Μονοκομματικό πολιτικό σύστημα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Μονοκομματικό κράτος)
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Χάρτης των κρατών ανά πολιτικό σύστημα. Το καφέ χρώμα προσδιορίζει τα κράτη με μονοκομματικό πολιτικό σύστημα σήμερα που είναι: η Κίνα, η Κούβα, η Ερυθραία, το Λάος, η Βόρεια Κορέα, η Δημοκρατία της Σαχάρας, το Βιετνάμ και η Πολιτεία Βα.


Μονοκομματικό πολιτικό σύστημα, ονομάζεται το πολιτικό σύστημα που πηγή της εξουσίας μιας χώρας είναι ένα κόμμα, ή ένας πολιτικός σχηματισμός.[1] Το μονοκομματικό πολιτικό σύστημα μπορεί να είναι αποτέλεσμα Επανάστασης, Στρατιωτικής δικτατορίας, ή και κοινής συναίνεση και αποδοχής.

Μονοκομματικό καθεστώς μπορούμε να συναντήσουμε στις παρακάτω τρεις μορφές:

Στις χώρες του τότε λεγόμενου υπαρκτού σοσιαλισμού, το κομμουνιστικό κόμμα κάθε χώρας, αντιπροσωπεύοντας την εργατική και αγροτική τάξη της χώρας, εγκαθίδρυσε την πολιτική του κυριαρχία, μέσου του μονοκομματικού πολιτικού συστήματος. Έχοντας ως βασική του αποστολή να εγκαθιδρύσει και να διατηρήσει την δικτατορία του προλεταριάτου, - δηλαδή την κυριαρχία της εργατο-εργατικής τάξης καθώς και των φυσικών συμμάχων της, προσπάθησε με αυταρχικές και βίαιες πολλές φορές μορφές να αποτρέψει τις αντεπαναστάσεις και να προασπίσει τα συμφέροντα του λαού. Ως εκ τούτου και η ιεραρχία του πολιτικού συστήματος διαμορφώθηκε σε εξουσία του κομμουνιστικού κόμματος και του ηγέτη του, πάνω στο κράτος.

Τα φασιστικά πολιτικά κόμματα - με την εξαίρεση του Ναζιστικού κόμματος - δεν κατάφεραν ποτέ να κυριαρχήσουν στο πολιτικό σύστημα της χώρας τους. Το Εθνικό σοσιαλιστικό κόμμα του Αδόλφου Χίτλερ κατάφερε μέσα από το πολυκομματικό σύστημα να αναρριχηθεί στην εξουσία, και να μετατρέψει τον πολυκομματισμό στην δικτατορία του ναζιστικού κόμματος. Ωστόσο, η εξουσία του στηριζόταν στον στρατιωτικό έλεγχο του πληθυσμού και όχι στην ύπαρξη ιδεολογίας, γι' αυτό και κατέρρευσε μαζί με τον αρχηγό του.
Το πρώτο φασιστικό μονοκομματικό πολιτικό σύστημα εγκαθιδρύθηκε το 1922 στην Ιταλία από τον Μπενίτο Μουσολίνι και υπό τη σκέπη του βασιλιάς της Ιταλίας, Βίκτωρα Εμμανουήλ.

Κομμουνιστικά κόμματα, κυρίως μαοϊκής κατεύθυνσης, κατέλαβαν την εξουσία σε αρκετές περιοχές της Ασίας και της Αφρικής, εγκαθιδρύοντας για μικρό ή μεγαλύτερο διάστημα μονοκομματικά πολιτικά συστήματα. Το πιο ανθεκτικό από αυτά, είναι το καθεστώς της Βόρειας Κορέας, όπως και του Βιετνάμ.
Σε άλλα κράτη, όπως η Αίγυπτος της περιόδου του Νάσερ ή η Τουρκία της περιόδου του Κεμάλ Ατατούρκ δεν μπορούν να αποδοθούν κομμουνιστικού τύπου οργάνωση, αφού ήταν κόμματα που απλώς επεδίωξαν και κατάφεραν την εξάπλωση της κυριαρχίας τους στην πολιτική σκηνή, είτε μέσων διασυνδέσεων, είτε μέσω εκμετάλλευσης της κοινωνικής δομής της κοινωνίας περισσότερο λόγω της ύπαρξης χαρισματικού ηγέτη, που η υπό την εξουσία του επετεύχθη η κοινωνική συναίνεση. Επίσης, και στις χώρες της Αφρικής, εκεί που έχει εγκαθιδρυθεί ο λεγόμενος «Αφρικανικός σοσιαλισμός», το μονοκομματικό καθεστώς νομιμοποιείται από τον χαρισματικό ηγέτη που εμπιστεύονται οι μάζες. [2]

