Σεργκέι Αϊζενστάιν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Σεργκέι Αϊζενστάιν
Sergei Eisenstein 03.jpg
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση 22  Ιανουαρίου 1898[1][2]
Ρίγα[3][4]
Θάνατος 11  Φεβρουαρίου 1948[1][5][4][6][7]
Μόσχα[8][4]
Αιτία θανάτου Έμφραγμα του μυοκαρδίου
Συνθήκες θανάτου φυσικά αίτια
Τόπος ταφής Κοιμητήριο Νοβοντέβιτσι
Υπηκοότητα Ρωσική Αυτοκρατορία
Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσες Ρωσικά[9]
Σπουδές Κρατικό Πανεπιστήμιο Αρχιτεκτόνων και Πολιτικών Μηχανικών της Αγίας Πετρούπολης
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα σκηνοθέτης κινηματογραφικών έργων
εφευρέτης
μοντέρ
σεναριογράφος
δάσκαλος
Αξιοσημείωτο έργο Οκτώβρης (ταινία 1928)
Θωρηκτό Ποτέμκιν
Περίοδος ακμής 1924
Οικογένεια
Σύζυγος Βέρα Ατάσεβα
Γονείς Μιχαήλ Άιζενστάιν
Αξιώματα και βραβεύσεις
Βραβεύσεις Βραβείο Στάλιν (1941 και 1946)
Τάγμα του Λένιν (1939)
Τάξη του Σήματος της Τιμής
Medal "For Valiant Labour in the Great Patriotic War 1941–1945"
Αξιόλογος καλλιτέχνης της Ρωσικής Σοβιετικής Ομοσπονδιακής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας
μετάλλιο για την 800η επέτειο της Μόσχας
Υπογραφή
Sergej Eisenstein (signature).png
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Σεργκέι Μιχαήλοβιτς Αϊζενστάιν (Сергей Михайлович Эйзенштейн, 22 Ιανουαρίου 1898 - 11 Φεβρουαρίου 1948) ήταν Σοβιετικός σκηνοθέτης, θεωρητικός της τέχνης, της τεχνικής του κινηματογράφου και ένας από τους πρωτοπόρους του σοβιετικού αλλά και παγκόσμιου κινηματογράφου. Ο Αϊζενστάιν ήταν πρωτοπόρος στη χρήση του μοντάζ και το έργο του επηρέασε σημαντικά τους πρώτους σκηνοθέτες ταινιών.

Γεννήθηκε στη Ρίγα της Λετονίας, από ευκατάστατους γονείς, που του εξασφάλισαν μια καλή μόρφωση. Ο πατέρας του, Μιχαήλ Αϊζενστάιν, ήταν αρχιτέκτονας βαλτικής, γερμανικής, εβραϊκής, και σουηδικής καταγωγής ενώ η μητέρα του, Γιούλια, ήταν Ρωσίδα και μέλος της ρωσικής ορθόδοξης εκκλησίας. Ως παιδί ακόμα μιλούσε 3 ξένες γλώσσες (αγγλικά, γερμανικά και γαλλικά), ενώ αργότερα παρακολούθησε μαθήματα μηχανικής και αρχιτεκτονικής. Την ίδια εποχή έδειξε ζωηρό ενδιαφέρον για τη ζωγραφική φιλοτεχνώντας αφίσες. Σύντομα ανακάλυψε το θέατρο και ανέβασε στη Μόσχα πολλά θεατρικά έργα, όπως Η αυτού μεγαλειότης η πείνα, Μάκβεθ του Σαίξπηρ, Σοφός Άνθρωπος του Οστρόβσκι και Μάσκες αερίου. Ο Αϊζενστάιν έγραψε πολλά δοκίμια στα οποία αναλύει τα έργα και την τεχνική του και διατυπώνει τις σκέψεις του για την τέχνη του κινηματογράφου.

