την Επανάσταση των Τουλιπών το 2005 (τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο του 2006) και οι οποίες ακυρώθηκαν από το Συνταγματικό Δικαστήριο του Κιργιστάν στις 14 Σεπτεμβρίου 2007.[34] Οι ψηφοφόροι ερωτήθηκαν σχετικά με ένα νέο σύνταγμα και έναν νέο εκλογικό νόμο. Και τα δύο εγκρίθηκαν από περισσότερο από το 95% των ψηφοφόρων.[35]
2010
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις 27 Ιουνίου 2010 το 90% των πολιτών ενέκριναν σε δημοψήφισμα τη μεταρρύθμιση στο Σύνταγμα, με βάση την οποία περιορίστηκαν οι εξουσίες του προέδρου υπέρ της ενίσχυσης της νομοθετικής εξουσίας. Η χώρα έτσι θα αποτελέσει την πρώτη, αμιγώς κοινοβουλευτική, δημοκρατία στην περιοχή των πρώην σοβιετικών δημοκρατιών της Κεντρικής Ασίας.[36] Συγκεκριμένα, υπέρ του νέου Συντάγματος ψήφισε το 90,55% έναντι 8,07% που το καταψήφισαν. Η συμμετοχή ήταν της τάξης του 72,29%.[37] Το Σύνταγμα τέθηκε σε ισχύ στις 2 Ιουλίου 2010.
2016
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Σε δημοψήφισμα που έγινε στη χώρα στις 11 Δεκεμβρίου 2016 εγκρίθηκαν τροποποιήσεις στο σύνταγμα.[38] Οι αλλαγές εγκρίθηκαν από ποσοστό γύρω στο 80% των ψηφοφόρων.[39]
2021
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Δημοψήφισμα Ιανουαρίου 2021
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ένα δημοψήφισμα διεξήχθη στις 10 Ιανουαρίου 2021, παράλληλα με τις προεδρικές εκλογές. Το δημοψήφισμα ρωτούσε τους ψηφοφόρους αν το Κιργιστάν θα έπρεπε να υιοθετήσει ένα προεδρικό σύστημα διακυβέρνησης, ένα κοινοβουλευτικό σύστημα ή κανένα από τα δύο. Το 84% των ψηφοφόρων επέλεξε την εκ νέου υιοθέτηση ενός προεδρικού συστήματος.
Δημοψήφισμα Απριλίου 2021
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ένα συνταγματικό δημοψήφισμα διεξήχθη στις 11 Απριλίου 2021. Το νέο σύνταγμα εγκρίθηκε από το 85% των ψηφοφόρων. Το δημοψήφισμα αυτό ήταν η συνέχεια της απόφασης των πολιτών τον Ιανουάριο του 2021 να επιστρέψουν στο προεδρικό σύστημα. Οι βασικές αλλαγές που επικυρώθηκαν περιλαμβάνουν:
- Ενίσχυση της Προεδρικής Εξουσίας: Ο Πρόεδρος είναι πλέον αρχηγός του κράτους και της εκτελεστικής εξουσίας, έχοντας τη δυνατότητα να διορίζει την κυβέρνηση.
- Μείωση των εδρών του Κοινοβουλίου: Ο αριθμός των βουλευτών στο Ανώτατο Συμβούλιο μειώθηκε από 120 σε 90.
- Ίδρυση του "Kurultai": Εισήχθη το Λαϊκό Κουρουλτάι, ένα συμβουλευτικό σώμα υπό τον έλεγχο του Προέδρου.
- Περιορισμός Θητειών: Ο Πρόεδρος μπορεί πλέον να εκλεγεί για δύο πενταετείς θητείες (αντί για μία εξαετή που ίσχυε προηγουμένως).
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Kyrgyzstan Αρχειοθετήθηκε 2015-11-27 στο Wayback Machine. CIA World Factbook
- ↑ Ντίτερ Νόλεν, Florian Grotz & Christof Hartmann (2001) Elections in Asia: A data handbook, Volume I, p448 (ISBN 0-19-924958-X)
- 1 2 «Election Watch». Journal of Democracy 7 (2). 1996. ISSN 1086-3214. https://muse.jhu.edu/pub/1/article/697485.
- ↑ «Kyrgyz radio announces Akayev victory after all votes counted». Eurasianet.org. 30 Οκτωβρίου 2000. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Σεπτεμβρίου 2008. Ανακτήθηκε στις 8 Αυγούστου 2009.
- ↑ «Akayev wins reelection amid fraud claims». Eurasianet.org. 30 Οκτωβρίου 2000. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Σεπτεμβρίου 2008. Ανακτήθηκε στις 8 Αυγούστου 2009.
- ↑ «Kyrgyzstan election protest continues». BBC News. 1 Νοεμβρίου 2000. Ανακτήθηκε στις 8 Αυγούστου 2009.
- ↑ «IRI's Preliminary Statement on the Kyrgyz Republic's Presidential Election». International Republican Institute (στα Αγγλικά). 11 Ιουλίου 2005. Ανακτήθηκε στις 6 Οκτωβρίου 2023.
