Σεξισμός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Σεξισμός ή έμφυλη διάκριση είναι μία προκατάληψη ή διάκριση σχετικά με το φύλο ενός ατόμου (βιολογικό και κοινωνικό). Ο σεξισμός μπορεί να αφορά και τα δύο φύλα, αλλά έχει αποδειχτεί ότι αφορά ειδικότερα τις γυναίκες.[1] Συνδέεται άμεσα με τα στερεότυπα και τους ρόλους των φύλων[2][3] και μπορεί να μιλάει για την πεποίθηση ότι το ένα φύλο είναι ανώτερο από το άλλο.[4] Ο ακραίος σεξισμός μπορεί να υποθάλπει τη σεξουαλική παρενόχληση, το βιασμό και άλλες μορφές σεξουαλικής βίας.[5]

Series of photographs lampooning women drivers
Απεικόνιση στερεοτύπων για τις γυναίκες οδηγούς, του 1952.

Στερεότυπα των φύλων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κύριο λήμμα: Ρόλος φύλου

Τα στερεότυπα των φύλων είναι ευρέως διατηρημένες πεποιθήσεις σχετικά με τα χαρακτηριστικά και τη συμπεριφορά των γυναικών και των ανδρών. [6] Εμπειρικές μελέτες έχουν βρει ευρέως διαδεδομένες πολιτισμικές πεποιθήσεις ότι οι άντρες είναι κοινωνικά πιο πολύτιμοι και πιο ικανοί από τις γυναίκες σε μία σειρά από δραστηριότητες.[7][8] Ο Ντάστιν Τόμαν (Dustin B. Thoman) και οι άλλοι (2008) υποθέτουν ότι "Η κοινωνικο-πολιτισμική υπεροχή της ικανότητας πάνω από άλλους παράγοντες στο στερεότυπο μαθηματικά και φύλο ίσως να έχει αντίκτυπο στις γυναίκες όσον αφορά στα μαθηματικά". Κατά τη διάρκεια του πειράματος, στο οποίο συγκρίνονται τα μαθηματικά αποτελέσματα γυναικών κάτω από δύο διαφορετικούς παράγοντες του στερεότυπου μαθηματικά και φύλο, οι οποίοι είναι η ικανότητα στα μαθηματικά και η προσπάθεια στα μαθηματικά αντίστοιχα, ο Τόμαν και οι άλλοι παρατήρησαν ότι η απόδοση των γυναικών στα μαθηματικά είναι πιο πιθανό να επηρεαστεί από το στερεότυπο της αρνητικής ικανότητας, το οποίο έχει επιρροές από κοινωνικο-πολιτισμικές πεποιθήσεις στις ΗΠΑ, από τον παράγοντα της προσπάθειας. Ως αποτέλεσμα του πειράματος και των κοινωνικο-πολιτισμικών πεποιθήσεων στις ΗΠΑ, ο Τόμαν και οι άλλοι κατέληξαν ότι τα ακαδημαϊκά αποτελέσματα των ατόμων μπορούν να επηρεαστούν από παράγοντες στο στερεότυπο μαθηματικά και φύλο που έχει επιρροές από τις κοινωνικο-πολιτισμικές πεποιθήσεις.[9]

Στην Παγκόσμια Έρευνα Αξιών (World Values Survey), οι απαντητές ρωτήθηκαν εάν πιστεύουν ότι η μισθωτή εργασία θα έπρεπε να περιοριστεί μόνο στους άνδρες σε περίπτωση ανεπάρκειας θέσεων. Ενώ στην Ισλανδία το ποσοστό που συμφωνούσε ήταν 3,6%, στην Αίγυπτο ήταν 94,9%.[10]

Κάποιοι άνθρωποι πιστεύουν ότι ένα φαινόμενο, γνωστό ως στερεοτυπική απειλή, μπορεί να ελαττώσει την απόδοση των γυναικών στα μαθηματικά διαγωνίσματα, δημιουργώντας έτσι ένα αυτοτροφοδοτούμενο στερεότυπο των γυναικών ότι έχουν ποσοτικά λιγότερες δεξιότητες σε σύγκριση με τους άνδρες.[11][12] Τα στερεότυπα μπορούν επίσης να επηρεάσουν την αυτοεκτίμηση· μελέτες έδειξαν ότι συγκεκριμένα στερεότυπα (π.χ. οι γυναίκες έχουν λιγότερες ικανότητες στα μαθηματικά) επηρεάζουν την αντίληψη ανδρών και γυναικών πάνω σε αυτές τις ικανότητες και οι άνδρες εκτιμούν τη δική τους εργασιακή ικανότητα υψηλότερη από των γυναικών που εργάζονται στο ίδιο επίπεδο. Αυτή η "προκατειλημμένη αυτοεκτίμηση" έχουν μακροπρόθεσμα αποτελέσματα, επειδή μπορούν να σχηματίσουν αποφάσεις εκπαίδευσης και καριέρας σε γυναίκες και σε άνδρες.[13][14]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχαίος κόσμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

To Σάτι, η αυτοθυσία των χηρών, επικρατούσε στην Ινδουιστική κοινωνία μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα.

