Σεργκέι Αϊζενστάιν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Σεργκέι Αϊζενστάιν
Sergei Eisenstein 03.jpg
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση22  Ιανουαρίου 1898[1][2][3][4]
Ρίγα[5][6]
Θάνατος11  Φεβρουαρίου 1948[1][7][6][8][9][10][4]
Μόσχα[11][6]
Αιτία θανάτουέμφραγμα του μυοκαρδίου
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια
Τόπος ταφήςΚοιμητήριο Νοβοντέβιτσι
Χώρα πολιτογράφησηςΡωσική Αυτοκρατορία
Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών
Θρησκείααθεϊσμός
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΡωσικά[12]
ΕκπαίδευσηDoktor Nauk in History of art
ΣπουδέςΚρατικό Πανεπιστήμιο Αρχιτεκτόνων και Πολιτικών Μηχανικών της Αγίας Πετρούπολης
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητασκηνοθέτης κινηματογραφικών έργων
εφευρέτης
μοντέρ
σεναριογράφος
δάσκαλος
κινηματογραφιστής[13]
ΕργοδότηςΙνστιτούτο κινηματογράφου Γερασίμωφ
Αξιοσημείωτο έργοΟκτώβρης (ταινία 1928)
Θωρηκτό Ποτέμκιν
Περίοδος ακμής1924
Οικογένεια
ΣύζυγοςΒέρα Ατάσεβα
ΓονείςΜιχαήλ Άιζενστάιν
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΒραβεύσειςΒραβείο Στάλιν (1941 και 1946)
Τάγμα του Λένιν (1939)
Τάγμα του Παράσημου Τιμής
Medal "For Valiant Labour in the Great Patriotic War 1941–1945"
Αξιόλογος καλλιτέχνης της Ρωσικής Σοβιετικής Ομοσπονδιακής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας
μετάλλιο για την 800η επέτειο της Μόσχας
Υπογραφή
Sergej Eisenstein (signature).png
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Σεργκέι Μιχαήλοβιτς Αϊζενστάιν (Сергей Михайлович Эйзенштейн, 22 Ιανουαρίου 1898 - 11 Φεβρουαρίου 1948) ήταν Σοβιετικός σκηνοθέτης, θεωρητικός της τέχνης, της τεχνικής του κινηματογράφου και ένας από τους πρωτοπόρους του σοβιετικού αλλά και παγκόσμιου κινηματογράφου. Ο Αϊζενστάιν ήταν πρωτοπόρος στη χρήση του μοντάζ και το έργο του επηρέασε σημαντικά τους πρώτους σκηνοθέτες ταινιών.

Γεννήθηκε στη Ρίγα της Λετονίας, από ευκατάστατους γονείς, που του εξασφάλισαν μια καλή μόρφωση. Ο πατέρας του, Μιχαήλ Αϊζενστάιν, ήταν αρχιτέκτονας βαλτικής, γερμανικής, εβραϊκής, και σουηδικής καταγωγής ενώ η μητέρα του, Γιούλια, ήταν Ρωσίδα και μέλος της ρωσικής ορθόδοξης εκκλησίας. Ως παιδί ακόμα μιλούσε 3 ξένες γλώσσες (αγγλικά, γερμανικά και γαλλικά), ενώ αργότερα παρακολούθησε μαθήματα μηχανικής και αρχιτεκτονικής. Την ίδια εποχή έδειξε ζωηρό ενδιαφέρον για τη ζωγραφική φιλοτεχνώντας αφίσες. Σύντομα ανακάλυψε το θέατρο και ανέβασε στη Μόσχα πολλά θεατρικά έργα, όπως Η αυτού μεγαλειότης η πείνα, Μάκβεθ του Σαίξπηρ, Σοφός Άνθρωπος του Οστρόβσκι και Μάσκες αερίου. Ο Αϊζενστάιν έγραψε πολλά δοκίμια στα οποία αναλύει τα έργα και την τεχνική του και διατυπώνει τις σκέψεις του για την τέχνη του κινηματογράφου.

