Άγιος Δημήτριος Βοιωτίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 38°27′1″N 22°59′46″E / 38.45028°N 22.99611°E / 38.45028; 22.99611

Άγιος Δημήτριος
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Άγιος Δημήτριος
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΔήμοςΟρχομενού
Γεωγραφία και στατιστική
ΝομόςΒοιωτίας
Υψόμετρο100
Πληθυσμός801 (2011)

Ο Άγιος Δημήτριος Βοιωτίας είναι πεδινό χωριό της ομώνυμης Τοπικής Κοινότητας του Δήμου Ορχομενού στο Νομό Βοιωτίας. Βρίσκεται σχεδόν στην καρδιά της Κωπαΐδας, νότια του Ορχομενού. Ο πληθυσμός του, σύμφωνα με την Απογραφή του 2011, είναι 801 κάτοικοι. Θεωρείται από τα πιο εύφορα χωριά της Βοιωτίας, ενώ παλαιότερα είχαν διατυπωθεί σοβαρές σκέψεις να αποτελέσει και έδρα αυτοτελούς Δήμου.

Με το χωριό Μαυρόγεια συναποτελούν την Τοπική Κοινότητα Αγίου Δημητρίου, με συνολικό πληθυσμό 877 κατοίκους.[1]

Ιστορικά στοιχεία και αξιοσημείωτα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 1912 ο Άγιος Δημήτριος αποτέλεσε έδρα της ομώνυμης κοινότητας, στην οποία ανήκε και ο οικισμός Μαυρόγεια. Η κοινότητα παρέμεινε αμετάβλητη μέχρι την κατάργησή της το 1998 με το σχέδιο Καποδίστριας, οπότε και εντάχθηκε στο Δήμο Ορχομενού.

Κατά μία άποψη οι κάτοικοι του χωριού προέρχονται από το χωριό Άγιος Δημήτριος Ναυπακτίας, που μετοίκησαν στην περιοχή της Κωπαϊδας για λόγους εργασίας μετά την αποξήρανση της λίμνης ιδρύοντας το ομώνυμο χωριό. Άλλες απόψεις θέλουν τους κατοίκους να προέρχονται από τον Άγιο Δημήτριο Δαυλείας ή από το Διχούνι Ηπείρου. Διαχρονικά πάντως το χωριό διέθετε και σημαντικό αριθμό Ηπειρωτών. Ο Δάλκας κάνει μία επιφανειακή μόνο αναφορά στο χωριό, χωρίς να έχει απαντήσεις για το ζήτημα της προέλευσης των κατοίκων του (Δάλκας Γ΄: 22).

Οτιδήποτε θετικό και αξιόλογο έχει το χωριό οφείλεται στον παλιό Πρόεδρο του Πολιτιστικού του Συλλόγου Γ. Σ. Αυτός κατασκεύασε το γήπεδο του χωριού, την κεντρική του πλατεία (η οποία τότε είχε συντριβάνι) και -κατά το πρότυπο των γαλλικών επαρχιακών οδών- φύτεψε δένδρα κατά μήκος της κεντρικής οδού του χωριού. Επίσης ήταν Πρόεδρος του Εθνικού Αγίου Δημητρίου και αγωνιστής της Αντίστασης.

Περίφημες ήταν οι χοροεσπερίδες που διοργάνωνε με τη συμμετοχή και γνωστών ξένων χορευτικών συγκροτημάτων, ενώ άφησαν ιστορία και οι φιλολογικές βραδιές που διοργάνωνε με τη συμμετοχή τρανταχτών ονομάτων των ελληνικών γραμμάτων (Παπανούτσος, Μεραναίος).

Χαρακτηριστικό είναι το γήπεδο ποδοσφαίρου του χωριού που διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους αγωνιστικούς χώρους στην Ελλάδα. Είναι γνωστό για παράδειγμα ότι ο αγωνιστικός χώρος του γηπέδου είναι μεγαλύτερος από αυτόν του στ. Καραϊσκάκη.

Επί ΠΑΣΟΚ κατασκευάστηκαν και τα τέσσερα γήπεδα μπάσκετ του χωριού που καθιστούν το τελευταίο ένα μέρος με πολλές δυνατότητες άθλησης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι προπολεμικά αποτελούσε μία από τις λίγες περιοχές της Αττικοβοιωτίας που είχαν δική τους μονάδα παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος. Ωστόσο η πλήρης ηλεκτροδότηση ολόκληρου του χωριού επιτεύχθηκε επί ΠΑΣΟΚ τη δεκαετία του 1980.