Η θέση της γυναίκας στην Αρχαία Αίγυπτο εξαρτώταν από τον πατέρα ή το σύζυγο, αλλά είχε δικαιώματα στην ιδιοκτησία και της επιτρεπόταν να παρουσιαστεί στο δικαστήριο, ακόμα και ως ενάγουσα.[15] Οι γυναίκες στην Αγγλοσαξονική εποχή είχαν επίσης ίση θέση.[16] Οι μαρτυρίες, παρόλα αυτά, δεν είναι αρκετές για να στηρίξουν την υπόθεση ότι πολλές προ-αγροτικές κοινωνίες παρείχαν στις γυναίκες υψηλότερη θέση από τις γυναίκες σήμερα.[17][18] Μετά την υιοθέτηση των αγροτικών και των καθιστικών πολιτισμών είχε καθιερωθεί η αντίληψη ότι το ένα φύλο είναι κατώτερο από το άλλο· η αντίληψη αυτή επιβαλλόταν περισσότερο σε γυναίκες και κορίτσια.[19] Παραδείγματα σεξισμού στον αρχαίο κόσμο, αποτελούν επίσης έγγραφοι νόμοι που δεν επέτρεπαν στις γυναίκες να λαμβάνουν μέρος σε πολιτικά ζητήματα. Οι γυναίκες στην Αρχαία Ρώμη δεν είχαν το δικαίωμα ψήφου και δεν τους επιτρεπόταν να διατηρήσουν πολιτικό γραφείο.[20]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. There is a clear and broad consensus among academic scholars in multiple fields that sexism refers primarily to discrimination against women, and primarily affects women. See, for example:
    • «Sexism». New Oxford American Dictionary (3 έκδοση). Oxford University Press. 2010. ISBN 9780199891535.  Defines sexism as "prejudice, stereotyping, or discrimination, typically against women, on the basis of sex."
    • «Sexism». Encyclopedia Britannica, Online Academic Edition. 2015.  Defines sexism as "prejudice or discrimination based on sex or gender, especially against women and girls." Notes that "sexism in a society is most commonly applied against women and girls. It functions to maintain patriarchy, or male domination, through ideological and material practices of individuals, collectives, and institutions that oppress women and girls on the basis of sex or gender."
    • Cudd, Ann E.; Jones, Leslie E. (2005). «Sexism». A Companion to Applied Ethics. London: Blackwell.  Notes that "'Sexism' refers to a historically and globally pervasive form of oppression against women."
    • Masequesmay, Gina (2008). «Sexism». Στο: O'Brien, Jodi. Encyclopedia of Gender and Society. SAGE.  Notes that "sexism usually refers to prejudice or discrimination based on sex or gender, especially against women and girls." Also states that "sexism is an ideology or practices that maintain patriarchy or male domination."
    • Hornsby, Jennifer (2005). «Sexism». Στο: Honderich, Ted. The Oxford Companion to Philosophy (2 έκδοση). Oxford.  Defines sexism as "thought or practice which may permeate language and which assume's women's inferiority to men."
    • «Sexism». Collins Dictionary of Sociology. Harper Collins. 2006.  Defines sexism as "any devaluation or denigration of women or men, but particularly women, which is embodied in institutions and social relationships."
    • «Sexism». Palgrave MacMillan Dictionary of Political Thought. Palgrave MacMillan. 2007.  Notes that "either sex may be the object of sexist attitudes... however, it is commonly held that, in developed societies, women have been the usual victims."
    • «Sexism». The Greenwood Encyclopedia of Love, Courtship, and Sexuality through History, Volume 6: The Modern World. Greenwood. 2007.  "Sexism is any act, attitude, or institutional configuration that systematically subordinates or devalues women. Built upon the belief that men and women are constitutionally different, sexism takes these differences as indications that men are inherently superior to women, which then is used to justify the nearly universal dominance of men in social and familial relationships, as well as politics, religion, language, law, and economics."
    • Foster, Carly Hayden (2011). «Sexism». Στο: Kurlan, George Thomas. The Encyclopedia of Political Science. CQ Press. ISBN 9781608712434.  Notes that "both men and women can experience sexism, but sexism against women is more pervasive."
