Πρόκλος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Πρόκλος
Proclus neoplatonist.jpg
Εξώφυλλο στο βιβλίο «Σχόλια στο Πρώτο Βιβλίο του Ευκλείδη», έκδοση 1791
Όνομα Πρόκλος
Γέννηση 8 Φεβρουαρίου 412
Κωνσταντινούπολη
Θάνατος 17 Απριλίου 485
Αθήνα
Περίοδος Κλασσική φιλοσοφία
Περιοχή Δυτική φιλοσοφία
Σχολή Νεοπλατωνισμός

Ο Πρόκλος ο Λύκιος, αποκαλούμενος και Πρόκλος ο Διάδοχος (Κωνσταντινούπολη, 8 Φεβρουαρίου 412Αθήνα, 17 Απριλίου 485) ήταν νεοπλατωνικός φιλόσοφος, ένας από τους τελευταίους, σημαντικότερους κλασικούς φιλοσόφους. Πρότεινε ένα από τα πιο ανεπτυγμένα συστήματα του νεοπλατωνισμού και επηρέασε σημαντικά την μετέπειτα δυτική φιλοσοφία καθώς και την ισλαμική σχολή σκέψης. Από το 450 μέχρι τον θάνατό του διηύθυνε την Ακαδημία Πλάτωνος.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Παλατινή Ανθολογία [1] σώζεται το επίγραμμα του τάφου του:

Πρόκλος ἐγὼ γενόμην Λύκιος γένος, ὃν Συριανὸς ἐνθάδ' ἀμοιβὸν ἐῆς θρέψε διδασκαλίης. Ξυνὸς δ' ἀμφοτέρων ὅδε σώματα δέξατο τύμβος· αἴθε δὲ καὶ ψυχὰς χῶρος ἕεις λελάχοι.

μετάφραση Ο Πρόκλος, εγώ που γεννήθηκα με καταγωγή από τη Λυκία, τον οποίο ο Συριανός εδώ ανέθρεψε με τη διδασκαλία του ως διάδοχό του, και των δυο τα σώματα δέχτηκε αυτός ο τάφος, είθε δε και οι ψυχές να βρεθούν στον ίδιο χώρο

Ο Συριανός ήταν ο δάσκαλός του και διευθυντής της Ακαδημίας του Πλάτωνα. Ο Πρόκλος ανέλαβε τη διεύθυνση της Ακαδημίας μετά τον Συριανό.

Ο πατέρας του Πρόκλου ήταν πατρίκιος. Η καταγωγή του ήταν από τη Λυκία. Ο Πρόκλος γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη στις 6 Φεβρουαρίου 412, όπως προκύπτει από ωροσκόπιο που γράφτηκε από τον μαθητή του Μαρίνο το Νεαπολίτη, αλλά μεγάλωσε στην Ξάνθο. Σπούδασε στην Αλεξάνδρεια ρητορική, φιλοσοφία και μαθηματικά με την πρόθεση να ακολουθήσει δικαστική σταδιοδρομία όπως ο πατέρας του. Επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη πριν ολοκληρώσει τις σπουδές του. Εκεί άρχισε να εργάζεται ως δικηγόρος, αλλά ανακάλυψε ότι προτιμά τη φιλοσοφία και επέστρεψε στην Αλεξάνδρεια, όπου άρχισε να μελετά τον Αριστοτέλη με δάσκαλο τον Ολυμπιόδωρο.

Έργα του Πρόκλου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Σχόλια στον Πλατωνικό Τίμαιο
  • Σχόλια στην Πολιτεία του Πλάτωνα
  • Σχόλια στον Αλκιβιάδη του Πλάτωνα
  • Σχόλια στον Παρμενίδη του Πλάτωνα
  • Σχόλια στον Κρατύλο του Πλάτωνα
  • Περί της κατά Πλάτωνα θεολογίας
  • Στοιχείωσις θεολογική
  • Περί των δέκα προς την πρόνοιαν απορρημάτων
  • Περί προνοίας και ειμαρμένης
  • Περί της των κακών υποστάσεως
  • Σχόλια στο πρώτο βιβλίο του Ευκλείδη
  • Σχόλια στα Έργα και Ημέρες του Ησιόδου
  • Υποτύπωσις αστρονομικών υποθέσεων
  • Υποτύπωσις φυσική
  • Σφαίρα
  • Περί της καθ' Έλληνας ιερατικής τέχνης
  • Παράφρασις εις την Πτολεμαίου συγγραφή
  • Εις την τετράβιβλον Πτολεμαίου εξήγησις
  • Περί αιδιότητος Κόσμου (σώζεται στο «Κατά Πρόκλου» από τον Φιλόπονο)
  • Εις το πρώτον και το δεύτερον της Νικομάχου αριθμητικής εισαγωγής (έργο που είχε αποδοθεί στον Φιλόπονο)

Έργα από τα οποία σώζονται αποσπάσματα:

  • Σχόλια στα Χαλδαϊκά λόγια
  • Σχόλια στις Εννεάδες του Πλωτίνου
  • Σχόλια στα Χρυσά έπη του Πυθαγόρα
  • Λειτουργικοί ύμνοι (στον Ήλιο, την Αφροδίτη, τις Μούσες, σε όλους τους θεούς, στην Λύκια Αφροδίτη, στην Εκάτη, στον Ιανό και την Αθηνά)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wikisource logo
Στη Βικιθήκη υπάρχει υλικό που έχει σχέση με το θέμα:

Επιπλέον βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Παλατινή Ανθολογία VII 341