Στο χωριό σύχναζε ο Στέλιος Καζαντζίδης που είχε πολλούς φίλους από το χωριό.

Από το χωριό επίσης καταγόταν ο διεθνής ποδοσφαιριστής του Π.Α.Ο. και προπονητής Γιάννης Κυράστας. Διέμενε μάλιστα τακτικά στο χωριό.

Τέλος, μέχρι το 2012 στο ναό Αγίου Γεωργίου του χωριού υπήρχαν τοιχογραφίες από τις αρχές του 20ου αιώνα. Οι τοιχογραφίες αυτές καταστράφηκαν το 2012 από ανθρώπους του τοπικού εκκλησιαστικού συμβουλίου (!) οι οποίοι προέβησαν σε ένα τέτοιο βανδαλισμό χωρίς κάποια λογική αιτία.

Όλες οι υποδομές του χωριού (αμφιθέατρο, αίθουσα εκδηλώσεων και πολιτιστικό κέντρο, παιδικές χαρές) κτίστηκαν τη δεκαετία του 1990 από τον Ε. Z.. Οι ντόπιοι δεν κατασκεύασαν τίποτε από αυτά.

Κοινωνική Ιστορία

Το 1981 και παρά το τοξικό αντιδημοκρατικό κλίμα που είχε επιβάλει η Δεξιά, με τη βοήθεια γνωστών δημοκρατικών οικογενειών της περιοχής πραγματοποιήθηκε ομιλία του Γιώργου Μωραίτη σε πολυχώρο της περιοχής. Την ομιλία παρακολούθησε λαοθάλασσα που γέμισε το χώρο.

Επίσης κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990 χάρη στις λαμπρές προσπάθειες μερίδας δημοκρατών του χωριού, κατά τη διάρκεια εθνικών εορτών, οι μαθητές του Δημοτικού παρακολουθούσαν μέσα στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου μαθήματα σοσιαλισμού και ιντιΪμπεριαλισμού συνδυάζοντας χριστιανισμό και σοσιαλισμό.

Αξιοσημείωτο είναι τέλος το γεγονός ότι το χωριό πρωτοστάτησε στις μεγάλες κινητοποιήσεις που έγιναν το 1991 εναντίον της αυταρχικής κυβέρνησης Μητσοτάκη, η οποία είχε στερήσει αναιτιολόγητα και άδικα το νερό των κατοίκων της περιοχής για να στείλει ύδατα στην Αθήνα. Τα γεγονότα αυτά που έκαναν αίσθηση στον ελληνικό λαό και αποτελούν κομμάτι της κοινωνικής ιστορίας του τόπου έχουν αποσιωπηθεί πλήρως και από τη Νέα Δημοκρατία και από τα ΜΜΕ των Αθηνών και από τους καθηγητάδες των ελληνικών πανεπιστημίων.

Αρνητικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην είσοδο του χωριού από την πλευρά του Αγίου Σπυρίδωνα χουντικοί του χωριού φύτεψαν μέσα στη μέση του δρόμου (sic!) γιγάντιο πλάτανο ο οποίος έχει γίνει αιτία να χάσουν τη ζωή τους αρκετοί άνθρωποι. Το θέμα με τον πλάτανο αυτό κατά τη δεκαετία του 1990 είχε αναδειχθεί και από τον γνωστό δημοσιογράφο Άρη Σταθάκη, χωρίς όμως οι τοπικές αρχές να πάρουν κάποιο μέτρο.

Ιστορικό διοικητικών μεταβολών Αγίου Δημητρίου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Άγιος Δημήτριος είχε, όπως και πολλές άλλες περιοχές της Ελλάδας, αξιόλογες διοικητικές μεταβολές, κατά τον 19ο, 20ο και 21ο αιώνα, που σε γενικές γραμμές έχουν ως εξής:

Δ. Ορχομενού Ν. Αττικής και Βοιωτίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • ΦΕΚ 18Α - 18/10/1835 [2]

Σύσταση του δήμου με έδρα τον οικισμό Σκριπού

Ο οικισμός Άγιος Δημήτριος προσαρτάται στο δήμο Ορχομενού

  • ΦΕΚ 122Α - 12/05/1889 [3]