Κινηματογράφος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1924 ξεκίνησε η καριέρα του στον κινηματογράφο σκηνοθετώντας το έργο Απεργία που έκανε πολύ μεγάλη εντύπωση, παρ' όλες τις αδυναμίες του. Το 1925 σκηνοθέτησε το αριστούργημά του, το Θωρηκτό Ποτέμκιν, σε δικό του σενάριο βασισμένο στα γεγονότα της ανταρσίας στο θωρηκτό Ποτέμκιν του ρωσικού ναυτικού το 1905. Γυρίστηκε μέσα σε λίγες μόνο βδομάδες στην πόλη και το λιμάνι της Οδησσού. Με αυτή την ταινία, στα 27 του χρόνια καθιερώθηκε ως μια από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες που πέρασαν από τον κινηματογραφικό χώρο.

Το 1928 σκηνοθέτησε, σε σενάριο βασισμένο στο βιβλίο του Τζον Ριντ[14] «Δέκα μέρες που συγκλόνισαν τον κόσμο», το φιλμ Οκτώβρης ή Δέκα μέρες που συγκλόνισαν τον κόσμο και το 1929 ολοκλήρωσε τη Γενική Γραμμή, το πιο λυρικό απ' όλα τα έργα του, που αναφέρεται με λεπτομέρειες στις αλλαγές της αγροτικής κατάστασης στη Ρωσία, μετά από την Επανάσταση του Οκτώβρη. Το 1938 σκηνοθέτησε τον Αλέξανδρο Νέφσκι και Το λιβάδι του Μπεζίν που έμεινε ημιτελές εξαιτίας της ασθένειάς του.

Το 1945 σκηνοθέτησε το πρώτο μέρος από την τριλογία Ιβάν ο τρομερός, βιογραφία του Ιβάν τον οποίο θαύμαζε ο Στάλιν, ενώ το 1946 ολοκλήρωσε το δεύτερο μέρος της. Η πρεμιέρα της στη Σοβιετική Ένωση έγινε όμως το 1958, δέκα χρόνια μετά το θάνατό του. Το τρίτο μέρος της τριλογίας δε γυρίστηκε ποτέ καθώς στις 9 Φεβρουαρίου του 1948 ο Αϊζενστάιν πέθανε από καρδιακή προσβολή σε ηλικία πενήντα χρόνων.

Ο Σεργκέι Αϊζενστάιν επισκεπτόμενος το Ρότερνταμ το 1930.

Σημαντικότερες ταινίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Stachka - Η απεργία 1925
  • Bronenosets Potyomkin - Θωρηκτό Ποτέμκιν 1925
  • Oktyabr - Οκτώβρης ή Οι δέκα μέρες που συγκλόνισαν τον κόσμο 1929
  • Aleksandr Nevskiy - Αλέξανδρος Νέφσκι 1939
  • Ivan Groznyy I - Ιβάν ο Τρομερός 1ο μέρος 1944
  • Ivan Groznyy IΙ - Ιβάν ο Τρομερός 2ο μέρος 1958

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 9  Απριλίου 2014.
  2. 2,0 2,1 RKDartists. 233154. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  3. 3,0 3,1 «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Sergey-Eisenstein. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. 4,0 4,1 4,2 (Αγγλικά) Discogs. 3858085. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  5. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 10  Δεκεμβρίου 2014.
  6. 6,0 6,1 6,2 «Большая советская энциклопедия» (Ρωσικά) Great Russian Entsiklopedia, JSC. Μόσχα. 1969. Ανακτήθηκε στις 27  Φεβρουαρίου 2017.
  7. (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb11901623d. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  8. «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Sergey-Mikhaylovich-Eisenstein. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  9. (Αγγλικά) Find A Grave. 8989895. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  10. filmportal.de. 40a58c34e3864fd2951c09e76d1154f8. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  11. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 30  Δεκεμβρίου 2014.
  12. (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb11901623d. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  13. Ανακτήθηκε στις 24  Ιουνίου 2019.
  14. Oktyabr IMDb (Αγγλικά)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]