Βαλιντέ Σουλτάνα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Η Κιοσέμ Βαλιντέ Σουλτάνα

Βαλιντέ Σουλτάνα (τουρκικά: والده سلطان, κυριολεκτικά «μητέρα σουλτάνου») ήταν τίτλος που διατηρούσε η μητέρα ενός εν ενεργεία σουλτάνου, στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.[1] Ο τίτλος ορισμένες φορές μεταφράζεται ως «βασιλομήτωρ» και ορθότερα ως «σουλτανομήτωρ» έχοντας ιδιαιτερότητες σε σχέση με την αντίστοιχη θέση στο δυτικό κόσμο.

Ο τίτλος χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά τον 16ο αιώνα για την Αϊσέ Χαφσά Σουλτάνα, σύζυγο του Σελίμ Α' και μητέρα του Σουλεϊμάν Α' του Μεγαλοπρεπούς.Το «βαλιντέ» προέρχεται εκ της αραβικής, θηλυκό του βαλίντ (= πατέρας). Η πρώτη βαλιντέ σουλτάνα ήταν η Αϊσέ Χαφσά Σουλτάνα και η τελευταία ήταν η Ραχιμέ Πιριστού Σουλτάνα.

Η θέση ήταν ίσως η πιο σημαντική θέση στην Οθωμανική Αυτοκρατορία μετά τον ίδιο τον σουλτάνο. Η βαλιντέ σουλτάνα ως μητέρα της «Αυτού Ιεράς Αυτοκρατορικής Μεγαλειότητος Σουλτάνου και Χαλίφη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας» τιτλοφορούταν και ως «μητέρα πάντων των πιστών» (του Ισλάμ), ή και «μεγάλη κοινή μητέρα των πιστών» (στον σουλτάνο). Στην ιστορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας υπήρξαν πολλές περιπτώσεις που βαλιντέ σουλτάνες δέσποζαν της βασιλείας των γιων τους.

Συγκεκριμένα κατά τη διάρκεια του 17ου αιώνα, σε μια περίοδο που είναι γνωστή ως «Σουλτανάτο των Γυναικών», μια σειρά από μη ικανούς ή ανήλικους σουλτάνους έθεσε τον ρόλο της βαλιντέ σουλτάνας σε εξέχουσα πολιτική θέση. Ήταν οι μόνες γυναίκες της σουλτανικής αυλής που καταλάμβαναν ιδιαίτερες τιμητικές θέσεις σε διάφορες τελετές εκτός των θρησκευτικών.

Το Σουλτανάτο των Γυναικών ξεκίνησε με την Χιουρέμ Σουλτάνα και συνεχίστηκε από την Νουρμπανού Σουλτάνα, μητέρα του Μουράτ Γ'. Η Νουρμπανού Σουλτάνα (Nurbanu Sultan, 1525–1583) ήταν η ενετικής καταγωγής, σύζυγος του Σελίμ Β', μητέρα του Σουλτάνου Μουράτ Γ' της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και de facto συμβασιλέας ως βαλιντέ σουλτάνα κατά την περίοδο 1574-1583. Η Νουρμπανού ηγήθηκε του κράτους από κοινού με το Μεγάλο Βεζίρη Σοκολλού Μεχμέτ Πασά (Sokollu Mehmet Paşa, 1506-1579), αποτελώντας την πρώτη βαλιντέ σουλτάνα που συγκυβέρνησε με τον σουλτάνο κατά τη διάρκεια του Σουλτανάτου των Γυναικών.

Η ισχυρότερη βαλιντέ σουλτάνα στην ιστορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας υπήρξε η ελληνικής καταγωγής Κιοσέμ Σουλτάνα (Kösem Sultan, περ. 1589–1651). Από τη στιγμή που οι γυναίκες του χαρεμιού ήταν σχεδόν πάντα σκλάβες δεν παντρεύονταν ποτέ επίσημα τους σουλτάνους. Ωστόσο, τα παιδιά τους θεωρούνταν πλήρως νόμιμα από τον ισλαμικό νόμο, εφόσον τα αναγνώριζε ο πατέρας.[2]

Οι βαλιντέ σουλτάνες ήταν, ιστορικά, κυρίως Χριστιανές, και μερικές Εβραϊες, που εξισλαμίζονταν μετά την αρπαγή τους.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Davis, Fanny, «The Ottoman Lady: A Social History from 1718 to 1918», 1986, ISBN 0313248117, Ενότητα "The Valide".
  2. Montgomery-Massingberd, Hugh, εκδ (1980). «The Imperial Family of Turkey. Burke's Royal Families of the World». Τόμος II: «Africa & the Middle East». Λονδίνο: Burke's Peerage. σελ. 238. ISBN 9780850110296.
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Valide Sultan της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).