Ενεργά Μονοκομματικά Κράτη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χώρα Προηγούμενο Καθεστώς Κόμμα Μέτωπο Υιοθέτηση Μονοκοματικού Κράτους Αφορμή
Flag of Vietnam.svg Βιετνάμ Αποικία (Κράτος του Βιετνάμ, τμήμα της γαλλικής Ινδοκίνας) Κομμουνιστικό Κόμμα Βιετνάμ Flag of the Communist Party of Vietnam.svg Βιετναμέζικο Πατριωτικό Μέτωπο 1954 Πρώτος Πόλεμος Ινδοκίνας
Ημιπροεδρικό σύστημα (Νότιο Βιετνάμ) 1976 Πόλεμος του Βιετνάμ
Flag of North Korea.svg Βόρεια Κορέα Αποικία της Ιαπωνίας. Η Βόρεια Κορέα, διεθνώς ανεξάρτητη από το 1948, δεν αναγνωρίζεται ως κράτος από 2 κράτη μέλη του ΟΗΕ, την Flag of Japan.svg Ιαπωνία και την Flag of South Korea.svg Νότια Κορέα. Οι δύο Κορέες διεκδικούν ότι είναι οι μόνες νόμιμες κυβερνήσεις ολόκληρης της Κορεατικής Χερσονήσου. Flag of the Workers' Party of Korea.svg Εργατικό Κόμμα Κορέας Δημοκρατικό Μέτωπο για την Επανένωση της Πατρίδας. 1946 Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Flag of Sahrawi Arab Democratic Republic.svg Δημοκρατία της Σαχάρας Αποικία της Flag of Spain.svg Ισπανίας μέχρι το 1975. Από την ίδια χρονιά το Flag of Morocco.svg Μαρόκο διεκδικεί την περιοχή της Δυτικής Σαχάρας ως μέρος της επικράτειάς του. Η Δυτική Σαχάρα δεν αναγνωρίζεται ως μέρος του Μαρόκου από κανένα κράτος, αλλά κάποια κράτη στηρίζουν το Πλάνο για την Αυτονομία της Δυτικής Σαχάρας του Μαρόκου. Ο Αραβικός Σύνδεσμος έχει ταχθεί υπέρ της "εδαφικής συνοχής" του Μαρόκου. Η Απόφαση 34/37 της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ αναγνώρισε το δικαίωμα του λαού της Δυτικής Σαχάρας για αυτό-προσδιορισμό, και επίσης αναγνώρισε το Μέτωπο Πολισάριο ως τον μόνο αντιπρόσωπο του λαού της Δυτικής Σαχάρας. Η Δυτική Σαχάρα βρίσκεται στον κατάλογο των μη αυτοδιοικούμενων περιοχών του ΟΗΕ. Flag of Sahrawi Arab Democratic Republic.svg Μέτωπο Πολισάριο 1975 Πόλεμος Δυτικής Σαχάρας
Flag of Eritrea.svg Ερυθραία Προσωρινή Κυβέρνηση (Τμήμα της Μεταβατικής Κυβέρνησης Αιθιοπίας) Λαϊκό Μέτωπο για τη Δημοκρατία και τη Δικαιοσύνη 1991 Πόλεμος ανεξαρτησίας της Ερυθραίας
Flag of Cuba.svg Κούβα Δικτατορία Φουλχένσιο Μπατίστα Κομμουνιστικό Κόμμα Κούβας 1959 Κουβανική Επανάσταση
Flag of the People's Republic of China.svg Κίνα Μονοκομματικό Κράτος (Τμήμα της Δημοκρατίας της Κίνας, η οποία σήμερα ελέγχει το καθεστώς της Ταϊβάν) Flag of the Chinese Communist Party.svg Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας United Front 1949 Κινέζικος Εμφύλιος Πόλεμος
Flag of Laos.svg Λάος Συνταγματική Μοναρχία Λαϊκό Επαναστατικό Κόμμα του Λάος Μέτωπο του Λάος για Εθνική 1975 Εμφύλιος Πόλεμος του Λάος

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]