    • Johnson, Allan G. (2000). «Sexism». The Blackwell Dictionary of Sociology. Blackwell.  Suggests that "the key test of whether something is sexist... lies in its consequences: if it supports male privilege, then it is by definition sexist. I specify 'male privilege' because in every known society where gender inequality exists, males are privileged over females."
    • Lorber, Judith (2011). Gender Inequality: Feminist Theories and Politics. Oxford University Press, σελ. 5.  Notes that "although we speak of gender inequality, it is usually women who are disadvantaged relative to similarly situated men."
    • Wortman, Camille B.; Loftus, Elizabeth S.; Weaver, Charles A (1999). Psychology. McGraw-Hill.  "As throughout history, today women are the primary victims of sexism, prejudice directed at one sex, even in the United States."
  2. Matsumoto, 2001. P.197.
  3. Nakdimen KA The American Journal of Psychiatry [1984, 141(4):499-503]
  4. Doob, Christopher B. 2013. Social Inequality and Social Stratification in US Society. Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.
  5. Forcible Rape Institutionalized Sexism in the Criminal Justice System| Gerald D. Robin Division of Criminal Justice, University of New Haven
  6. Manstead, A. S. R.; Hewstone, Miles; et al. The Blackwell Encyclopedia of Social Psychology. Oxford, UK; Cambridge, Mass., USA: Blackwell, 1999, 1995, pp. 256 – 57, ISBN 978-0-631-22774-8.
  7. Wagner, David G. and Joseph Berger (1997). Gender and Interpersonal Task Behaviors: Status Expectation Accounts. Sociological Perspectives, Vol. 40, No. 1, pp. 1-32.
  8. Williams, John E. and Deborah L. Best. Measuring Sex Stereotypes: A Multinational Study. Newbury Park, CA: Sage, 1990, ISBN 978-0-8039-3815-1.
  9. Thoman, Dustin B., Paul H. White, Niwako Yamawaki, and Hirofumi Koishi. "Variations of Gender–math Stereotype Content Affect Women’s Vulnerability to Stereotype Threat." Sex Roles 58.9-10 (2008): 702-12. Print.
  10. Fortin, Nicole, "Gender Role Attitudes and the Labour Market Outcomes of Women Across OECD Countries", Oxford Review of Economic Policy, 2005, 21, 416–438.
  11. Shih, Margaret, Todd L. Pittinsky and Nalini Ambady (1999). Stereotype Susceptibility: Identity, Salience and Shifts in Quantitative Performance. Psychological Science, Vol. 10, No. 1, pp. 80-3.
  12. Steele, Claude M. (1997). A Threat Is in the Air: How Stereotypes Shape Intellectual Identity and Performance. American Psychologist, Vol. 52, No. 6, pp. 613-29.
  13. Correll, Shelley J. (2001). Gender and the career choice process: The role of biased self-assessments. American Journal of Sociology, Vol. 106, Issue 6, pp. 1691-1730.
  14. Correll, Shelley J. (2004). Constraints into Preferences: Gender, Status, and Emerging Career Aspirations. American Sociological Review, Vol 69, Issue 1, pp. 93-113.
  15. David P. Silverman (2003). Ancient Egypt. Oxford University Press, σελ. 80–84. ISBN 019521952X. https://books.google.com/books?id=x7p_QMIjESwC&pg=PA80. Ανακτήθηκε στις March 2, 2015. 
  16. Stanford Lehmberg (2013). A History of the Peoples of the British Isles: From Prehistoric Times to 1688. Routledge, σελ. 35. ISBN 1134415281. https://books.google.com/books?id=FXlTAQAAQBAJ&pg=PA35. Ανακτήθηκε στις March 2, 2015. 
  17. Craig Lockard (2014). Societies, Networks, and Transitions: A Global History. Cengage Learning, σελ. 88–89. ISBN 130517707X. https://books.google.com/books?id=FLg8AwAAQBAJ&pg=PA88. Ανακτήθηκε στις March 2, 2015. 
  18. Eller, Cynthia (2000) The Myth of Matriarchal Prehistory Boston: Beacon Press.
  19. Peter N. Stearns (Narrator). A Brief History of the World Course No. 8080 [Audio CD]. The Teaching Company. 
  20. Bruce W. Frier and Thomas A.J. McGinn, A Casebook on Roman Family Law (Oxford University Press: American Philological Association, 2004), pp. 31–32, 457, et passim.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει σχετικό λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Sexism της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).