Τέμενος Κιουτσούκ Αγιασοφιά
| Τέμενος Κιουτσούκ Αγιασοφιά Küçuk Ayasofya Camii |
|
|---|---|
Η μονή των Αγίων Σεργίου και Βάκχου (σήμερα είναι το Τέμενος Κιοτσούκ Αγιασοφιά ή Μικρή Αγία Σοφία). |
|
| Βασικές Πληροφορίες | |
| Περιοχή | Κωνσταντινούπολη, Τουρκία |
| Γεωγραφικές συντεταγμένες | |
| Θρησκεία | Σούνι Ισλάμ |
| Εγκαίνια Ναού | ανάμεσα από 1506 και 1513 |
| Αρχιτεκτονική περιγραφή | |
| Αρχιτέκτονας(-ες) | Ισίδωρος ο Μιλήσιος, Ανθέμιος ο Τραλλιανός |
| Αρχιτεκτονικός τύπος | Εκκλησία |
| Αρχιτεκτονικό είδος | Βυζαντινή |
| Εγκαινιάστηκε | 527 |
| Ολοκληρώθηκε | 536 |
Η μονή των Αγίων Σεργίου και Βάκχου ήταν ελληνικό χριστιανικό μοναστήρι στην Κωνσταντινούπολη, σήμερα αποτελεί τέμενος με το όνομα Κιουτσούκ Αγιασοφιά Τζαμί (τούρκικα: Küçuk Ayasofya Camii μεταφράζεται ως Τέμενος Μικρή Αγία Σοφία).
Πίνακας περιεχομένων |
Τοποθεσία της μονής [Επεξεργασία]
Η μονή βρίσκεται στην συνοικία Ορμίσδου, πίσω από στον ιππόδρομο, κοντά στην παλιά Σιδηρά Πύλη, την ονομαζόμενη Τσατλαδή-καπού. Εδώ κοντά κατοικούσε ο Ιουστινιανός πριν βασιλέψει. Διασώζονται μερικές αψίδες του σπιτιού του που ήταν χτισμένες στα παραλιακά τείχη. Πριν το 1268 τα τείχη των Βυζαντινών ανακτόρων ήταν κοντύτερα στην μονή, κατερχόμενα από τον ιππόδρομο, και φτάνοντας μέχρι την οικία του Ιουστινιανού. Στην παραλία σώζεται μια μικρή πύλη που ήταν η παλιά πύλη της μονής, από τον ναό προς την θάλασσα.
Περιγραφή της μονής [Επεξεργασία]
Ο Προκόπιος μνημονεύει τα προπύλαια του ναού αυτού, υπερεπαινώντας την λαμπρότητα του κτιρίου και τους μαρμάρινους κίονες που υποκρατούσαν «εν ημικύκλω» τα κατηχούμενα και τους θόλους. Εντός του ναού επί ζωστήρος επιστηλίου είναι γραμμένοι στίχοι Ελληνικοί, τους οποίους κατά πρώτον δημοσίευσε ο Νικόλαος Αλεμάννος, στις σημειώσεις του Προκοπίου. Βότρυες και σταφύλια κοντά στις επιγραφές θυμίζουν τον Βάκχο των αρχαίων Ελλήνων. Πάνω από τις βασιλικές πύλες στους κατηχουμένους ήταν ευκτήριο της Θεοτόκου, όπου προσευχόταν ο βασιλιάς.
-
Αρχιτεκτονική σύντηξη του οκτάγωνου με τον βασιλικό ρυθμό. Άποψη του εσωτερικού από την βορειοδυτική γωνία.
-
Σημερινή εσωτερική εικόνα Τεμένους: Διακρίνεται το Μινμπάρ (δεξιά), το Μιχράμπ (κέντρο) και η αψίδα από πάνω.
-
Σημερινή εσωτερική εικόνα Τεμένους: Κίονες.
-
Σημερινή εσωτερική εικόνα κεντρικού θόλου.
-
Λεπτομέρεια θόλου.
-
Σχεδιάγραμμα μνημείου.
