Ξυλαγανή Ροδόπης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°58′27.01″N 25°25′17.00″E / 40.9741694°N 25.4213889°E / 40.9741694; 25.4213889

Ξυλαγανή
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Ξυλαγανή
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΑνατολική Μακεδονία και Θράκη
Περιφερειακή ΕνότηταΡοδόπης
ΔήμοςΜαρωνείας - Σαπών
Δημοτική ΕνότηταΜαρωνείας
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΘράκη
Υψόμετρο42
Πληθυσμός1.180 (2011)
Άλλα
Ταχ. κωδ.69400
Τηλ. κωδ.+30 25330

Η Ξυλαγανή είναι κωμόπολη της Θράκης στην Περιφερειακή Ενότητα Ροδόπης, σε απόσταση 17 χιλιόμετρα[1] από την πρωτεύουσα του νομού, Κομοτηνή και σύμφωνα με την απογραφή του 2011, έχει 1.180 κατοίκους[2]. Παλιότερα αποτελούσε την έδρα του δημοτικού διαμερίσματος Ξυλαγανής του Δήμου Μαρωνείας αλλά και έδρα του τότε δήμου.[3]

Γενικά και ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Ξυλαγανή έχουν βρεθεί πλούσια αρχαιολογικά ευρήματα, τα οποία περιλαμβάνουν τμήματα ακροπόλεων και τάφους με κτερίσματα.

Στις αρχές του 20ού αιώνα, η Ξυλαγανή κατοικείτο κυρίως από Βούλγαρους[4][5], ενώ μετά την προσάρτησή της στην Ελλάδα και τις ανταλλαγές πληθυσμών που ακολούθησαν μεταξύ Ελλάδας, Τουρκίας και Βουλγαρίας, στο χωριό εγκαταστάθηκαν Έλληνες πρόσφυγες από τις περιοχές της Ανατολικής και της Βόρειας Θράκης[1].

Τον Ιούνιο του 1944, κατά τη διάρκεια της Κατοχής, κάτοικοι της Ξυλαγανής που είχαν δημιουργήσει ένοπλο τμήμα προσκείμενο στους αντάρτες του Αντών Τσαούς, δέχτηκαν επίθεση από δυνάμεις του βουλγαρικού στρατού. Στη συμπλοκή που ακολούθησε σκοτώθηκε ένας Βούλγαρος στρατιώτης, ενώ από πλευράς των κατοίκων σκοτώθηκαν (τόσο στη σύγκρουση όσο και στην ομαδική εκτέλεση που ακολούθησε) 28 ένοπλοι[1].

Πολιτισμός και αθλητισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πολιτιστικός όμιλος του χωριού ιδρύθηκε το 1981. Η δραστηριότητα του περιλαμβάνει τη διοργάνωση παραδοσιακών γιορτών, τη λειτουργία λαογραφικού μουσείου καθώς και χορευτικό τμήμα. Στις γιορτές και τα έθιμα της Ξυλαγανής περιλαμβάνονται οι γιορτές των ισναφιών κατά την Καθαρά Δευτέρα και της Μπάμπως[6], καθώς και το έθιμο της παραδοσιακής πάλης που μετέφεραν οι πρόσφυγες από το Μεγάλο Βογιαλίκι της σημερινής Βουλγαρίας[7].

Στον οικισμό εδρεύει ο Αθλητικός Πολιτιστικός Σύλλογος Ορφέας που ιδρύθηκε το 2006 και συμμετέχει στα τοπικά πρωταθλήματα της ΕΠΣ Θράκης.

