Εμμανουήλ Μπενάκης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Εμμανουήλ Μπενάκης
Γέννηση
Ερμούπολη
Θάνατος
Κηφισιά
Υπηκοότητα Ελλάδα
Ιδιότητα πολιτικός και έμπορος
Σύζυγος Βιργινία Χωρέμη
Τέκνα Αντώνης Μπενάκης, Πηνελόπη Δέλτα και Αλεξάνδρα Μπενάκη
Αξίωμα Υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας
Υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας της Ελλάδας
Υπουργός Γεωργίας της Ελλάδας
Υπουργός Βιομηχανίας της Ελλάδας
Δήμαρχος Αθηναίων

Ο Εμμανουήλ Μπενάκης (1843 - 20 Ιουνίου 1929) ήταν Έλληνας επιχειρηματίας και πολιτικός που διετέλεσε βουλευτής, υπουργός και δήμαρχος Αθηναίων.

Βιογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε το 1843 στην Ερμούπολη της Σύρου και ήταν γιος του - γεννημένου στη Χίο- Αντωνίου Μπενάκη και της Λώξη Μάξιμου. Ακολούθησε εμπορικές σπουδές στο Μάντσεστερ και εν συνεχεία εγκαταστάθηκε, το 1865, στην Αίγτυπο, όπου και ασχολήθηκε με την εμπορία βάμβακος. Αφού εργάστηκε σε διάφορους εμπορικούς οίκους, ίδρυσε μαζί με τον αδελφό του, Λουκά, δικό του εμπορικό οίκο. Μετά τον γάμο του με την Βιργινία Χωρέμη ξεκίνησε να συνεργάζεται με τον εμπορικοό οίκο "Xωρέμης - Melhor και Σία", επικεφαλής του οποίου ήταν ο αδελφός της, με τον οποίο στη συνέχεια ίδρυσαν τον εμπορικό οίκο "Χωρέμης, Μπενάκης και Σία". Εν συνεχεία ο οίκος μετονομάστηκε σε "Χωρέμης, Μπενάκης, Κότσικας και Σία", ύστερα από την σύναψη συγγένειας, μέσω της εγγονής του, με τον μεγαλέμπορο Θεόδωρο Κότσικα. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Αίγυπτο διετέλεσε πρώτος πρόεδρος του Επιμελητηρίου της Αλεξάνδρειας καθώς και πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Αλεξάνδρειας (1901 - 1911). Κατά τη διάρκεια της δεκαετούς θητείας του μετέφερε τα γραφεία του Ε.Κ.Α. στο κτίριο που βρίσκονται ακόμα και σήμερα και αναβάθμισε τα παροικιακά ιδρύματα.[1]

Το 1910 εγκαταστάθηκε στην περιοχή της Κηφισιάς στην Αθήνα. Εκεί συνδέθηκε με στενή φιλία με τον Ελευθέριο Βενιζέλο, με το κόμμα του οποίου έθεσε υποψηφιότητα στις βουλευτικές εκλογές του 1910 (Αυγούστου) κατά τις οποίες εξελέγη βουλευτής Αττικής. Επανεξελέγη στην ίδια περιφέρεια στις εκλογές του 1910 (Νοεμβρίου και, ως βουλευτής Αττικοβοιωτίας, στις εκλογές του 1912.[2] Τον Ιανουάριο του 1911 ανέλαβε το χαρτοφυλάκιο του νεοσύστατου υπουργείου Γεωργίας, Εμπορίου και Βιομηχανίας και εν συνεχεία το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, στο οποίο παρέμεινε μέχρι τον Μάϊο του 1912.[3] Το 1914 εξελέγη Δήμαρχος Αθηναίων.

Κατά τη διάρκεια των Νοεμβριανών συνελλήφθη, διαπομπεύθηκε και φυλακίστηκε.[4] Ειδικότερα, στις 2 Δεκεμβρίου 1916, με το παλιό ημερολόγιο, η οικία, στην διασταύρωση των οδών Κουμπάρη και Βασιλίσσης Σοφίας, δέχθηκε επίθεση από σώμα επιστράτων με αποτέλεσμα να τον συλλάβουν. Συνεπεία της εισβολής των επιστράτων ήταν η λεηλασία της οικίας του. Κατά τη διάρκεια της μεταφοράς του στους στρατώνες του Ιλισσού έγινε αποδέκτης βίαιων προπυλακισμών ενώ παρολίγον γλίτωσε από το λιντσάριμσμα.[4] Μετά την απελυθερωσή του τέθηκε σε κατ'οίκον περιορισμό ενώ εν συνεχεία φυλακίστηκε παραμένοντας στις φυλακές Αβέρωφ για 41 ημέρες. Το 1920 εξορίστηκε αρχικά στη Νίκαια και έπειτα στο Παρίσι, απ' όπου επέστρεψε το 1924.

Πραγματοποίησε σημαντικό φιλανθρωπικό έργο ενώ δώρισε σημαντικά ποσά για την ίδρυση κοινωφελών ιδρυμάτων. Το 1908 και το 1909 ίδρυσε το «Μπενάκειο Κοινοτικό Συσίτιο» και το «Μπενάκειο Ορφανοτροφείο Θηλέων».[1] Πρωτοστάτησε στην ίδρυση του Μπενάκειο Παιδικού Άσυλου, του Κολλεγίου Αθηνών, ένα κτίριο του οποίου φέρει το όνομά του, της Μπενακείου Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων καθώς του Μπενάκειου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου. Στις 8 Απριλίου του 1927 ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, Παύλος Κουντουριώτης, τον ανακήρυξε Εθνικό Ευεργέτη. Υπήρξε από τους πρώτους οικιστές της Κηφισιάς, όπου διατηρούσε σημαντικές εκτάσεις.

Απεβίωσε στις 20 Ιουνίου 1929 και κηδεύτηκε δημοσία δαπάνη.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ήταν παντρεμένος με την Βιργινία Χωρέμη, αδερφή του συνεργάτη του και βαμβακέμπορου Ιωάννη Χωρέμη, και είχαν αποκτήσει πέντε παιδιά:

Μεταξύ των απογόνων του συγκαταλέγονται οι Αιμιλία Καλλιγά, Παύλος Ζάννας, λογοτέχνης Αντώνης Σαμαράς, πρωθυπουργός, και Παύλος Γερουλάνος, υπουργός Πολιτισμού.

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ελένη Γαρδίκα-Κατσιαδάκη, «H γνωριμία Eλευθερίου Bενιζέλου και Eμμανουήλ Mπενάκη», Πρακτικά Z' Διεθνούς Kρητολογικού Συνεδρίου (Pέθυμνο, 25- 31 Aυγούστου 1991, σελ. 75-85

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Ιστορικό, από την ιστοσελίδα της Ελληνικής Κοινότητας Αλεξάνδρειας
  2. Βουλή των Ελλήνων, Μητρώον Πληρεξουσίων, Γερουσιαστών και Βουλευτών. 1822-1935, Αθήνα 1986, σελ. 250 - 251 (pdf)
  3. Κυβέρνηση Βενιζέλου 1910, από την ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Κυβερνήσεως
  4. 4,0 4,1 Γιάννης Μουρέλος, Τα Νοεμβριανά του 1916, εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2006, σελ. 231 - 235