_dome_Istanbul_Turkey.jpg)
Σήμερα το τέμενος φέρει ζημιές από τους κραδασμούς που προκαλεί ο κοντινός σιδηρόδρομος. Πολλές από τις θυρίδες έχουν κλειστεί. Λίθοι και τούβλα έχουν πέσει από τους τοίχους, από τους οποίους έχει πέσει και το κονίαμα, ενώ σε άλλα σημεία οι αγιογραφίες είναι καλυμμένες από ασβέστη.
Ιστορία της μονής [Επεξεργασία]
Η μονή είναι κτίσμα του Ιουστινιανού. Ο ναός αυτός μνημονεύεται στο βίο του Αγίου Θεοφάνη, κλεισμένου «εν τη μονή Ορμίσδου, Σεργίου και Βάκχου, τη παρακειμένη τω παλατίω». Στην μονή αυτή εχρημάτισε ηγούμενος ο εικονομάχος πατριάρχης Ιγνάτιος επί της βασιλείας του Μιχαήλ γιου του Θεόφιλου, τον οποίο ο Κεδρηνός καλεί «δράκοντα εν εκκλησία φωλεύσαντα». Ηγούμενος της μονής αυτής ήταν και ο Μεθόδιος, ο πατριαρχεύσας επί της αναστηλώσεως των εικόνων. Σύμφωνα με τα λεγόμενα του Δουκάγγιου, φαίνεται ότι στην εκκλησία αυτή λειτούργησαν οι πρεσβευτές του Πάπα. Ο Πάπας Βιγίλιος, ερχόμενος στην Κωνσταντινούπολη, και φοβούμενος την οργή του Ιουστινιανού, διότι αφόρισε τον πατριάρχη Μηνά, κατέφυγε εν είδη ασύλου στην μονή αυτή. Η μονή όμως δεν είχε παραχωρηθεί ποτέ στους Λατίνους, απλά τους επέτρεπαν την λειτουργία. Στον ναό αυτό εκκλησιάζονταν ο βασιλέας μετά πομπής την τρίτη ημέρα της Διακαινησίμου. Ο ναός μετατράπηκε σε τέμενος, λίγα έτη μετά από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, από κάποιον Αγά ονόματι Χουσεΐν, τον οποίον αποκεφάλισε ο Σουλτάν Βεϊεζήδ, γιος του κατακτητή. Το όνομα του τζαμιού είναι Κιουτσούκ Αγιασοφιά (τούρκικα: Küçuk Ayasofya μεταφράζεται ως Μικρή Αγία Σοφία).
Λογοτεχνικές αναφορές [Επεξεργασία]
Εκτενείς αναφορές για την δημιουργία, τον διάκοσμο και την ιστορία της μονής παρουσιάζονται μέσα στο δίτομο ιστορικό μυθιστόρημα του Μ. Καραγάτση "Σέργιος και Βάκχος".
Τα κειμήλια της μονής [Επεξεργασία]
Στον ναό είναι θαμένος ο Οθωμανός Αγάς Χουσεΐν.
Πηγή [Επεξεργασία]
- Αλέξανδρος Πασπάτης, επιμ. (1877). Βυζαντιναί μελέται Τοπογραφικαί και ιστορικαί. Κωνσταντινούπολη: Τυπογραφείο Αντωνίου Κορομηλά, Βιβλιοπωλείο των Αδελφών Δεσπάστα. http://www.archive.org/details/vyzantinaimelet00unkngoog. Ανακτήθηκε στις 1 Σεπτεμβρίου 2009.
Επιπλέον υλικό [Επεξεργασία]
- Kostenec Jan, Ναός Σεργίου και Βάκχου (Κιουτσούκ Αγια-Σοφιά Τζαμί), Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού
- Byzantium 1200 | Church of Saints Sergios and Bacchos
- Μ. Καραγάτσης, "Σέργιος και Βάκχος, τ. Α και Β', εκδόσεις Εστία, Αθήνα, ISBN 960-05-0506-3 και ISBN 960-05-0507-1
|
|||||||