Απογραφές πληθυσμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Απογραφή 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός 1554[8] ; ; ; 1835[9] 1860[10] ; 1531[11] 1180[12]

Διοικητική ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η κοινότητα Ξυλαγανής συστάθηκε με έδρα τον ομώνυμο οικισμό στις 31 Αυγούστου 1924 και λειτούργησε ως το 1997, οπότε καταργήθηκε και προσαρτήθηκε στον δήμο Μαρωνείας.[13]

Κοινοτάρχες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Διάρκεια θητείας Κάτοχος (γέννηση-θάνατος) Σημειώσεις
1912-1974 Πρόεδροι της Κοινότητας Ξυλαγανής
19??-19?? Νίκος Παπανικολάου (1918-1983) Καφεζυθοπώλης. Βρέθηκε απαγχονισμένος στον αχυρώνα του στις 12 Ιουλίου 1983.[14]
1974-1975 Διορισμένος από την κυβέρνηση εθνικής ενότητας
1975-1978 Νικητής των εκλογών του 1975. Πρώτος αιρετός κοινοτάρχης μεταπολιτευτικά.
1979-1982 Γεώργιος Δόγκας Εκλεγείς το 1978 με ποσοστό 41,9%.[15]
1983-1986 Χρήστος Παπαδόπουλος
1987-1990 Δημήτριος Τσολάκης
1991-1998 Αριστομένης Παπαναστασίου Τελευταίος κοινοτάρχης.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 Τάσος Χατζηαναστασίου, Αντάρτες και Καπετάνιοι. Η Εθνική Αντίσταση κατά της βουλγαρικής κατοχής της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης 1942-1944, εκδοτικός οίκος Αδελφών Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 2003, σελ. 163 - 164.
  2. «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού», σελ. 10481 (σελ. 7 του pdf)
  3. «ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των Οικισμών». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Μαρτίου 2021. 
  4. Σταύρου Δ. Γουδέλη, Σχέσεις Χριστιανών και Μουσουλμάνων στην ελληνική Θράκη, Κομοτηνή, Απρίλιος 1991, σελ. 21.
  5. Τσούρδης, Δημήτριος (2020). «Η πληθυσμιακή εικόνα του καζά της Γκιουμουλτζίνας (Gumuljina Kazesi) μέσα από την "Περιγραφή Ιστορική και Γεωγραφική υπ'εκκλησιαστικήν έποψιν της θεοσώστου επαρχίας Μαρώνειας" (1871) : Συγκλίσεις και αποκλίσεις με τις οθωμανικές απογραφές και μελέτες της περιόδου». www.researchgate.net. 
  6. «Πολιτισμός». dimosmaroneiassapon.gr. Δήμος Μαρώνειας - Σαπών. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουλίου 2018. 
  7. Folklore. Electronic Journal of Folklore, τόμοι 38-40, The Institute, 2008, σελ. 96.
  8. Σύγχρονος Εγκυκλοπαιδεία Ελευθερουδάκη, Εγκυκλοπαιδικαί Εκδόσεις Ν. Νίκας και ΣΙΑ Ε.Ε., έκδοσις πέμπτη εκσυγχρονισμένη δια συμπληρώματος κατά τόμον, Αθήναι 1964, τόμος 18ος, σελ. 931.
  9. Βασίλειον της Ελλάδος. Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971, Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, Αθήναι 1972, σελ. 154.
  10. Ελληνική Δημοκρατία. Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφή της 5 Απριλίου 1981, Αθήναι 1982, σελ. 163.
  11. «Μαρώνεια - Ξυλαγανή». pamth.gov.gr. Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Μαΐου 2017. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουλίου 2018. 
  12. «Ξυλαγανή». jti-rhodope.eu. JTI Σύστημα Ξενάγησης. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουλίου 2018. [νεκρός σύνδεσμος]
  13. «ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, ΕΕΤΑΑ». eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουλίου 2020. 
  14. εφ. Θεσσαλονίκη, Απαγχονίστηκε πρώην πρόεδρος κοινότητας, φύλλο 12ης Ιουλίου 1983, σελ. 3.
  15. «Δημοτικές εκλογές- ΕΕΤΑΑ, αποτελέσματα εκλογών». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουλίου 2020. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]