Κάλαμος Λευκάδας
Συντεταγμένες: 38°37′56″N 20°54′53″E / 38.6323°N 20.9148°E
 Ηλιοβασίλεμα στον Κάλαμο | |
 | |
| Γεωγραφία | |
|---|---|
| Αρχιπέλαγος | Ιόνιο Πέλαγος |
| Νησιωτικό σύμπλεγμα | Τηλεβοΐδες νήσοι |
| Έκταση | 24,964 km² |
| Υψόμετρο | 745 μ |
| Υψηλότερη κορυφή | Βουνί |
| Χώρα | |
| Περιφέρεια | Ιονίων Νήσων |
| Περιφερειακή Ενότητα | Λευκάδας |
| Πρωτεύουσα | Κάλαμος |
| Δημογραφικά | |
| Πληθυσμός | 342 (απογραφής 2021) |
| Πρόσθετες πληροφορίες | |
| Ιστοσελίδα | www.kalamosisland.gr |
 Σχετικά πολυμέσα | |
Ο Κάλαμος (σπανιότερα η Κάλαμος), (24,964 τ. χλμ κάτ. 342, 2021),[1][2] είναι μικρό νησί στο Ιόνιο Πέλαγος, σε πολύ κοντινή απόσταση από τη δυτική ακτή της Αιτωλοακαρνανίας.
Γεωγραφικά στοιχεία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το νησί βρίσκεται ακριβώς απέναντι (νότια) από το χωριό Μύτικας της Αιτωλοακαρνανίας, αλλά παρά την κοντινή του απόσταση ανήκει διοικητικά στην περιφερειακή ενότητα Λευκάδας μαζί με άλλα μικρά νησιά της περιοχής. Είναι κυρίως ορεινό, η κορυφή μάλιστα του βουνού (Βουνί) που δεσπόζει στο νησί φτάνει τα 745 μέτρα.[3][4] Η επικοινωνία με την ηπειρωτική χώρα γίνεται με καΐκια που εκτελούν δρομολόγια από και προς τον Μύτικα στην ακτή της Αιτωλοακαρνανίας.[5] Το νησί φημίζεται για τις όμορφες παραλίες του και αρκετοί το επισκέπτονται κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Ιστορικά στοιχεία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το νησί έγινε γνωστό στα Ορλωφικά από τις επιδρομές που εξαπέλυσε από τις ακτές του ο Λάμπρος Κατσώνης το 1791. Στα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 το νησί ήταν έρημο. Μετά τη Μάχη του Πέτα (4 Ιουλ. 1822) όσοι δεν μπόρεσαν να καταφύγουν στο Μεσολόγγι αποβιβάστηκαν στον Κάλαμο, που τότε τελούσε υπό αγγλική κυριαρχία. Ο τότε αρμοστής Τόμας Μαίτλαντ θεώρησε ανεπιθύμητους τους επαναστάτες και τους έδιωξε.[6]
Ωστόσο, οι πρώτες ενδείξεις κατοίκησης του νησιού ανάγονται στην Νεολιθική εποχή. Είναι βέβαιο ότι ο Κάλαμος κατοικούνταν επίσης στη Μυκηναϊκή και στην Κλασική περίοδο. Από τα Ελληνιστικά χρόνια το πέρασμα του στενού Καλάμου - Μύτικα αποκτά ιδιαίτερη στρατιωτική σημασία και εποπτεύεται αρχικά από ένα μικρό οχυρό κτισμένο στη κορυφή Ξυλόκαστρο και ένα σύστημα πύργων στον περιβάλλοντα χώρο.
Η εποπτεία του στενού οργανώνεται καλύτερα, όταν στα ύστερα Ρωμαϊκά χρόνια κτίζεται ένα ισχυρό κάστρο χαμηλότερα, ανάμεσα στους οικισμούς Κάλαμο και Επισκοπή. Στο περιθώριο των συγκρούσεων, η πειρατεία αποτελούσε ένα μόνιμο πρόβλημα στην περιοχή, ιδιαίτερα σε εποχές απώλειας του κρατικού ελέγχου, όπως κατά την εποχή της πτώσης της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, αλλά και κατά τον 16ο και 18ο αι. Στο μεγαλύτερο μέρος του 18ου αι. κυριαρχούν οι Βενετοί, ενώ η οικονομία του Καλάμου ελέγχεται από την οικογένεια Δελλαδέτσιμα που εισπράττει το φόρο της δεκάτης. Ακολουθούν στο τέλος του αιώνα οι Ρώσοι και το 1807 το νησί περιέρχεται στους Γάλλους.
Εκκλησία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ο Κάλαμος υπάγεται εκκλησιαστικώς στην Ιερά Μητρόπολη Λευκάδος και Ιθάκης.[7]
Πληθυσμιακά στοιχεία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι απογραφές πληθυσμού μετά τον Β' Παγκόσμιο πόλεμο είναι:
| Έτος | Πληθυσμός |
|---|---|
| 1951 | 1.172[8] |
| 1961 | 1.084[9] |
| 1971 | 687[10] |
| 1981 | 502[11] |
| 1991 | 465[12] |
| 2001 | 543[13] |
| 2011 | 496[14] |
| 2021 | 342[15] |
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Κατάλογος ελληνικών νησιών ανά πληθυσμό
- ↑ Εγκυκλοπαίδεια Δομή, τόμ. 12, σ.763 ISBN 960-8177-62-6
- ↑ «Κάλαμος». Δήμος Λευκάδας - Επίσημη Διαδικτυακή Πύλη (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 1 Ιουνίου 2025.
- ↑ «Topoguide». www.topoguide.gr. Ανακτήθηκε στις 1 Ιουνίου 2025.
- ↑ Newsroom (15 Ιουλίου 2024). «Τα δρομολόγια της γραμμής Μύτικας-Επισκοπή-Κάλαμος για το καλοκαίρι 2024». iAitoloakarnania.gr. Ανακτήθηκε στις 1 Ιουνίου 2025.
- ↑ Δημήτριος Φωτιάδης, Η Επανάσταση του 21, τόμ. Β΄. σ. 291
- ↑ dimitra. «Διοίκηση». Ιερά Μητρόπολις Λευκάδος & Ιθάκης. Ανακτήθηκε στις 1 Ιουνίου 2025.
- ↑ Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 7ης Μαρτίου 1951, σελ. 139 του pdf. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2013-05-14. https://web.archive.org/web/20130514080510/http://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1951_1.pdf.
- ↑ Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961, σελ. 103 του pdf. https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1961_1.pdf.
- ↑ Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971, σελ. 101 του pdf. https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1971_1.pdf.
- ↑ Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 5 Απριλίου 1981, σελ. 144 του pdf. https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1981_1.pdf.
- ↑ Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 17 Μαρτίου 1991, σελ. 173 του pdf. https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1991_1.pdf.
- ↑ Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος - Απογραφή 2001, σελ. 176 του pdf. https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_2001_1.pdf.
- ↑ «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10690 (σελ. 216 του pdf)
- ↑ «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2021». σελ. 21819 (σελ. 237 του pdf).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Kalamos στο Wikimedia Commons- Ο Κάλαμος στο Ίντερνετ
