Ακραίφνιο Βοιωτίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 38°27′23″N 23°13′17″E / 38.45639°N 23.22139°E / 38.45639; 23.22139

Ακραίφνιο
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Διοίκηση
Χώρα Ελλάδα
Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας
Δήμος Ορχομενού
Δημοτική ενότητα Ακραιφνίας
Γεωγραφία και στατιστική
Νομός Βοιωτίας
Υψόμετρο 180
Πληθυσμός 1.058 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασία Καρδίτσα
Ταχ. κωδ. 32001
Τηλ. κωδ. 22680

Το Ακραίφνιο (επίσημα Ακραίφνιον) είναι ημιορεινό χωριό του νομού Βοιωτίας σε υψόμετρο 180 μέτρα[1]. Βρίσκεται στο βορειοανατολικό μέρος του νομού, χτισμένο στις πλαγιές του όρους Πτώο. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 και το πρόγραμμα Καλλικράτης αποτελεί την Τοπική Κοινότητα Ακραιφνίου της Δημοτικής Ενότητας Ακραιφνίου του Δήμου Ορχομενού και έχει με πληθυσμό 1.058 κατοίκους[2]. Μέχρι το 1933, το Ακραίφνιο έφερε το όνομα Καρδίτσα[3][4].

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην ευρύτερη περιοχή του οικισμού υπήρχε κατά την αρχαιότητα η πόλη Ακραιφία ή Ακραίφνιο ενώ κατά την ύστερη Φραγκοκρατία το Ακραίφνιο αναφέρεται στα επίσημα φραγκικά έγγραφα ως Cardanica[5]. Σε οθωμανικό κατάστιχο του 1466 ονομάζεται ως Καρδίτσα (ονομασία που διατηρήθηκε μέχρι το 1933 όταν δόθηκε στον οικισμό το όνομα του αρχαίου Ακραιφνίου[3]) ενώ οι, κατανεμημένοι σε περίπου 15 εστίες[6], κάτοικοί του ήταν Αρβανίτες[5].

Στο διάστημα 1912 - 1998 το Ακραίφνιο υπήρξε έδρα της κοινότητας Ακραιφνίου[7]. Με την εφαρμογή του προγράμματος Καποδίστριας, το 1999 αποτέλεσε έδρα του διευρυμένου δήμου Ακραιφνίου, ο οποίος περιλάμβανε και τις πρώην κοινότητες Κόκκινου και Κάστρου. Από το 2011, με την εφαρμογή του προγράμματος Καλλικράτης, εντάχθηκε διοικητικά στο δήμο Ορχομενού.

Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημαντικότερα αξιοθέατα κοντά στον οικισμό είναι η αρχαία πόλη Ακραιφία ή Ακραίφνιο από την οποία σώζονται ερείπια της ακρόπολής της, ερείπια του ναού του Πτώου Απόλλωνα που αναφέρεται από τον Ηρόδοτο[8] και περιγράφεται από τον Παυσανία[9]. Σημαντικά χριστιανικά μνημεία είναι ο Ναός Αγίου Γεωργίου Ακραιφνίου [10] και η Μονή Πελαγίας - χτισμένη πιθανότερα κατά τον 16ο ή 17ο αιώνα. Φυσικό μνημείο της περιοχής είναι το σπήλαιο Σαρακήνο, που βρίσκεται στα όρια του κάμπου της Κωπαΐδας, δυτικά του χωριού, σε υψόμετρο 100 μέτρα και με θέα προς την Κωπαΐδα, τον Ελικώνα και τον Παρνασσό[11]. Παρουσιάζει σημαντικό αρχαιολογικό ενδιαφέρον καθώς στο εσωτερικό του έχουν βρεθεί ευρήματα που ξεκινούν από το 40.000 π.Χ., και πλήθος άλλων ευρημάτων που ανάγονται στη νεολιθική εποχή[12].

Δημογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χρονολογία Πληθυσμός
1928 1.001[3]
1940 1.130[3]
1951 1.145[3]
1961 1.316[3]
1971 1.217[3]
1981 1.301[3]
1991 1.462[3]
2001 1.256 [13]
2011 1.058 [14]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. Αθήνα: Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996, σελ. 254, τομ. 2. 
  2. Απογραφή Πληθυσμού-Κατοικιών 2011
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 Σταματελάτος, Μιχαήλ. Βαμβά - Σταματελάτου, Φωτεινή (2012). Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας. Α΄. Αθήνα: ΤΑ ΝΕΑ, σελ. 55. ISBN 978-960-503-165-7. 
  4. «Πανδέκτης: Karditsa -- Akraifnion». pandektis.ekt.gr. http://pandektis.ekt.gr/dspace/handle/10442/168807. Ανακτήθηκε στις 2017-10-18. 
  5. 5,0 5,1 Καλαϊτζάκης, Θεοφάνης (2000). Η Ανατολική Στερεά Ελλάδα από την ύστερη φραγκοκρατία στην πρώιμη τουρκοκρατία: η Βοιωτία ca 1400-1500: οι πολιτικές συνθήκες, η οικοστική και δημογραφική εξέλιξη, η οικονομική ζωή, το κοινωνικό αποτέλεσμα. Αθήνα: ΕΚΠΑ. Διδακτορική διατριβή, σελ. 88-89. http://thesis.ekt.gr/thesisBookReader/id/21700#page/96/mode/2up. 
  6. Καλαϊτζάκης, Θεοφάνης (2000). σελ. 102.
  7. Διοικητικές μεταβολές ΟΤΑ, κοινότητα Ακραιφνίου
  8. "... καὶ ἐς τοῦ Πτῴου Ἀπόλλωνος τὸ τέμενος. τοῦτο δὲ τὸ ἱρὸν καλέεται μὲν Πτῷον, ἔστι δὲ Θηβαίων, κεῖται δὲ ὑπὲρ τῆς Κωπαΐδος λίμνης πρὸς ὄρεϊ ἀγχοτάτω Ἀκραιφίης πόλιος. ..." - Ιστορίαι Ηρόδοτος, Ἱστοριῶν ὀγδόη ἐπιγραφομένη Οὐρανία
  9. Ακραίφνιο, αρχαιολογικοί χώροι
  10. «08.13.ag_georgios_akraifn». www.orchomenos.gr. http://www.orchomenos.gr/08mnimeia/08.13.ag_georgios_akraifn.htm. Ανακτήθηκε στις 2017-10-18. 
  11. communication, MINIMATIK visual and interactive. «Το σπήλαιο Σαρακηνού στο Ακραίφνιο Βοιωτίας. Συμβολή στην προϊστορία της Kεντρικής Ελλάδος | Aegeus - Society for Aegean Prehistory» (στα αγγλικά). www.aegeussociety.org. https://www.aegeussociety.org/en/index.php/new-books/sampson2014/. Ανακτήθηκε στις 2017-10-18. 
  12. Ακραίφνιο, Σπήλαιο Σαρακήνο
  13. [1], (α/α 03020101)
  14. [2], (α/α 8308)