Μεταφέρεται η έδρα του δήμου από τον οικισμό Σκριπού στον οικισμό Πετρομαγούλα

Δ. Ορχομενού Ν. Βοιωτίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • ΦΕΚ 136Α - 08/07/1899 [4]

Ο δήμος αποσπάσθηκε στο νομό Βοιωτίας από το νομό Αττικής και Βοιωτίας

Δ. Ορχομενού Ν. Αττικής και Βοιωτίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • ΦΕΚ 282Α - 04/12/1909 [5]

Ο δήμος αποσπάσθηκε στο νομό Αττικής και Βοιωτίας από το νομό Βοιωτίας

Κ. Αγίου Δημητρίου Ν. Αττικής και Βοιωτίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • ΦΕΚ 262Α - 31/08/1912 [6]

Σύσταση της κοινότητας με την απόσπαση του οικισμού Άγιος Δημήτριος από το δήμο Ορχομενού και τον ορισμό του ως έδρα της κοινότητας

Κ. Αγίου Δημητρίου Ν. Βοιωτίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • ΦΕΚ 223Α - 26/07/1943 [7]

Η κοινότητα αποσπάσθηκε στο νομό Βοιωτίας από το νομό Αττικής και Βοιωτίας

  • ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997 [8]

Ο οικισμός Άγιος Δημήτριος αποσπάται από την κοινότητα και προσαρτάται στο δήμο Ορχομενού

Η κοινότητα καταργείται.

Παναγία

Στον Άγιο Δημήτριο Βοιωτίας ανήκει και ο ναός της Παναγίας (ναός Γενεσίου της Θεοτόκου) που βρίσκεται λίγο πιο έξω από το χωριό. Έχει κήπο, χώρους εστίασης και άθλησης. Υποδείχθηκε με θαυματουργό τρόπο τον 20ο αιώνα από τον Αρχάγγελο Μιχαήλ σε αγρότες που αναζητούσαν νερό. Με μορφή μπλε φωτός τους υποδείχθηκε μεγάλη πηγή νερού που δεν φαινόταν αρχικά.

Δυστυχώς η πρόσβαση στο ναό είναι εξαιρετικά δυσχερής, ιδίως τους χειμερινούς μήνες ελλείψει αξιόπιστης οδού που να οδηγεί στο ναό. Επίσης δεν υπάρχει και χώρος στάθμευσης έξω από το ναό για τα αυτοκίνητα. Τέλος και η σήμανση είναι ουσιαστικά ανύπαρκτη.

Δημογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χρονολογία Πληθυσμός Aγίου Δημητρίου
1835 146 [9]
1861 344
1879 349
1889 383
1896 652
1907 658
1920 741
1928 1016
1940 1399
1951 1030
1961 1046
1971 1001
1981 976
1991 1145
2001 993 [10], (α/α 03140201)
2011 801 [11], (α/α 8321)

Πύρρος Αγίου Δημητρίου Βοιωτίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Πύρρος Αγίου Δημητρίου Βοιωτίας είναι ερασιτεχνική αθλητική ομάδα που ιδρύθηκε το 1994.

Χρώματα της είναι το κόκκινο και το λευκό.

Έμβλημα της είναι ταύρος που περιβάλλεται από στεφάνι βελανιδιάς με την ένδειξη Απειρωτάν (δηλαδή Ηπειρωτών στις βορειοδυτικές ελληνικές διαλέκτους), το έμβλημα δηλαδή του αρχαίου Κοινού των Ηπειρωτών, όπως αυτό έχει διασωθεί σε διάφορα νομίσματα της αρχαίας Ηπείρου.

Το όνομα της προέρχεται από τον βασιλέα Πύρρο της Ηπείρου, ο οποίος έδρασε κυρίως κατά τον τρίτο προχριστιανικό αιώνα.

Δραστηριοποιήθηκε κυρίως στο ποδόσφαιρο όπου και κατέκτησε όλα τα τουρνουά ποδοσφαίρου που διοργανώθηκαν στον Άγιο Δημήτριο Βοιωτίας από το 1994 ως το 1998.

Εντός έδρας χρησιμοποιεί κυρίως το παλιό γήπεδο του Αγίου Δημητρίου, ωστόσο σε κάποιες περιπτώσεις έχουν χρησιμοποιηθεί και άλλα γήπεδα της περιοχής. Οι στολές της κατασκευάστηκαν από γνωστό εργοστάσιο της Βέρροιας.