Κινηματογράφος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1924 ξεκίνησε η καριέρα του στον κινηματογράφο σκηνοθετώντας το έργο Απεργία που έκανε πολύ μεγάλη εντύπωση, παρ' όλες τις αδυναμίες του. Το 1925 σκηνοθέτησε το αριστούργημά του, το Θωρηκτό Ποτέμκιν, σε δικό του σενάριο βασισμένο στα γεγονότα της ανταρσίας στο θωρηκτό Ποτέμκιν του ρωσικού ναυτικού το 1905. Γυρίστηκε μέσα σε λίγες μόνο βδομάδες στην πόλη και το λιμάνι της Οδησσού. Με αυτή την ταινία, στα 27 του χρόνια καθιερώθηκε ως μια από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες που πέρασαν από τον κινηματογραφικό χώρο.

Το 1928 σκηνοθέτησε σε δικό του σενάριο, βασισμένο στο βιβλίο του Τζον Ριντ[10] «Δέκα μέρες που συγκλόνισαν τον κόσμο», το φιλμ Οκτώβρης ή Δέκα μέρες που συγκλόνισαν τον κόσμο και το 1929 ολοκλήρωσε τη Γενική Γραμμή, το πιο λυρικό απ' όλα τα έργα του, που αναφέρεται με λεπτομέρειες στις αλλαγές της αγροτικής κατάστασης στη Ρωσία, μετά από την Επανάσταση του Οκτώβρη. Το 1938 σκηνοθέτησε τον Αλέξανδρο Νιέβσκυ και Το λιβάδι του Μπεζίν που έμεινε ημιτελές εξαιτίας της ασθένειάς του.

Το 1945 σκηνοθέτησε το πρώτο μέρος από την τριλογία Ιβάν ο τρομερός, βιογραφία του Ιβάν τον οποίο θαύμαζε ο Στάλιν, ενώ το 1946 ολοκλήρωσε το δεύτερο μέρος της. Η πρεμιέρα της στη Σοβιετική Ένωση έγινε όμως το 1958, δέκα χρόνια μετά το θάνατό του. Το τρίτο μέρος της τριλογίας δε γυρίστηκε ποτέ καθώς στις 9 Φεβρουαρίου του 1948 ο Αϊζενστάιν πέθανε από καρδιακή προσβολή σε ηλικία πενήντα χρόνων.

Ο Σεργκέι Αϊζενστάιν επισκεπτόμενος το Ρότερνταμ το 1930.

Σημαντικότερες ταινίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Stachka - Η απεργία 1925
  • Bronenosets Potyomkin - Θωρηκτό Ποτέμκιν 1925
  • Oktyabr - Οκτώβρης ή Οι δέκα μέρες που συγκλόνισαν τον κόσμο 1929
  • Aleksandr Nevskiy - Αλέξανδρος Νέφσκι 1939
  • Ivan Groznyy I - Ιβάν ο Τρομερός 1ο μέρος 1944
  • Ivan Groznyy IΙ - Ιβάν ο Τρομερός 2ο μέρος 1958

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 9  Απριλίου 2014.
  2. 2,0 2,1 RKDartists. 233154. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  3. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 10  Δεκεμβρίου 2014.
  4. 4,0 4,1 4,2 «Большая советская энциклопедия» (Ρωσικά) Great Russian Entsiklopedia, JSC. Μόσχα. 1969. Ανακτήθηκε στις 27  Φεβρουαρίου 2017.
  5. (Γαλλικά) data.bnf.fr. data.bnf.fr/ark:/12148/cb11901623d. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  6. «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Sergey-Mikhaylovich-Eisenstein. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  7. (Αγγλικά) Find A Grave. 8989895. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  8. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 30  Δεκεμβρίου 2014.
  9. data.bnf.fr/ark:/12148/cb11901623d. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  10. Oktyabr IMDb (Αγγλικά)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

 LP  Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το αντίστοιχο λήμμα της Live-Pedia. (ιστορικό).

Η εισαγωγή του κειμένου της Livepedia στη Βικιπαίδεια έγινε πριν την 1η Νοεμβρίου 2008, συνεπώς ισχύει η διπλή αδειοδότηση υπό την άδεια CC-BY-SA 3.0 και την GFDL.