- ↑ «Elections in Kazakhstan and Kyrgyzstan: The Challenges of Retaining Power - Foreign Policy Research Institute». www.fpri.org (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 6 Οκτωβρίου 2023.
- ↑ [«Kyrgyzstan's President Headed for Landslide Re-election». Voice of America. 24 Ιουλίου 2009. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιουλίου 2009. Ανακτήθηκε στις 5 Οκτωβρίου 2015.
- ↑ Kyrgyz PM wins presidential election, Al Jazeera English, 2011-11-01, http://english.aljazeera.net/news/asia/2011/10/2011103164540483122.html, ανακτήθηκε στις 2011-11-06
- ↑ «Atambaev Says Kyrgyzstan To Hold Presidential Vote On October 15». Radio Free Europe Radio Liberty. 29 Μαΐου 2017.
- ↑ Центризбирком определил результаты выборов Президента Кыргызской Республики 15 октября 2017 года
- ↑ «At Final Press Conference, Kyrgyz President Atambaev Plots His Political Future». RadioFreeEurope/RadioLiberty. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Νοεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 2017.
- ↑ Ντίτερ Νόλεν, Florian Grotz & Christof Hartmann (2001) Elections in Asia: A data handbook, Volume I, p440 (ISBN 0-19-924958-X)
- 1 2 Nohlen et al., p447
- 1 2 Dieter Nohlen, Florian Grotz & Christof Hartmann (2001) Elections in Asia: A data handbook, Volume I, p440 (ISBN 0-19-924958-X)
- 1 2 3 4 5 Kyrgyzstan: Parliamentary elections February 2005 Αρχειοθετήθηκε 2020-08-01 στο Wayback Machine. NORDEM
- 1 2 3 4 5 6 7 Elections held in 2005 IPU
- ↑ Rasulova, Aigul (27 Μαΐου 2004). «Лидеры Оппозиции Делают Попытку Объединения В Порядке Подготовки К Выборному Сезон В Кыргызстане». Eurasianet (στα Ρωσικά). Ανακτήθηκε στις 5 Δεκεμβρίου 2025.
- ↑ Spokesman: Kyrgyz president accepts resignation of PM _English_Xinhua
- ↑ «'Many violations' in Kyrgyz vote». BBC News. 23 Οκτωβρίου 2007.
- ↑ BBC NEWS | Asia-Pacific | Kyrgyz leader's poll win criticised
- ↑ «Kyrgyzstan: Amid Protests, Ruling Party Seen Winning Elections In Landslide - Radio Free Europe / Radio Liberty © 2009». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Ιουνίου 2008. Ανακτήθηκε στις 5 Οκτωβρίου 2015.
- ↑ «Καθημερινή». 19 Δεκεμβρίου 2007. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Ιουλίου 2011. Ανακτήθηκε στις 5 Οκτωβρίου 2015.
- ↑ «Kyrgyzstan to hold presidential elections in late 2011 - People's Daily Online». English.people.com.cn. 21 Μαΐου 2010. Ανακτήθηκε στις 21 Αυγούστου 2010.
- ↑ «Kyrgyzstan set for crucial vote». Al Jazeera. 9 Οκτωβρίου 2010.
- ↑ «Κιργιστάν: Πέντε κόμματα εισέρχονται στο νέο κοινοβούλιο». Καθημερινή. 1 Νοεμβρίου 2010.[νεκρός σύνδεσμος]
- ↑ «Kyrgyzstan votes in landmark elections». Al Jazeera. 4 Οκτωβρίου 2015.
- ↑ Nohlen et al., p443
- ↑ Ντίτερ Νόλεν, Florian Grotz & Christof Hartmann (2001) Elections in Asia: A data handbook, Volume I, p443 (ISBN 0-19-924958-X)
- 1 2 3 Ντίτερ Νόλεν, Florian Grotz & Christof Hartmann (2001) Elections in Asia: A data handbook, Volume I, p444 (ISBN 0-19-924958-X)
- ↑ Kirgisistan, 2. Februar 2003 : Verbleib Präsident Akajews bis Ende 2005 Direct Democracy
- ↑ Kirgisistan, 2. Februar 2003 : Verfassungsreform Direct Democracy
- ↑ Bruce Pannier, Kyrgyzstan: Court Ruling Restores 2003 Constitution Αρχειοθετήθηκε 2007-10-10 στο Wayback Machine. Radio Free Europe/Radio Liberty, 17 September 2007
- ↑ "Kyrgyz leader calls snap election", BBC News, 22 Οκτωβρίου 2007.
- ↑ «Δημοψήφισμα στο Κιργιστάν: "Ναι" στο νέο σύνταγμα με ποσοστό 90%!». Η Αυγή. 29 Ιουνίου 2010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Ιουλίου 2011. Ανακτήθηκε στις 5 Οκτωβρίου 2015.
- ↑ «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Ιουλίου 2011. Ανακτήθηκε στις 5 Οκτωβρίου 2015.
- ↑ «Kyrgyzstan goes to referendum». 1 Νοεμβρίου 2016.
- ↑ «Kyrgyzstan amends constitution in referendum, boosting government powers». Reuters. 11 Δεκεμβρίου 2016.