Είναι χαρακτηριστικό επίσης πως πολλοί παίκτες και παράγοντες της ομάδας έχουν κατά καιρούς εργαστεί αφιλοκερδώς για τη συντήρηση του γηπέδου του Αγίου Δημητρίου.

Επιπλέον είναι αξιοσημείωτο πως η ομάδα κατέχει και διάφορα ρεκόρ στο βοιωτικό ποδόσφαιρο που δεν έχουν καταρριφθεί ακόμα και σήμερα, όπως τα περισσότερα γκολ σε έναν αγώνα: 46 (!) σε βάρος του Εθνικού Αγίου Δημητρίου το 1996 (ο αγώνας έληξε 46 - 1 υπέρ του Πύρρου!).

Γενικότερα, στις δεκάδες αναμετρήσεις μεταξύ Πύρρου και Εθνικού, ο τελευταίος βγήκε νικητής μόνο πέντε φορές.

Πρέπει επίσης να τονιστεί πως η ποδοσφαιρική ομάδα του Πύρρου έχει δώσει και πλήθος φιλικών αγώνων εκτός Βοιωτίας, όπως για παράδειγμα στην Ήπειρο και τη Θεσσαλία,

αποτελώντας μεταπολεμικά τη μόνη ομάδα του Δ.Δ. Αγίου Δημητρίου που έχει πράξει κάτι τέτοιο. Στα τέλη της δεκαετίας του 1990 μεγάλη εφημερίδα των Αθηνών είχε ετοιμάσει και τιμητικό αφιέρωμα στον Πύρρο μάλιστα.

Επιπλέον, τουλάχιστον δύο παίκτες του Πύρρου έχουν αγωνιστεί στο Λεβαδειακό με μεγάλη μάλιστα επιτυχία. Ας τονιστεί προσέτι πως ο Πύρρος αποτέλεσε παμβοιωτικά την πρώτη ομάδα που βιντεοσκόπησε αγώνες της.

Στην καλοθοσφαίριση εισήγαγε το άθλημα αυτό στο Δ.Δ. Αγίου Δημητρίου Βοιωτίας και κατέκτησε όλα τα τουρνουά καλαθοσφαίρισης που διεξήχθησαν στην περιοχή αυτή

(1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2019).

Στην καλαθοσφαίριση ο Πύρρος δεν έχει ηττηθεί ποτέ από τον Εθνικό Αγίου Δημητρίου. Είναι αξιοσημείωτο πως στο άθλημα αυτό ο Πύρρος κατέχει ακατάρριπτο ακόμα παμβοιωτικό ρεκόρ στην επιτυχία πόντων σε έναν αγώνα. Γενικά, ο Πύρρος είναι η πιο γνωστή ομάδα μπάσκετ της δυτικής Βοιωτίας.

Επίσης ο Πύρρος κατέκτησε και τα δύο μοναδικά τουρνουά βόλει που έχουν διοργανωθεί ποτέ στον Άγιο Δημήτριο (1997, 1998).

Θα ήταν παράλειψη τέλος να μην αναφερθεί μία ακόμα παμβοιωτική πρωτιά του Πύρρου: η διοργάνωση τοπικών Ολυμπιάδων κατά το πρότυπο αντίστοιχου θεσμού της ΕΣΣΔ, οι οποίες περιελάμβαναν διαγωνισμό σε διάφορα αθλήματα (ποδόσφαιρο, μπάσκετ, στίβος). Στις τοπικές αυτές Ολυμπιάδες που έλαβαν χώρα το 1997 και το 1998 πρώτευσαν σε όλα τα αγωνίσματα αθλητές του Πύρρου.

Φυσικά, ο Πύρρος Αγίου Δημητρίου Βοιωτίας δεν πρέπει να συγχέεται με την ομώνυμη προπολεμική ποδοσφαιρική ομάδα της πόλης των Ιωαννίνων, η οποία εξάλλου απορροφήθηκε στον Π.Α.Σ. Γιάννινα.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δάλκας Θ., Λειαδιά Γ΄- Ιστορικοί περίπατοι στα βορειοανατολικά της, Αθήνα, 1985.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το βιβλίο των σκορ, Άγιος Δημήτριος